చాలామంది జాయింట్ బ్యాంక్ అకౌంట్లలో 'సర్వైవర్' (Survivor) గా ఉన్న వారు, ఆ ఖాతాలోని డబ్బు మొత్తం తమదేనని పొరబడుతుంటారు. కానీ, RBI నిబంధనల ప్రకారం సర్వైవర్ కేవలం ఒక ట్రస్టీ మాత్రమే. ఆ డబ్బుపై చట్టపరమైన వారసులకే పూర్తి హక్కు ఉంటుంది.
భారతదేశంలో చాలా కుటుంబాలు 'Either or Survivor' లేదా 'Anyone or Survivors' అనే పద్ధతిని సౌకర్యవంతంగా భావిస్తాయి. ఒకరు మరణించిన తర్వాత ఖాతాలోని డబ్బును సులువుగా విత్ డ్రా చేసుకోవడానికి ఇది ఉపయోగపడుతుందని అందరూ అనుకుంటారు. అయితే, ఆపరేషన్ పరంగా డబ్బును తీసుకోవడం అంటే, ఆ డబ్బు మొత్తం మీదే అని అర్థం కాదని చాలామందికి తెలియదు.
చట్టం ఏం చెబుతోంది?
బ్యాంకులు సర్వైవర్ కి డబ్బును అప్పగించడం అనేది కేవలం ఆపరేషనల్ సౌలభ్యం కోసం మాత్రమే. RBI నిబంధనల ప్రకారం, మరణించిన వ్యక్తి యొక్క చట్టపరమైన వారసులకు ఆ డబ్బు చెందే వరకు, ఆ డబ్బును తీసుకున్న వ్యక్తి ఒక 'ట్రస్టీ'గా మాత్రమే వ్యవహరిస్తారు. అంటే, ఆ డబ్బుపై మరణించిన వ్యక్తి యొక్క వారసులకు కూడా హక్కు ఉంటుంది. ఒకవేళ ఆస్తి పంపకాల్లో తలెత్తే వివాదాల్లో వారసులు క్లెయిమ్ చేస్తే, ఆ సర్వైవర్ డబ్బును వారికి అప్పగించాల్సిన బాధ్యత ఉంటుంది.
ఫైనాన్షియల్ ప్లానింగ్ ఎందుకు అవసరం?
చాలా కుటుంబాల్లో ఈ విషయంలోనే గొడవలు జరుగుతుంటాయి. సర్వైవర్ ఆ డబ్బును సొంత సొమ్ముగా భావించి ఖర్చు చేసేస్తుంటారు, ఇది భవిష్యత్తులో చట్టపరమైన చిక్కులకు దారితీస్తుంది. బ్యాంకులు కేవలం అకౌంట్ నిర్వహణను మాత్రమే చూస్తాయి తప్ప, ఆస్తి వారసత్వాన్ని నిర్ణయించవు. కాబట్టి, బ్యాంకింగ్ లావాదేవీల మీద మాత్రమే ఆధారపడకుండా, ఒక స్పష్టమైన 'విల్' (Will) రాసి పెట్టుకోవడం చాలా ముఖ్యం.
మీరు చేయాల్సిన పనులు:
- నామినేషన్: అన్ని అకౌంట్లకు నామినేషన్ వివరాలు అప్‌డేట్‌గా ఉండేలా చూసుకోండి.
- అధికారిక సమాచారం: కో-హోల్డర్ మరణించినప్పుడు వెంటనే బ్యాంకుకు తెలియజేసి, డెత్ క్లెయిమ్ ప్రక్రియను ప్రారంభించండి.
- డిజిటల్ జాగ్రత్తలు: మరణించిన వ్యక్తి యొక్క డెబిట్ కార్డులు లేదా నెట్ బ్యాంకింగ్ పాస్‌వర్డ్‌లను వాడటం నివారించండి, ఇది సెటిల్మెంట్ సమయంలో సమస్యలను సృష్టిస్తుంది.