రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) ఆగస్టు 24, 2026న బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థ నుండి **₹1.41 లక్షల కోట్లు** అదనపు నగదును వెనక్కి తీసుకుంది. రెండు వేరియబుల్ రేట్ రివర్స్ రెపో (VRRR) ఆక్షన్ల ద్వారా ఈ డబ్బును తీసేసింది. స్వల్పకాలిక వడ్డీ రేట్లను స్థిరీకరించడమే దీని లక్ష్యం.
RBI లిక్విడిటీ ఆపరేషన్స్
బ్యాంకింగ్ రంగంలో విపరీతంగా పేరుకుపోయిన అదనపు నగదు (surplus liquidity) ను నియంత్రించేందుకు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) కీలక చర్యలు చేపట్టింది. ఆగస్టు 24, 2026న, రెండు వేరియబుల్ రేట్ రివర్స్ రెపో (VRRR) ఆక్షన్ల ద్వారా దాదాపు ₹1.41 లక్షల కోట్లను బ్యాంకుల నుండి వెనక్కి తీసుకుంది. ఇలా చేయడం ద్వారా, మార్కెట్లో స్వల్పకాలిక వడ్డీ రేట్లు (short-term interest rates) అదుపుతప్పుకుండా చూసుకుంటుంది.
ఆక్షన్ వివరాలు
ఈ ఆపరేషన్ రెండు విభాగాలుగా జరిగింది. ఏడు రోజుల VRRR ఆక్షన్ లో ₹91,980 కోట్లు సేకరించగా, ఓవర్ నైట్ ఆక్షన్ లో ₹49,206 కోట్లు గ్రహించింది. ఈ రెండు ఆక్షన్లలోనూ కట్-ఆఫ్, వెయిటెడ్ యావరేజ్ రేటు 5.24% గా నమోదైంది. దీని ద్వారా, బ్యాంకులు తమ వద్ద ఉన్న అదనపు నిధులను RBI వద్ద పార్క్ చేయడానికి ప్రోత్సాహం లభిస్తుంది.
మరిన్ని ఆక్షన్లు
ఈ ప్రక్రియను కొనసాగిస్తూ, RBI ఆగస్టు 25, 2026న మరో రెండు రోజుల VRRR ఆక్షన్ ను కూడా ప్రకటించింది. దీని నోటిఫైడ్ మొత్తం ₹1.75 లక్షల కోట్లు. బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో పేరుకుపోతున్న అధిక మిగులు నిధులను నియంత్రించాలనే RBI ఉద్దేశ్యాన్ని ఇది తెలియజేస్తుంది.
మార్కెట్ పై ప్రభావం
సాధారణంగా, మార్కెట్లో నగదు సరఫరా ఎక్కువగా ఉంటే, స్వల్పకాలిక వడ్డీ రేట్లు (Weighted Average Call Rate - WACR వంటివి) RBI కోరుకున్న స్థాయి కంటే తగ్గిపోతాయి. ఇలా జరగకుండా, RBI ఈ నగదును వెనక్కి తీసుకోవడం ద్వారా, స్వల్పకాలిక అప్పుల ఖర్చును స్థిరంగా ఉంచుతుంది. ఇది ఆర్థిక వ్యవస్థలో నగదు కొరత (cash crunch) ఉందని సూచించడం లేదు, కేవలం వ్యవస్థలో సమతుల్యతను కాపాడే ఒక సాంకేతిక ప్రక్రియ (technical operation) మాత్రమే. ఈ ఆక్షన్ల ఫలితాలు, RBI ద్రవ్య సరఫరాను ఎలా నిర్వహిస్తుందో తెలుసుకోవడానికి పెట్టుబడిదారులకు ఉపయోగపడతాయి.