దేశీయ బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో ఉన్న అదనపు నగదును నియంత్రించేందుకు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. సిస్టమ్లో ఉన్న **₹10.32 లక్షల కోట్ల** లిక్విడిటీ సర్ ప్లస్ను కంట్రోల్ చేయడానికి, రివర్స్ రెపో ఆక్షన్స్ ద్వారా **₹6.02 లక్షల కోట్లను** RBI వెనక్కి తీసుకుంది.
సెప్టెంబర్ 4, 2026న బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో పేరుకుపోయిన అదనపు నగదును నియంత్రించేందుకు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) రెండు వేరియబుల్ రేట్ రివర్స్ రెపో (VRRR) ఆక్షన్లను నిర్వహించింది. సెప్టెంబర్ ప్రారంభం నాటికి లిక్విడిటీ సర్ ప్లస్ ₹10.32 లక్షల కోట్లకు చేరుకోవడంతో, మనీ మార్కెట్ రేట్లను స్థిరంగా ఉంచడానికి సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఈ చర్య తీసుకుంది.
నగదు వరదకు కారణమేంటి?
ప్రస్తుతం బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలోకి విదేశీ కరెన్సీ ఇన్ ఫ్లోలు భారీగా వస్తున్నాయి. ప్రత్యేక డిపాజిట్ పథకాలు మరియు ప్రభుత్వ ఖర్చుల కారణంగా ఆగస్టు చివరి నాటికి విదేశీ కరెన్సీ ఇన్ ఫ్లోలు $136.38 బిలియన్లకు చేరాయి. ఈ డాలర్లు రూపాయల్లోకి మారడం వల్ల వ్యవస్థలోకి భారీగా నగదు వచ్చి చేరుతోంది.
వడ్డీ రేట్లపై ప్రభావం
బ్యాంకుల వద్ద నగదు ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు, అవి పరస్పరం తక్కువ వడ్డీ రేట్లకే అప్పులు ఇచ్చుకుంటాయి. దీనివల్ల ఓవర్నైట్ లెండింగ్ రేట్ (Weighted Average Call Money Rate) 4.93% వద్దకు పడిపోయింది. ఇది RBI పాలసీ రెపో రేటు కంటే 32 బేసిస్ పాయింట్లు తక్కువ. మార్కెట్ రేట్లు, RBI నిర్ణయించిన పాలసీ రేటుకు దగ్గరగా ఉండాలని సెంట్రల్ బ్యాంక్ భావిస్తోంది, లేదంటే ద్రవ్య విధానాన్ని నియంత్రించడం కష్టమవుతుంది.
RBI వ్యూహం - సవాళ్లు
VRRR ఆక్షన్ల ద్వారా బ్యాంకుల నుంచి స్వల్పకాలికంగా నగదును RBI తన వద్దకు తీసుకుంటుంది. అయితే, లిక్విడిటీ నిరంతరం ఎక్కువగా ఉండటంతో RBI తరచుగా ఈ ఆక్షన్లు నిర్వహించాల్సి వస్తోంది. బ్యాంకులు తమ వద్ద నగదును ఫ్లెక్సిబుల్ గా ఉంచుకోవడానికి ఇష్టపడుతున్నందున, ఈ తరహా ఆపరేషన్లు కొనసాగించడం ఒక సవాలుగా మారింది. రాబోయే వారాల్లో ఈ ఇన్ ఫ్లోలు తగ్గుతాయా లేదా అన్నది మార్కెట్ వర్గాల్లో ఆసక్తిని రేకెత్తిస్తోంది.