భారతీయ మెట్రో నగరాల్లో నెలకి ₹1 లక్ష జీతం సంపాదిస్తున్నా.. చాలామంది ఆర్థికంగా నిలదొక్కుకోలేకపోతున్నారు. పెరుగుతున్న జీవన వ్యయాలు, లైఫ్స్టైల్ మార్పుల వల్ల పొదుపు, సంపద సృష్టికి డబ్బు మిగలడం లేదు. అధిక ఖర్చులు, సులభంగా అప్పులు దొరకడం కూడా ఈ సమస్యను మరింత జఠిలం చేస్తున్నాయి.
అసలు ఎందుకిలా?
భారతదేశంలోని ప్రధాన నగరాల్లో, నెలకి ₹1 లక్ష జీతం అనేది ఒకప్పుడు ఆర్థిక స్థిరత్వానికి కొలమానంగా ఉండేది. కానీ ఇప్పుడు, పెరుగుతున్న జీవన వ్యయాలు, మారుతున్న వినియోగ అలవాట్ల వల్ల ఆ పరిస్థితి మారింది. చాలామంది వృత్తి నిపుణులు తమ చేతికి వచ్చే ఆదాయం (Disposable Income) అత్యవసర సేవల్లో పెరుగుతున్న ద్రవ్యోల్బణం (Inflation), జీవనశైలి మెరుగుదలలు, అప్పుల వాయిదాలకే (EMIs) సరిపోతుందని, దీర్ఘకాలిక సంపద సృష్టికి (Wealth Creation) ఏమీ మిగలడం లేదని గ్రహిస్తున్నారు. ఆదాయానికి, చేతిలో మిగిలే డబ్బుకు మధ్య అంతరం పెరుగుతోంది.
నగరాల్లో నిజమైన ఖర్చులు
మెట్రో నగరాల్లో నివసించేవారికి, జీతం వచ్చిన వెంటనే ఇంటి అద్దె, పిల్లల స్కూల్ ఫీజులు, బీమా ప్రీమియంలు, ఇప్పటికే ఉన్న ఈఎంఐలు వంటి స్థిర ఖర్చులకు (Fixed Costs) ఆదాయంలో చాలా భాగం కేటాయించాల్సి వస్తుంది. పట్టణ జీవన వ్యయాలపై ఉన్న గణాంకాల ప్రకారం, విద్య, ఆరోగ్యం, గృహనిర్మాణం వంటి సేవల రంగాల్లో ద్రవ్యోల్బణం, సాధారణ జీతాల పెంపుదలను మించిపోతోంది. ఈ స్థిర ఖర్చులు పెరిగినప్పుడు, జీతం పెరిగినా కూడా ఆర్థికంగా స్వేచ్ఛ (Financial Flexibility) తగ్గిపోతుంది.
లైఫ్స్టైల్ క్రీప్ ఉచ్చు
ఆర్థిక నిపుణుల ప్రకారం, ఆదాయం పెరిగినప్పుడు జీవనశైలి ఖర్చులు కూడా అంతే వేగంగా పెరుగుతాయి. దీనినే 'లైఫ్స్టైల్ ఇన్ఫ్లేషన్' లేదా 'లైఫ్స్టైల్ క్రీప్' అంటారు. జీతం పెరిగినప్పుడు, ఖరీదైన గాడ్జెట్లు కొనడం, మంచి ప్రాంతాల్లో ఇళ్లు మారడం, వినోదం, భోజనంపై ఎక్కువ ఖర్చు చేయడం వంటి వాటితో ప్రజలు తమ జీవన ప్రమాణాలను మెరుగుపరుచుకోవాలని భావిస్తారు. జీతాల పెంపును పొదుపు లేదా పెట్టుబడులకు మళ్లించకుండా, రోజువారీ వినియోగంలోనే ఖర్చు చేస్తున్నారు. కాలక్రమేణా, ఈ పెరిగిన ఖర్చులే కొత్త సాధారణ స్థాయిగా మారతాయి. ఆదాయ వృద్ధి నెమ్మదించినా, ఖర్చులను తగ్గించడం కష్టమవుతుంది.
అప్పులు.. ఆస్తుల అపోహ
వ్యక్తిగత రుణాలు (Personal Loans), క్రెడిట్ కార్డుల వంటి సులభమైన రుణ సదుపాయం వల్ల, పెట్టుబడులకు బదులుగా వినియోగం కోసం అప్పులు చేయడం సులభమైంది. చాలామంది, తాము అప్పు చేయగల సామర్థ్యాన్ని నిజమైన ఆర్థిక బలంగా పొరబడుతుంటారు. దీనివల్ల, వడ్డీ చెల్లింపుల రూపంలో నగదు ప్రవాహాన్ని (Cash Flow) హరించే రహస్య రుణ బాధ్యతలు ఏర్పడతాయి. అంతేకాకుండా, విలువ తగ్గిపోయే వస్తువులైన విలాసవంతమైన కార్లు లేదా హై-ఎండ్ ఎలక్ట్రానిక్స్పై చేసే ఖర్చులను పెట్టుబడులుగా తప్పుగా పేర్కొనడం ఒక సాధారణ ఆర్థిక పొరపాటు. సంపద సృష్టికి, కాలక్రమేణా విలువ పెరిగే లేదా ఆదాయాన్ని ఆర్జించే ఆస్తులకు, విలువ కోల్పోయే బాధ్యతలకు మధ్య తేడాను గుర్తించడం చాలా అవసరం.
ఆర్థిక ప్రణాళికలో మార్పు
దీర్ఘకాలిక భద్రతను నిర్మించుకోవడానికి, చాలామంది సలహాదారులు సాధారణ 'మిగిలింది పొదుపు చేయండి' (Save-what's-left) విధానానికి బదులుగా, 'ముందు పొదుపు, తర్వాత ఖర్చు' (Save-first, spend-later) విధానాన్ని అనుసరించాలని సూచిస్తున్నారు. పొదుపు, పెట్టుబడులను తప్పనిసరి ఆర్థిక బాధ్యతలుగా పరిగణించడం ద్వారా, జీతం వచ్చిన వెంటనే సంపద సృష్టికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వవచ్చు. అదనంగా, ఉద్యోగం కోల్పోవడం లేదా ఊహించని ఆరోగ్య సమస్యలు వంటి వాటిని ఎదుర్కోవడానికి కనీసం ఆరు నెలల ఖర్చులకు సరిపడా అత్యవసర నిధిని (Emergency Fund) నిర్మించడంపై దృష్టి సారిస్తున్నారు. స్థిర బాధ్యతలకు, మొత్తం ఆదాయానికి మధ్య క్రమశిక్షణతో కూడిన నిష్పత్తిని కొనసాగిస్తూ, దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక నిర్ణయాలలో తక్షణ వినియోగం కంటే పెట్టుబడి లక్ష్యాలకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం కీలకం.