సెప్టెంబర్ 15, 2026 నాటికి పూర్తి చేయాల్సిన మర్చంట్ రీ-వెరిఫికేషన్ ప్రక్రియపై పేమెంట్ అగ్రిగేటర్లు ఆందోళన చెందుతున్నారు. గడువును పెంచాలని రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI)ను కోరుతున్నారు. ఈ గడువును పెంచకపోతే, దేశవ్యాప్తంగా సుమారు మూడో వంతు చిన్న వ్యాపారులకు పేమెంట్ సేవలు నిలిచిపోయే ప్రమాదం ఉంది.
వెరిఫికేషన్ ఎందుకు క్లిష్టంగా మారింది?
RBI జారీ చేసిన తాజా 'మాస్టర్ డైరెక్షన్స్' ప్రకారం, మర్చంట్ KYC వెరిఫికేషన్ ప్రక్రియను పేమెంట్ అగ్రిగేటర్ల సొంత ఉద్యోగులే నేరుగా నిర్వహించాలి. మూడవ పక్షం ఏజెంట్లను (Third-party agents) వాడకూడదనే నిబంధన కంపెనీలకు సవాలుగా మారింది. మారుమూల ప్రాంతాల్లో ఉన్న చిన్న వ్యాపారులను, కిరాణా షాపులను సంప్రదించడం ఇప్పుడు లాజిస్టికల్ గా పెద్ద భారంగా మారింది.
గణాంకాలు ఏం చెబుతున్నాయి?
ప్రస్తుతం సుమారు 30% నుంచి 35% వరకు ఆఫ్-లైన్ క్యూఆర్-కోడ్ మర్చంట్లు, దాదాపు 10 లక్షల ఆన్లైన్ మర్చంట్లు ఇంకా వెరిఫికేషన్ పూర్తి చేయలేదు. చాలా కంపెనీలు తమ టార్గెట్లలో 80% పూర్తి చేసినప్పటికీ, చివరి దశలో ఉన్న మిగిలిన మర్చంట్ల వెరిఫికేషన్ పూర్తి చేయడం కత్తిమీద సాములా మారింది.
వ్యాపారంపై ప్రభావం ఎలా ఉంటుంది?
ఈ నిబంధనల వల్ల పేమెంట్ కంపెనీలపై రెండు రకాల భారం పడుతోంది:
- ఖర్చుల పెరుగుదల: సొంత సిబ్బందిని రిక్రూట్ చేసుకోవడం మరియు వారికి ట్రైనింగ్ ఇవ్వడం వల్ల నిర్వహణ వ్యయం (Operational Cost) భారీగా పెరిగింది.
- రెవెన్యూ దెబ్బతినే అవకాశం: ఒకవేళ గడువులోగా వెరిఫికేషన్ పూర్తి కాకపోతే, ఆ మర్చంట్లకు సేవలు నిలిపివేయాల్సి వస్తుంది. దీనివల్ల ట్రాన్సాక్షన్ వాల్యూమ్స్ తగ్గి, పేమెంట్ కంపెనీల ఆదాయానికి గండి పడే అవకాశం ఉంది.
డిజిటల్ పేమెంట్స్ పట్ల చిన్న వ్యాపారులు అలవాటు పడిపోతున్న తరుణంలో, ఈ నిబంధనలు వారిని మళ్ళీ నగదు లావాదేవీల వైపు మళ్లేలా చేస్తాయేమోనన్న ఆందోళన కూడా వ్యక్తమవుతోంది. మరి RBI ఈ విన్నపాన్ని స్వీకరించి గడువును పెంచుతుందా లేదా అనేది ఇప్పుడు మార్కెట్ వర్గాల్లో ఆసక్తికరంగా మారింది.