T Rabi Sankar డిప్యూటీ గవర్నర్ పదవి నుంచి తప్పుకోవడం, దేశ ఆర్థిక విధానాలకు ఒక కీలక ఘట్టం.
2022లో ప్రారంభమైన Central Bank Digital Currency (CBDC) పైలట్ ప్రాజెక్ట్, ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీల కోసం Negotiated Dealing System వంటి కీలక కార్యక్రమాలను ఆయన ప్రోత్సహించారు. మే 2021లో ప్రారంభమైన ఆయన పదవీకాలం, రెండుసార్లు పొడిగించబడి, 2026 మే ప్రారంభంలో ముగియనుంది. ఇప్పుడు, ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్లు వివేక్ దీప్, రోహిత్ జైన్, రాధా శ్యామ్ రాథో, అజయ్ కుమార్ ఈ రేసులో ఉన్నారు. వీరిలో ఎవరికి ఛాన్స్ దక్కుతుందనేది, ద్రవ్యోల్బణం నియంత్రణ, ఆర్థిక స్థిరత్వం, డిజిటల్ ఆవిష్కరణల వేగం వంటి అంశాలపై భవిష్యత్తు విధానాల కొనసాగింపును లేదా మార్పును సూచిస్తుంది.
పోటీదారులెవరు? వారి నేపథ్యమేంటి?
ఈ నలుగురు ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్లు విభిన్న రంగాల్లో నైపుణ్యం కలిగి ఉన్నారు. వీరిలో అత్యంత సీనియర్ అయిన వివేక్ దీప్, కరెన్సీ మేనేజ్మెంట్, పేమెంట్ సిస్టమ్స్లో అనుభవం ఉన్నవారు. రోహిత్ జైన్, బ్యాంకులు, NBFCలను పర్యవేక్షించే Department of Supervision ను చూస్తున్నారు. రాధా శ్యామ్ రాథో, Financial Markets Operations, External Investments & Operations విభాగాల్లో పనిచేయడంతో పాటు, రూపాయి అంతర్జాతీయీకరణ (Rupee Internationalization) వర్కింగ్ గ్రూప్కు నాయకత్వం వహించారు. అజయ్ కుమార్, కరెన్సీ మేనేజ్మెంట్, ఫారిన్ ఎక్స్ఛేంజ్, RBI ఢిల్లీ రీజినల్ ఆఫీస్ హెడ్గా పనిచేసిన అనుభవంతో విస్తృత దృక్పథాన్ని అందిస్తారు. వీరిలో ఎంపికైన వ్యక్తి, డిజిటల్ రూపాయి పైలట్ విస్తరణ వంటి కీలక విధానాలను వారసత్వంగా అందుకుంటారు. మార్చి 2025 నాటికి, ఈ పైలట్ ద్వారా ₹10 బిలియన్లకు పైగా చెలామణి అయ్యింది, వినియోగదారుల సంఖ్య ఆరు మిలియన్లకు చేరింది.
డిజిటల్ కరెన్సీలు, మార్కెట్ సంస్కరణలపై ప్రభావం
T Rabi Sankar డిజిటల్ రూపాయి (e-Rupee) కార్యక్రమానికి మార్గదర్శకులుగా నిలిచారు. 2022 చివరిలో ప్రారంభమైన ఈ CBDC పైలట్, సెప్టెంబర్ 2025 నాటికి ఇంకా కొనసాగుతోంది. రోజుకు ఒక మిలియన్ లావాదేవీలను చేరుకోవాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది, అయితే ఇది UPI రోజువారీ లావాదేవీలతో పోలిస్తే ఇంకా తక్కువే. ఈ ప్రతిష్టాత్మక ప్రాజెక్ట్ తదుపరి దశను నిర్ణయించడంలో, సైబర్ సెక్యూరిటీ, గోప్యతా సమస్యలను సమతుల్యం చేస్తూ, కొత్త డిప్యూటీ గవర్నర్ కీలక పాత్ర పోషిస్తారు. అంతేకాకుండా, Internal Debt Management, ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీల మార్కెట్ల అభివృద్ధి వంటి రంగాలలో కూడా వీరి అనుభవం ఉపయోగపడుతుంది. దేశ ప్రజల అప్పుల నిర్వహణ, RBI బాధ్యతల్లో ముఖ్యమైనది.
ప్రపంచ పరిస్థితులు, RBI బాధ్యతలు
ప్రపంచవ్యాప్తంగా, సెంట్రల్ బ్యాంకులు డిజిటల్ కరెన్సీలను పరిశీలిస్తున్నాయి. e-Rupeeతో భారత్, ఈ రంగంలో ముందంజలో ఉన్న ఆర్థిక వ్యవస్థల్లో ఒకటిగా నిలుస్తోంది. కొత్త డిప్యూటీ గవర్నర్, ద్రవ్యోల్బణ నిర్వహణ, ఆర్థిక వ్యవస్థ స్థిరత్వం వంటి విస్తృత స్థూల ఆర్థిక సవాళ్లను కూడా ఎదుర్కోవాల్సి ఉంటుంది. ఆర్థిక మార్కెట్లను నియంత్రించడం, బ్యాంకులు, NBFCలను పర్యవేక్షించడం, ఫారిన్ ఎక్స్ఛేంజ్ రిజర్వులను నిర్వహించడం వంటివి RBI బాధ్యతలు.
సంభావ్య రిస్కులు, విధానపరమైన సవాళ్లు
ఈ నియామక ప్రక్రియలో, నిపుణులైన అభ్యర్థులున్నా, కీలక బాధ్యతల్లో మార్పుల వల్ల కొన్ని రిస్కులున్నాయి. డిప్యూటీ గవర్నర్ పదవిలో బ్యాంకింగ్ పర్యవేక్షణ, మార్కెట్ కార్యకలాపాలు, మానిటరీ పాలసీ సమన్వయం వంటి అనేక బాధ్యతలుంటాయి. ఒక నిర్దిష్ట రంగంలోనే ఎక్కువ అనుభవం ఉన్నవారికి, ఇతర కీలక పనుల్లో నేర్చుకోవడానికి సమయం పట్టవచ్చు. T Rabi Sankar చేపట్టిన CBDC వంటి కార్యక్రమాలు, కొత్తవారికి అదే స్థాయిలో నిబద్ధత లేకపోతే నెమ్మదించవచ్చు.
భవిష్యత్ అంచనాలు
ఎవరు ఎంపికైనా, Reserve Bank of India ద్రవ్య విధానాలు, ఆర్థిక ఆవిష్కరణల విషయంలో జాగ్రత్తతో కూడిన పురోగతిని కొనసాగిస్తుందని భావిస్తున్నారు. ధరల స్థిరత్వం, ఆర్థిక వృద్ధికి మద్దతు, డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడంపై దృష్టి సారించే అవకాశం ఉంది. e-Rupee పైలట్ దశ కొనసాగుతుంది. కొత్త డిప్యూటీ గవర్నర్ నేపథ్యం, వ్యూహాత్మక దార్శనికత ఆధారంగా విధాన ప్రాధాన్యతల్లో స్వల్ప మార్పులు ఆశించవచ్చు. ఆర్థిక వ్యవస్థ పటిష్టత, నియంత్రణ ఫ్రేమ్వర్క్లను బలోపేతం చేయడం RBIకి ఎల్లప్పుడూ ప్రధానమైనది.