నగదుపైనే భారతీయల మక్కువ.. పెరుగుతున్న ఆందోళనలు
భారతదేశంలో డిజిటల్ చెల్లింపులు విపరీతంగా పెరుగుతున్నప్పటికీ, నగదు వాడకం మాత్రం తగ్గడం లేదు. ముఖ్యంగా, ₹500 నోట్ల చలామణి 11.2% పెరిగి, మొత్తం కరెన్సీ విలువలో 86% వాటాను సొంతం చేసుకుంది. ఇది దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు వెన్నెముకగా మారింది. డిజిటల్ చెల్లింపుల సౌలభ్యం ఉన్నప్పటికీ, అనధికారిక రంగాలు, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నగదు అవసరం ఇంకా కొనసాగుతోందని ఈ గణాంకాలు తెలియజేస్తున్నాయి.
నకిలీ నోట్ల ముప్పు.. భద్రతపై ప్రశ్నార్థకం
మరోవైపు, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) విడుదల చేసిన నివేదిక ప్రకారం, నకిలీ నోట్ల గుర్తింపులో 20% పెరుగుదల కనిపించింది. అంటే, నకిలీ నోట్లను తయారుచేసే వారి వ్యూహాలు మరింత పదునెక్కాయని అర్థమవుతోంది. నిజమైన కరెన్సీ నోట్ల ముద్రణ పెరిగే కొద్దీ, నకిలీ నోట్ల చలామణికి కూడా ఆస్కారం పెరుగుతుంది. RBIకి ఇది పెద్ద సవాల్గా మారింది. ఒకవైపు ఆర్థిక వ్యవస్థకు అవసరమైనంత నగదును ముద్రించాల్సి వస్తుంది, మరోవైపు నకిలీ నోట్లను గుర్తించే ప్రక్రియలో సాంకేతికత మరింత మెరుగవ్వాల్సిన అవసరం ఉంది.
₹2,000 నోట్ల స్థానంలో ₹500 నోట్లదే హవా
ఇప్పటికే నిలిపివేసిన ₹2,000 నోట్లను వ్యవస్థ నుంచి పూర్తిగా తొలగించడంలో RBI గణనీయమైన విజయం సాధించింది. వాటిలో 98.45% నోట్లు వెనక్కి వచ్చేశాయి. దీంతో, మొత్తం లావాదేవీల భారం ఇప్పుడు ₹500 నోట్లపైనే పడింది. కరెన్సీ వ్యవస్థలో ఇది ఒక బలహీనతగా మారే ప్రమాదం ఉంది. నోట్ల ముద్రణ ఖర్చులు ₹4,875 కోట్లకు తగ్గినప్పటికీ, కరెన్సీ భద్రతను పర్యవేక్షించడానికి, నకిలీ నోట్లను గుర్తించడానికి అయ్యే ఖర్చులు అదనంగా పెరుగుతున్నాయి.
భవిష్యత్తులో ఆర్థిక వ్యవస్థకు ముప్పు పొంచి ఉందా?
ఒకే ఒక్క అత్యధిక విలువ కలిగిన ₹500 నోటుపై ఆధారపడటం అనేది ఆర్థిక వ్యవస్థకు పెద్ద రిస్క్. ఈ నోట్ల భద్రతా లక్షణాలపై ప్రజల నమ్మకం సన్నగిల్లితే, గతంలో పెద్ద నోట్ల రద్దు సమయంలో ఎదురైన ఇబ్బందులు మళ్లీ తలెత్తవచ్చు. అంతేకాకుండా, కరెన్సీ విలువ 11.9% పెరగడం, వాస్తవ GDP వృద్ధి అంచనాలను మించిపోవడం.. ప్రజలు ఇంకా నగదును పెద్ద మొత్తంలో దాచుకుంటున్నారని సూచిస్తోంది. చిన్న నోట్ల వాడకాన్ని ప్రోత్సహించకపోతే, లేదా భౌతిక భద్రతా చర్యలను మెరుగుపరచకపోతే, కరెన్సీని ధృవీకరించడానికి అయ్యే పరిపాలనా ఖర్చు, నగదు వినియోగం వల్ల కలిగే ప్రయోజనం కంటే ఎక్కువయ్యే ప్రమాదం ఉంది.
