వారసత్వంగా లేదా బహుమతిగా వచ్చిన బంగారాన్ని అమ్మడం పన్ను రహితమని చాలామంది భావిస్తారు. కానీ, అమ్మే సమయంలో క్యాపిటల్ గెయిన్స్ ట్యాక్స్ వర్తిస్తుంది. అసలు పన్ను ఎలా పడుతుందో, లెక్కలు ఎలా ఉంటాయో తెలుసుకోండి.
తరతరాలుగా వస్తున్న బంగారు ఆభరణాలను అమ్మడం పన్ను లేని వ్యవహారమని చాలా కుటుంబాలు పొరబడుతుంటాయి. వారసత్వంగా లేదా గిఫ్ట్గా బంగారం పొందినప్పుడు ఎలాంటి పన్ను ఉండదు, కానీ దానిని అమ్మిన మరుక్షణం నుంచే అది పన్ను పరిధిలోకి వస్తుంది. ఆదాయపు పన్ను శాఖ నిబంధనల ప్రకారం, ఈ లావాదేవీని సరిగ్గా రిపోర్ట్ చేయకపోతే భవిష్యత్తులో నోటీసులు వచ్చే ప్రమాదం ఉంది.
పన్ను లెక్కలు ఎలా ఉంటాయి?
వారసత్వంగా వచ్చిన బంగారాన్ని అమ్మినప్పుడు, పన్ను శాఖ 'కంబైన్డ్ హోల్డింగ్ పీరియడ్' (Combined holding period) పరిగణనలోకి తీసుకుంటుంది. అంటే, ఆ ఆభరణాన్ని ఒరిజినల్గా కొన్నప్పటి నుంచి, మీ దగ్గర ఉన్నంత వరకు ఉన్న మొత్తం కాలాన్ని లెక్కించాలి. ఈ కాలం 24 నెలల లోపు ఉంటే, వచ్చే లాభం మీ వార్షికాదాయంలో కలపబడుతుంది. ఇది మీ 'ఇన్కమ్ ట్యాక్స్ స్లాబ్' రేటు ప్రకారం పడుతుంది.
ఒకవేళ ఈ మొత్తం కాలం 24 నెలలు దాటితే, దాన్ని లాంగ్ టర్మ్ క్యాపిటల్ గెయిన్ (LTCG)గా పరిగణిస్తారు. దీనిపై ప్రస్తుతం 12.5% చొప్పున పన్ను పడుతుంది. ముఖ్యంగా గుర్తుంచుకోవాల్సిన విషయం ఏంటంటే, ఇందులో ఇండెక్సేషన్ ప్రయోజనం లభించదు.
కొనుగోలు ధర (Cost of Acquisition) ఎలా లెక్కించాలి?
లాభాన్ని లెక్కించేటప్పుడు, అసలు యజమాని ఆ నగలను కొన్న ధరనే బేస్ కాస్ట్ (Base cost)గా తీసుకోవాలి. ఒకవేళ నగలు ఏప్రిల్ 1, 2001 కంటే ముందు కొన్నవి అయితే, ఆ తేదీ నాటి 'ఫెయిర్ మార్కెట్ వాల్యూ' (FMV)ని పరిగణనలోకి తీసుకోవచ్చు. అయితే దీనికోసం కచ్చితంగా రిజిస్టర్డ్ వాల్యుయేటర్ నుంచి సర్టిఫికేట్ తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది.
జాగ్రత్తలు తప్పనిసరి
ట్యాక్స్ డిపార్ట్మెంట్ AIS (Annual Information Statement) ద్వారా మీ లావాదేవీలను నిశితంగా గమనిస్తుంది. అందుకే:
- కొనుగోలు బిల్లులు లేదా వాల్యుయేషన్ రిపోర్టులను భద్రపరుచుకోండి.
- వారసత్వానికి సంబంధించిన విల్లు (Will) లేదా గిఫ్ట్ డీడ్ కాపీలను దగ్గర ఉంచుకోండి.
- ITR ఫైల్ చేసేటప్పుడు ఈ వివరాలను కచ్చితంగా పేర్కొనండి, లేదంటే ట్యాక్స్ నోటీసులు వచ్చే అవకాశం ఉంది.