Foreign Exchange Management Act (FEMA) ప్రకారం NRIs వ్యవసాయ భూమిని వారసత్వంగా పొందవచ్చు. కానీ, రాష్ట్ర స్థాయిలోని కఠినమైన భూ చట్టాలు యాజమాన్య హక్కులకు అడ్డంకిగా మారవచ్చు. ఆస్తి భద్రత కోసం మీరు పాటించాల్సిన నియమాలు ఇవే.
ప్రవాస భారతీయులకు (NRIs) తమ పూర్వీకుల నుంచి వ్యవసాయ భూమి వారసత్వంగా వచ్చినప్పుడు, ఎన్నో చట్టపరమైన సందేహాలు తలెత్తుతాయి. విదేశాల్లో ఉండేవారు భూమిని కొనడం నిషేధమే అయినా, వారసత్వంగా పొందడంపై స్పష్టమైన వెసులుబాటు ఉంది.
FEMA నిబంధనలు ఏమి చెబుతున్నాయి?
Reserve Bank of India (RBI) పర్యవేక్షించే Foreign Exchange Management Act (FEMA) ప్రకారం, NRIs వ్యవసాయ భూమిని, తోటలను లేదా ఫామ్ హౌస్‌లను నేరుగా కొనుగోలు చేయడంపై కఠినమైన నిషేధం ఉంది. అయితే, వారసత్వం (Inheritance) విషయంలో ఈ చట్టం మినహాయింపు ఇస్తుంది. అంటే, ఒక భారతీయ నివాసి నుంచి కుటుంబ వారసత్వ చట్టాల ప్రకారం భూమిని పొందడం చట్టబద్ధమే.
రాష్ట్రాల భూ చట్టాల ప్రభావం
ఫెడరల్ స్థాయిలో అనుమతి ఉన్నప్పటికీ, వ్యవసాయ భూమి అనేది రాష్ట్ర జాబితాలో (State Subject) ఉండే అంశం. కాబట్టి, ఒక్కో రాష్ట్రంలో ఒక్కో విధమైన భూ కమతాల చట్టాలు ఉంటాయి. కొన్ని రాష్ట్రాల్లో వ్యవసాయ భూమిని కలిగి ఉండాలంటే సంబంధిత వ్యక్తి 'అగ్రికల్చరిస్ట్' అయి ఉండాలనే నిబంధన ఉంటుంది. అటువంటి సందర్భాల్లో, వారసత్వంగా భూమి వచ్చినా, ప్రభుత్వ రికార్డుల్లో పేరు మార్చుకోవడం (Mutation) కష్టతరం కావొచ్చు.
మీరు చేయాల్సిన పనులు
- స్థానిక చట్టాల పరిశీలన: భూమి ఉన్న రాష్ట్రంలోని 'Land Reforms Act'ను ముందుగా తనిఖీ చేయాలి.
- రికార్డుల వెరిఫికేషన్: గ్రామ స్థాయి రికార్డులు లేదా 'Jamabandi' (Record of Rights) లో భూమి ప్రస్తుత స్థితిని సరిచూసుకోవాలి.
- మ్యుటేషన్ ప్రక్రియ: భూమి బదిలీ ప్రక్రియను పూర్తి చేయడానికి స్థానిక రెవెన్యూ కార్యాలయంలో సరైన పత్రాలను సమర్పించాలి.
చట్టపరమైన చిక్కులు రాకుండా ఉండాలంటే, ఎస్టేట్ ప్లానింగ్ దశలోనే నిపుణులైన లాయర్ల సలహా తీసుకోవడం ఉత్తమం.