హోమ్ లోన్ తీరిన తర్వాత కూడా ఒరిజినల్ ప్రాపర్టీ డాక్యుమెంట్లు తిరిగి పొందలేక ఇబ్బంది పడుతున్నారా? అయితే ఇకపై చింతించాల్సిన పనిలేదు. లోన్ క్లోజ్ అయిన **30 రోజుల్లోపు** పత్రాలు తిరిగి ఇవ్వాలని, లేదంటే రోజుకు **₹5,000** పెనాల్టీ చెల్లించాలని RBI స్పష్టం చేసింది.
చాలామంది హోమ్ లోన్ పూర్తి చేసిన తర్వాత ఆ పత్రాల కోసం బ్యాంకుల చుట్టూ తిరగాల్సి వస్తోంది. కొన్ని సందర్భాల్లో బ్యాంకులు ఆ పత్రాలను కోల్పోవడం లేదా లోన్ ఇచ్చేటప్పుడే సరిగ్గా సేకరించకపోవడం వల్ల సమస్యలు తలెత్తుతున్నాయి. అయితే, తాజా RBI నిబంధనల ప్రకారం ఇటు బ్యాంకులు, అటు బారోయర్ల మధ్య ఉన్న ఈ గందరగోళానికి చెక్ పడింది.\n\n### RBI నిబంధనలు ఏం చెబుతున్నాయి?\n
2023లో RBI తీసుకువచ్చిన ఆదేశాల మేరకు, రుణం పూర్తిగా చెల్లించిన 30 రోజుల్లోపు బ్యాంకులు అన్ని ఒరిజినల్ డాక్యుమెంట్లను కస్టమర్కు అప్పగించాలి. ఒకవేళ బ్యాంకుల నిర్లక్ష్యం వల్ల ఆలస్యమైతే, ప్రతి రోజుకు ₹5,000 పెనాల్టీ కట్టాల్సి ఉంటుంది. కేవలం పత్రాలను ఇవ్వడమే కాకుండా, ఒకవేళ అవి పోతే, డూప్లికేట్ పత్రాల తయారీకి అయ్యే ఖర్చు, లీగల్ ఖర్చులు కూడా బ్యాంకులే భరించాలని RBI స్పష్టం చేసింది.\n\n### లీగల్ రైట్స్ ఏమిటి?\n
ఇండియన్ కాంట్రాక్ట్ యాక్ట్ ప్రకారం, బ్యాంకు దగ్గర పెట్టిన డాక్యుమెంట్లు 'బైల్మెంట్' (Bailment) కిందకు వస్తాయి. అంటే ఆ పత్రాలను జాగ్రత్తగా కాపాడాల్సిన బాధ్యత బ్యాంకుదే. బాంబే హైకోర్టు కూడా పలు సందర్భాల్లో, "లోన్ ఇచ్చేటప్పుడే ఆస్తుల పత్రాలను సరిగ్గా పరిశీలించాల్సిన బాధ్యత బ్యాంకుదే, కాబట్టి వాటిని పోగొడితే బాధ్యత తప్పించుకోలేరు" అని తీర్పునిచ్చింది.\n\n### పరిష్కారం ఎలా?
ఒకవేళ మీ బ్యాంక్ మీ పత్రాలను ఇవ్వకపోతే, ముందుగా ఆ బ్యాంకులోని గ్రీవెన్స్ ఆఫీసర్కు ఫిర్యాదు చేయండి. అక్కడ స్పందన రాకపోతే, RBI ఇంటిగ్రేటెడ్ అంబుడ్స్మన్ స్కీమ్ ద్వారా సమస్యను పరిష్కరించుకోవచ్చు. భవిష్యత్తులో ఇలాంటి ఇబ్బందులు రాకుండా, లోన్ కాలపరిమితి ముగిసే వరకు వేచి చూడకుండా.. మధ్యలోనే బ్యాంక్ నుంచి 'స్టేటస్ రిపోర్ట్' కోరి డాక్యుమెంట్లు సురక్షితంగా ఉన్నాయో లేదో చెక్ చేసుకోవడం మంచిది.