భారతీయ రైల్వేల నిర్వహణపై కంప్ట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్ (CAG) ఆగ్రహం వ్యక్తం చేసింది. 2026 ఆగస్టులో విడుదలైన నివేదిక ప్రకారం, దేశంలోని నాన్-సబర్బన్ రైల్వే స్టేషన్లలో దాదాపు **90%** చోట్ల పరిశుభ్రమైన నీరు, సీటింగ్ వంటి కనీస వసతులు కూడా లేవని తేలింది. అంతేకాదు, IRFCకి లీజు ఛార్జీలు చెల్లించడానికి ప్రభుత్వ బడ్జెట్ నిధులను (Gross Budgetary Support) వాడటంపైనా CAG దృష్టి సారించింది. ఈ వ్యవహారాలు రైల్వే PSUs పెట్టుబడిదారులపై ప్రభావం చూపవచ్చు.
కనీస సౌకర్యాలు కూడా గాలికి!
భారతీయ రైల్వేల తీరుపై కంప్ట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్ (CAG) ఆగ్రహం వ్యక్తం చేసింది. 2026 ఆగస్టు 12న విడుదలైన కీలక ఆడిట్ నివేదిక ప్రకారం, 2019 నుంచి 2024 మధ్య కాలంలో దేశవ్యాప్తంగా 5,000 పైగా నాన్-సబర్బన్ రైల్వే స్టేషన్లను పరిశీలించారు. వీటిలో దాదాపు 90% స్టేషన్లలో ప్రయాణికులకు అవసరమైన కనీస వసతులైన శుభ్రమైన తాగునీరు, సరిపడా సీటింగ్, పనిచేసే టాయిలెట్లు, సరైన షెల్టర్లు వంటివి కూడా కరువయ్యాయని నివేదిక తేటతెల్లం చేసింది.
నీటి నాణ్యతపై ఆందోళనలు
ఈ స్టేషన్లలో నీటి నాణ్యత విషయంలో కూడా CAG ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. నీటి సరఫరా వ్యవస్థలను సరిగ్గా నిర్వహించడం లేదని, కొన్ని శాంపిల్స్లో E. coli వంటి బ్యాక్టీరియా కాలుష్యం, అలాగే క్లోరిన్ స్థాయిలు భద్రతా ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా లేవని తేలింది. ఉన్న నిబంధనలు, మార్గదర్శకాలు ఉన్నప్పటికీ ఈ కనీస సౌకర్యాలు కల్పించడంలో వైఫల్యం కనిపిస్తోందని, ఇది రైల్వే ప్రాజెక్టుల ప్రణాళిక, అమలులో ఉన్న లోపాలను సూచిస్తోందని CAG పేర్కొంది.
ఆర్థిక వ్యవహారాల్లో 'అనారోగ్యకరమైన ధోరణి'
ప్రాథమిక సౌకర్యాల లోపాలే కాకుండా, రైల్వేల ఆర్థిక నిర్వహణలో కూడా CAG కొన్ని కీలక విషయాలను ప్రస్తావించింది. రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖ తన ఆర్థిక వ్యవహారాలను నిర్వహించే తీరులో ఒక 'అనారోగ్యకరమైన ధోరణి' ఉందని ఆడిటర్లు గుర్తించారు. ముఖ్యంగా, ఇండియన్ రైల్వే ఫైనాన్స్ కార్పొరేషన్ (IRFC)కి చెల్లించాల్సిన లీజు ఛార్జీల కోసం, ప్రభుత్వం కేటాయించిన గ్రాస్ బడ్జెటరీ సపోర్ట్ (GBS) నిధులను ఉపయోగించడంపై CAG దృష్టి సారించింది. దీని అర్థం, రైల్వేలు తమ స్వంత వనరులను ఉపయోగించుకోవడం కంటే, ఈ చెల్లింపుల కోసం ప్రభుత్వ బాహ్య సహాయంపై ఆధారపడుతున్నాయని సూచిస్తోంది.
పెట్టుబడిదారులకు ఏం ముఖ్యం?
లిస్టెడ్ రైల్వే పబ్లిక్ సెక్టార్ అండర్టేకింగ్స్ (PSUs) లో పెట్టుబడులు పెట్టిన వారికి ఈ నివేదిక చాలా ముఖ్యం. IRFC, రైల్ వికాస్ నిగమ్ లిమిటెడ్ (RVNL), IRCON ఇంటర్నేషనల్, IRCTC వంటి కంపెనీలు ఈ రంగంలో పనిచేస్తున్నాయి. రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖ ప్రాజెక్టుల అమలును మెరుగుపరచడానికి, ఈ సౌకర్యాల లోపాలను సరిదిద్దడానికి ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటే, అది పెట్టుబడుల కేటాయింపులో లేదా మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టుల నిర్వహణలో మార్పులకు దారితీయవచ్చు. అంతేకాకుండా, IRFCకి లీజు చెల్లింపుల కోసం బడ్జెట్ మద్దతుపై ఆధారపడటం, మంత్రిత్వ శాఖకు, దాని ఫైనాన్సింగ్ ఆర్మ్కి మధ్య ఉన్న ఆర్థిక నిర్మాణ దీర్ఘకాలిక సుస్థిరత విషయంలోనూ పెట్టుబడిదారులు గమనించాల్సిన అంశం.