ఆదాయపు పన్ను శాఖ (Income Tax Department) పన్ను చెల్లింపుదారుల కోసం ఒక కీలక ప్రకటన చేసింది. డిసెంబర్ 31, 2026 వరకు, తమ వద్ద ఉన్న వెల్లడించని విదేశీ ఆస్తులను (Undisclosed Foreign Assets) ప్రకటించడానికి అవకాశం కల్పిస్తోంది. ఈ స్కీమ్ చిన్న పన్ను చెల్లింపుదారులకు, కఠినమైన పెనాల్టీలు లేకుండా తమ పన్ను బాధ్యతలను సరిచేసుకోవడానికి రెండు విభిన్న మార్గాలను అందిస్తుంది.
కేంద్ర ప్రత్యక్ష పన్నుల బోర్డు (CBDT) 'విదేశీ ఆస్తుల చిన్న పన్ను చెల్లింపుదారుల-వెల్లడి పథకం నియమాలు, 2026' (Foreign Assets of Small Taxpayers-Disclosure Scheme Rules, 2026) ను నోటిఫై చేసింది. ఇది ఆగస్టు 16, 2026 నుంచి అమల్లోకి వస్తుంది. ఈ కొత్త చొరవ, గతంలో తమ పన్ను రిటర్న్స్లో వెల్లడించని విదేశీ ఆస్తులు, ఆదాయాలను స్వచ్ఛందంగా ప్రకటించడానికి పౌరులకు ఒక నిర్మాణాత్మక అవకాశాన్ని కల్పిస్తుంది. విద్యార్థులు, నిపుణులు, ప్రవాస భారతీయులు (NRIs) తమ విదేశీ ఆస్తులను తెలియక ప్రకటించడంలో విఫలమైన సందర్భాలలో, పన్ను సమ్మతిని (Tax Compliance) సాధించడానికి ఈ ఏర్పాటు ఉపయోగపడుతుంది.
వెల్లడికి రెండు మార్గాలు
ఈ పథకం, పన్ను చెల్లింపుదారులను వారి విదేశీ ఆస్తుల విలువ, స్వభావం ఆధారంగా విభజిస్తుంది. దీని కింద రెండు ప్రధాన మార్గాలను అందిస్తుంది.
మొదటి మార్గం: ప్రకటించని విదేశీ ఆస్తులు, ఆదాయాల మొత్తం విలువ ₹1 కోటి మించని వారికి ఇది వర్తిస్తుంది. ఈ ఆప్షన్ కింద, ప్రకటించిన ఆస్తుల విలువలో 30% పన్నుగా, దానికి అదనంగా ఆ పన్నుపై 100% పెనాల్టీ చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. అంటే, ప్రకటించిన ఆస్తుల విలువలో దాదాపు 60% చెల్లించాల్సి వస్తుంది. తక్కువ మొత్తంలో ఆస్తులను వెల్లడించని వారు తమ పన్ను స్థితిని క్రమబద్ధీకరించుకోవడానికి ఇది ఒక మార్గం.
రెండవ మార్గం: ఇది నిర్దిష్ట విదేశీ ఆస్తులకు, మొత్తం విలువ ₹5 కోట్ల వరకు వర్తిస్తుంది. నివాసం లేని కాలంలో సంపాదించిన ఆస్తులు లేదా భారతదేశంలో ఇప్పటికే పన్ను విధించబడిన ఆదాయం నుండి వచ్చిన ఆస్తుల వంటి ప్రత్యేక సందర్భాలకు ఈ మార్గం ఉద్దేశించబడింది. ఈ కేటగిరీకి, శాతం ఆధారిత పన్నుకు బదులుగా, డిస్క్లోజర్ ప్రయోజనాలను పొందడానికి పన్ను చెల్లింపుదారులు ₹1 లక్ష ఫ్లాట్ ఫీజు చెల్లించాలి.
గడువు & నియంత్రణ నేపథ్యం
ఈ స్కీమ్ను ఉపయోగించుకోవాలనుకునే పన్ను చెల్లింపుదారులు తమ డిక్లరేషన్లను ఫైల్ చేయడానికి డిసెంబర్ 31, 2026 వరకు సమయం ఉంది. ఈ చొరవ గతంలో జరిగిన రిపోర్టింగ్ లోపాలను సరిదిద్దుకోవడానికి ఒక సమయ-పరిమిత అవకాశం.
ఈ స్కీమ్ యొక్క నియంత్రణ నేపథ్యాన్ని పన్ను చెల్లింపుదారులు అర్థం చేసుకోవడం ముఖ్యం. ఇది ప్రధానంగా 2015 నాటి 'నల్లధనం (వెల్లడించని విదేశీ ఆదాయం మరియు ఆస్తులు) మరియు పన్ను విధించడం చట్టం' (Black Money (Undisclosed Foreign Income and Assets) and Imposition of Tax Act, 2015) తో ముడిపడి ఉంది. ఈ పథకంలో పాల్గొనడం ద్వారా, ప్రకటించిన ఆస్తులు, ఆదాయాలకు సంబంధించి ఈ నిర్దిష్ట చట్టం కింద తదుపరి పెనాల్టీలు, ప్రాసిక్యూషన్ల నుండి పన్ను చెల్లింపుదారులు మినహాయింపు పొందవచ్చు. అయితే, ఇది పూర్తిస్థాయి క్షమాభిక్ష (amnesty) కార్యక్రమం కాదు. నిర్దిష్ట ఆర్థిక పరిమితులు, అర్హత ప్రమాణాలకు ఈ పథకం పరిమితం.
రిస్కులు & పరిగణనలు
డిస్క్లోజర్ ప్రక్రియను పరిశీలిస్తున్న వ్యక్తులు, డిక్లరేషన్ సమర్పించే ముందు తమ అర్హతను జాగ్రత్తగా సమీక్షించుకోవాలి. నిర్దేశించిన మొత్తం పరిమితులను దాటితే, పన్ను చెల్లింపుదారులకు ఈ పథకం వర్తించదు. ఇది వారిని ప్రస్తుత పన్ను చట్టాల ప్రకారం పూర్తిస్థాయి పరిశీలనకు గురి చేస్తుంది. అంతేకాకుండా, ఈ గడువులోగా కూడా ఆస్తులను సరిగ్గా వెల్లడించడంలో విఫలమైతే, నల్లధనం చట్టం కింద గణనీయమైన ఆర్థిక పెనాల్టీలు, చట్టపరమైన చర్యలకు దారితీయవచ్చు. అంతర్జాతీయ పన్నులు, రిపోర్టింగ్లో ఉన్న సంక్లిష్టతల దృష్ట్యా, చాలా మంది పన్ను చెల్లింపుదారులు తమ డిక్లరేషన్ వారి ఆర్థిక స్థితిని ఖచ్చితంగా ప్రతిబింబించేలా, ప్రభుత్వ అవసరాలను తీర్చేలా చూసుకోవడానికి పన్ను నిపుణుడిని సంప్రదించడం ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది.