సంప్రదాయ కానుకలకు బదులుగా స్టాక్స్ లేదా మ్యూచువల్ ఫండ్స్ గిఫ్ట్‌గా ఇవ్వడం ఇప్పుడు ట్రెండ్ అవుతోంది. డీమ్యాట్ షేర్ల బదిలీకి ఆఫ్-మార్కెట్ రూట్, ఫండ్స్ కోసం డైరెక్ట్ ఫోలియో ట్రాన్స్‌ఫర్ పద్ధతులు మరియు ఆదాయపు పన్ను చట్టం ప్రకారం పన్ను మినహాయింపుల గురించి తెలుసుకోండి.
ఆర్థిక భద్రతను ప్రోత్సహించేందుకు షేర్లు లేదా మ్యూచువల్ ఫండ్స్‌ను గిఫ్ట్‌గా ఇవ్వడం ఒక గొప్ప ఆలోచన. అయితే, ఈ ప్రక్రియలో నియమ నిబంధనలు, పన్ను అంశాలను క్షుణ్ణంగా అర్థం చేసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.
డీమ్యాట్ అసెట్స్ బదిలీ (Demat Transfers)
షేర్లు మరియు ఈటీఎఫ్ (ETF) బదిలీలు స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ బయట 'ఆఫ్-మార్కెట్' పద్ధతిలో జరుగుతాయి. దీని కోసం మీరు CDSL లేదా NSDL వంటి డిపాజిటరీ పార్టిసిపెంట్ (DP) సేవలను ఉపయోగించుకోవాలి. CDSL Easiest లేదా NSDL Speed-e వంటి ఆన్‌లైన్ ప్లాట్‌ఫారమ్స్ ద్వారా లేదా బ్రోకర్ వద్ద ఫిజికల్ DIS (Delivery Instruction Slip) సమర్పించి ఈ ట్రాన్స్‌ఫర్ పూర్తి చేయవచ్చు. ఇందులో మార్కెట్ ద్వారా అమ్మకం లేదా కొనుగోలు ఉండదు.
మ్యూచువల్ ఫండ్స్ ట్రాన్స్‌ఫర్
మ్యూచువల్ ఫండ్ యూనిట్లను డీమ్యాట్ ఫార్మాట్‌లోకి మార్చాల్సిన అవసరం లేదు. CAMS లేదా KFintech వంటి రిజిస్ట్రార్స్ ద్వారా నేరుగా ఫోలియో బదిలీ చేయవచ్చు. ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏంటంటే, బదిలీ చేసిన యూనిట్లు సెక్యూరిటీ కారణాల రీత్యా 10 రోజుల పాటు రిడెంప్షన్‌కు అందుబాటులో ఉండవు.
పన్ను చిక్కులు & కాస్ట్ బేసిస్ (Tax & Cost Basis)
ఆదాయపు పన్ను చట్టం ప్రకారం, భార్యాభర్తలు, తోడబుట్టినవారు లేదా కుటుంబ సభ్యులకు (Relatives) గిఫ్ట్‌గా ఇస్తే, ఆ బదిలీపై పన్ను పడదు. కానీ ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన విషయం గుర్తుంచుకోవాలి: మీరు కొన్న అసలు ధరనే (Cost Basis) రిసీవర్ కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. అంటే భవిష్యత్తులో వారు ఆ షేర్లు అమ్మినప్పుడు, మీ కొనుగోలు ధర ఆధారంగానే క్యాపిటల్ గెయిన్స్ లెక్కించాల్సి ఉంటుంది.
బంధువులు కాని వారికి ఇచ్చే బహుమతుల విలువ ఏడాదికి ₹50,000 దాటితే, ఆ మొత్తాన్ని 'ఇతర వనరుల నుంచి ఆదాయం' (Income from other sources) కింద పరిగణించి, వారి ట్యాక్స్ స్లాబ్ ప్రకారం పన్ను చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. లావాదేవీని సులభతరం చేసేందుకు ఇద్దరి కేవైసీ (KYC) వివరాలు సరిగ్గా ఉన్నాయో లేదో ముందే చెక్ చేసుకోవడం ఉత్తమం.