ఆర్థిక సంవత్సరం 2026 (FY26) ముగింపునకు చేరుకుంది. మార్చి 31, 2026 లోపు పన్నుదారులు తమ ఆర్థిక ప్రణాళికలను పూర్తి చేసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. ఈ గడువులోపు పన్ను ఆదా పెట్టుబడులు, ఫైలింగ్స్ పూర్తి చేయకపోతే, విలువైన మినహాయింపులను కోల్పోవడమే కాకుండా, పెనాల్టీలు కూడా చెల్లించాల్సి వస్తుంది.
ముఖ్యంగా పాత పన్ను విధానాన్ని అనుసరిస్తున్న వారికి, మార్చి 31, 2026 అనేది మినహాయింపులు క్లెయిమ్ చేసుకోవడానికి చివరి అవకాశం. సెక్షన్ 80C కింద, పబ్లిక్ ప్రావిడెంట్ ఫండ్ (PPF), ఈక్విటీ లింక్డ్ సేవింగ్స్ స్కీమ్స్ (ELSS), LIC ప్రీమియంలు, నేషనల్ సేవింగ్స్ సర్టిఫికేట్లు (NSC), సుకన్య సమృద్ధి యోజన, టాక్స్-సేవింగ్ ఫిక్స్డ్ డిపాజిట్లు వంటి వాటిలో ₹1.5 లక్షల వరకు పెట్టుబడులను మార్చి 31 లోపు పూర్తి చేయాలి. అలాగే, సెక్షన్ 80D కింద హెల్త్ ఇన్సూరెన్స్ ప్రీమియంలు చెల్లించి ఉంటే, వాటిని కూడా క్లెయిమ్ చేసుకోవచ్చు. సీనియర్ సిటిజన్లకు ₹50,000 వరకు, ఇతరులకు ₹25,000 వరకు మినహాయింపు లభిస్తుంది. నేషనల్ పెన్షన్ సిస్టమ్ (NPS) లో అదనంగా ₹50,000 వరకు సెక్షన్ 80CCD(1B) కింద మినహాయింపు పొందవచ్చు.
పెట్టుబడులే కాకుండా, కొన్ని చెల్లింపులను కూడా గడువులోపు పూర్తి చేయాలి. హోమ్ లోన్ వడ్డీపై సెక్షన్ 24 కింద ₹2 లక్షల వరకు, విద్య లోన్ వడ్డీపై సెక్షన్ 80E కింద పూర్తి మినహాయింపును పొందాలంటే, ఈ మార్చి 31 లోపు ఆయా చెల్లింపులు పూర్తవ్వాలి. అలాగే, స్వచ్ఛంద సంస్థలకు ఇచ్చిన విరాళాలపై సెక్షన్ 80G కింద మినహాయింపు పొందాలంటే, ఆ విరాళాలను కూడా ఈ ఆర్థిక సంవత్సరంలోనే ఇవ్వాలి.
ఇక క్యాపిటల్ గెయిన్స్ (Capital Gains) ఉన్నవారు, పన్ను భారాన్ని తగ్గించుకోవడానికి వ్యూహాత్మక మార్గాలను అనుసరించవచ్చు. సెక్షన్లు 54, 54EC, 54F వంటివి ఉపయోగించి, ఆస్తుల అమ్మకం ద్వారా వచ్చిన డబ్బును తిరిగి పెట్టుబడి పెట్టడం ద్వారా పన్నును ఆదా చేసుకోవచ్చు. నష్టాలను (Tax-loss harvesting) లాభాలతో సరిచూసుకోవడం ద్వారా కూడా పన్ను భారం తగ్గించుకోవచ్చు.
అడ్వాన్స్ టాక్స్ (Advance Tax) చెల్లింపులను సకాలంలో పూర్తి చేయడం కూడా చాలా ముఖ్యం. మీ పన్ను బాధ్యత ₹10,000 మించి ఉంటే, అడ్వాన్స్ టాక్స్ చెల్లించకపోతే సెక్షన్లు 234B, 234C కింద వడ్డీ పెనాల్టీలు పడే అవకాశం ఉంది. ఉద్యోగులు తమ పెట్టుబడి రుజువులను (Investment Proofs) వెంటనే యజమానులకు సమర్పించకపోతే, TDS (Tax Deducted at Source) ఎక్కువగా కట్ అయ్యే ప్రమాదం ఉంది. వ్యాపారాలు కూడా TDS, TCS నియమాలను ఖచ్చితంగా పాటించాలి.
చివరి నిమిషంలో హడావిడిగా పనులు చేయడం వల్ల కొన్ని నష్టాలున్నాయి. సరైన డాక్యుమెంటేషన్ లేకపోయినా, పెట్టుబడులు పూర్తి చేయకపోయినా మినహాయింపులు దక్కవు. అంతేకాకుండా, తొందరపాటులో తప్పుడు పెట్టుబడి నిర్ణయాలు తీసుకునే ప్రమాదం ఉంది. వ్యాపారాలకు, నిపుణులకు అయితే, అడ్వాన్స్ టాక్స్, TDS/TCS నిబంధనలను పాటించడంలో విఫలమైతే భారీ పెనాల్టీలు ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుంది. ఇది వారి లాభదాయకతపై, నగదు ప్రవాహంపై (Cash Flow) తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది. అందుకే, ఏడాది పొడవునా ఆర్థిక ప్రణాళిక చేసుకోవడం అత్యంత ముఖ్యం, చివరి నిమిషంలో హడావిడి పడటం కంటే.