భారత రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) తన అనుబంధ సంస్థ BRBNMPL ద్వారా పాలీమర్ కరెన్సీ నోట్ల తయారీకి ప్రపంచవ్యాప్తంగా టెండర్లను ఆహ్వానించింది. సుమారు **68,000** రీముల పాలీమర్ సబ్స్ట్రేట్ను సేకరించాలని ఈ టెండర్ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఈ ట్రయల్స్ ద్వారా, కాగితం నోట్లతో పోలిస్తే పాలీమర్ నోట్ల మన్నిక, భద్రతా ప్రయోజనాలను RBI అంచనా వేయనుంది. అయితే, ఈ ప్రాజెక్టులో చైనా, పాకిస్తాన్ నుండి ముడిసరుకులను ఉపయోగించడంపై కఠినమైన ఆంక్షలు విధించారు.
కరెన్సీ ఆధునికీకరణ దిశగా RBI అడుగులు
భారత కరెన్సీని ఆధునికీకరించే ప్రయత్నంలో భాగంగా, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) పాలీమర్ నోట్లను ప్రవేశపెట్టే దిశగా అడుగులు వేస్తోంది. RBI అనుబంధ సంస్థ అయిన భారతియ రిజర్వ్ బ్యాంక్ నోట్ ముద్రణ్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ (BRBNMPL) తాజాగా గ్లోబల్ టెండర్లను ఆహ్వానించింది. దీని ద్వారా 68,000 రీముల బైయాక్సియల్లీ ఓరియెంటెడ్ పాలీప్రొఫైలిన్-ఆధారిత అపాసిఫైడ్ పాలీమర్ సబ్స్ట్రేట్ను సేకరించాలని భావిస్తోంది.
టెండర్ పరిధి మరియు వివరాలు
ఈ టెండర్ ప్రకారం, ఒక్కో రీమ్లో 500 షీట్లు ఉంటాయి. మొత్తం ఆర్డర్ను రెండు వేర్వేరు నోట్ల డినామినేషన్ల కోసం సమానంగా విభజించారు, ఒక్కోదానికి 34,000 రీములు కేటాయించారు. ఆసక్తిగల సరఫరాదారులు తమ బిడ్లను ఆగస్టు 18 లోపు సమర్పించాలి. ఈ సేకరణ ప్రాథమిక ఫీల్డ్ ట్రయల్స్ కోసం ఉద్దేశించబడింది. దీని ద్వారా సంప్రదాయ కాగితం ఆధారిత నోట్ల నుండి మరింత మన్నికైన పాలీమర్ మెటీరియల్కు మారే అవకాశాలను RBI అంచనా వేయనుంది.
భద్రత, మూలాల ఆంక్షలు
టెండర్ డాక్యుమెంట్లో పాల్గొనే బిడ్డర్లందరికీ కఠినమైన భద్రతా ప్రోటోకాల్లను వివరించారు. కరెన్సీ ఉత్పత్తి ప్రక్రియ సమగ్రతను నిర్ధారించడానికి, ఈ పాలీమర్ షీట్ల కోసం ఉపయోగించే ముడిసరుకులను చైనా లేదా పాకిస్తాన్ నుండి సేకరించరాదని RBI స్పష్టం చేసింది. అంతేకాకుండా, ఈ పరిమిత దేశాలతో వ్యాపారం కలిగి ఉన్న కంపెనీలు తమ భారతీయ కార్యకలాపాలను పూర్తిగా వేరుగా (firewall) ఉంచాలని కూడా టెండర్ నిబంధనలు నిర్దేశిస్తున్నాయి. చైనా లేదా పాకిస్తాన్ జాతీయులు, అలాగే ఆ దేశాలలో గతంలో పనిచేసిన ఉద్యోగుల ప్రమేయాన్ని కూడా ఈ ప్రాజెక్ట్ నిషేధిస్తుంది.
ఆర్థిక, వ్యూహాత్మక నేపథ్యం
కరెన్సీ జీవితకాలాన్ని, భద్రతను సమతుల్యం చేయడానికి RBI చేస్తున్న నిరంతర ప్రయత్నాలకు ఈ చొరవ ఊతమిస్తుంది. 1988లో ఆస్ట్రేలియాలో ప్రవేశపెట్టబడినప్పటి నుండి 50కి పైగా దేశాలు పాలీమర్ నోట్లను స్వీకరించాయి. ఇవి సంప్రదాయ కాటన్-బేస్డ్ కాగితంతో పోలిస్తే ఎక్కువ కాలం చెలామణిలో ఉంటాయి మరియు నకిలీలను నిరోధించడంలో మెరుగ్గా పనిచేస్తాయని పేరుగాంచాయి.
గత ఆర్థిక సంవత్సరంలో, RBI కరెన్సీ ముద్రణపై ₹4,875 కోట్ల భారీ వ్యయం చేసినట్లు నివేదించింది. ప్రస్తుతం 17,000 కోట్లకు పైగా కరెన్సీ నోట్లు చెలామణిలో ఉన్నాయి. ఈ ట్రయల్స్ విజయవంతమైతే, పాలీమర్ నోట్లకు తక్కువ తరచుగా మార్చాల్సిన అవసరం ఉన్నందున, దీర్ఘకాలంలో తయారీ ఖర్చులను, పర్యావరణ ప్రభావాన్ని తగ్గించడంలో సెంట్రల్ బ్యాంక్కు సహాయపడవచ్చు. అయితే, కొత్త సబ్స్ట్రేట్కు మారడం వల్ల ప్రింటింగ్ టెక్నాలజీలో సంక్లిష్టమైన లాజిస్టికల్ మార్పులు, ప్రజల అలవాట్లలో సర్దుబాట్లు అవసరం అవుతాయి. పెద్ద ఎత్తున అమలు చేయాలంటే ప్రింటింగ్ మౌలిక సదుపాయాలలో గణనీయమైన పెట్టుబడి, కరెన్సీ ఉత్పత్తి సామగ్రి సరఫరా గొలుసులో మార్పులు అవసరం కానున్నాయి. కాబట్టి, ఈ ట్రయల్స్ ఫలితాలు, తదుపరి విధాన ప్రకటనలను పెట్టుబడిదారులు నిశితంగా గమనించాలి.
