RBI (Reserve Bank of India) బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో ఉన్న అదనపు నగదును నియంత్రించేందుకు రంగంలోకి దిగింది. ఓవర్‌నైట్ ఆక్షన్‌ ద్వారా ఏకంగా **₹2.10 లక్షల కోట్ల** లిక్విడిటీని వెనక్కి తీసుకుంది. ప్రస్తుతం సిస్టమ్ లో ఉన్న **₹5.16 లక్షల కోట్ల** సర్ప్లస్ నగదును బ్యాలెన్స్ చేసేందుకు సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఈ చర్య చేపట్టింది.
ఎందుకు ఈ నగదు ఉపసంహరణ?
బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో నగదు ప్రవాహం (Liquidity) పెరిగిపోయినప్పుడు, షార్ట్-టర్మ్ వడ్డీ రేట్లు RBI ఆశించిన దానికంటే తక్కువకు పడిపోయే ప్రమాదం ఉంది. దీనిని అరికట్టేందుకు సెంట్రల్ బ్యాంక్ Variable Rate Reverse Repo (VRRR) ఆక్షన్‌ని ఒక ఆయుధంగా వాడుకుంది. దీని ద్వారా మార్కెట్లో ఉన్న సర్ప్లస్ నగదును తాత్కాలికంగా అబ్జార్బ్ (Absorb) చేసింది.
పెరిగిన లిక్విడిటీకి ప్రధాన కారణాలు
ప్రస్తుతం బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో ఉన్న ₹5.16 లక్షల కోట్ల నగదు నిల్వలకు ప్రధానంగా రెండు కారణాలు ఉన్నాయి:
- FCNR డిపాజిట్లు: ఫారిన్ కరెన్సీ నాన్-రెసిడెంట్ డిపాజిట్ల ద్వారా భారీగా విదేశీ నిధులు రావడంతో అవి రూపాయి లిక్విడిటీగా మారాయి.
- ప్రభుత్వ వ్యయం: పెన్షన్లు, జీతాల చెల్లింపుల కోసం ప్రభుత్వం చేసిన ఖర్చులు కూడా మార్కెట్లో నగదును పెంచాయి.
MPC భేటీపైనే అందరి దృష్టి
అక్టోబర్ 5 నుంచి 7 వరకు జరగబోయే Monetary Policy Committee (MPC) సమావేశం మార్కెట్లకు అత్యంత కీలకం. ద్రవ్యోల్బణాన్ని (Inflation) నియంత్రించేందుకు వడ్డీ రేట్లపై కమిటీ ఎలాంటి నిర్ణయం తీసుకుంటుందనే దానిపై ఇన్వెస్టర్లు ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తున్నారు. VRRR ఆక్షన్ల ద్వారా మార్కెట్లోని నగదును కంట్రోల్ చేస్తూ, రెపో రేటుకు అనుగుణంగా మార్కెట్ రేట్లను ఉంచడంపై RBI దృష్టి పెట్టింది. సెప్టెంబర్ నెలలో ఈ సర్ప్లస్ ₹11 లక్షల కోట్లు దాటినప్పటికీ, ప్రస్తుతం అది తగ్గుతూ వస్తోంది. అయినప్పటికీ, భవిష్యత్తులో వడ్డీ రేట్లు, బాండ్ ఈల్డ్స్ పై ఈ లిక్విడిటీ మేనేజ్మెంట్ ప్రభావం ఖచ్చితంగా ఉంటుందని మార్కెట్ నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు.