సంక్షేమ పథకాల ఆర్థిక భారం
'అన్నపూర్ణ యోజన'తో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సంక్షేమ పథకాల పరిధిని గణనీయంగా విస్తరించింది. ఇప్పటికే ఆర్థిక లోటుతో సతమతమవుతున్న రాష్ట్ర ఖజానాపై ఇది మరింత భారం కానుంది. మహిళా సాధికారత లక్ష్యంగా ఈ పథకాన్ని ప్రకటించినప్పటికీ, ఇంత భారీ మొత్తంలో నేరుగా నగదు బదిలీ (Direct Benefit Transfer) చేయడానికి కావాల్సిన నిధుల సమీకరణ పెద్ద సవాలుగా మారింది. రాష్ట్ర ఆర్థిక లోటును పూడ్చుకోవడానికి మార్కెట్ రుణాలపై ఆధారపడటం, పెట్టుబడి వ్యయం, మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధికి నిధుల కొరత ఏర్పడేలా చేస్తుందని ఆర్థికవేత్తలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
పొరుగు రాష్ట్రాల పథకాలతో పోలిక
ఇతర రాష్ట్రాల్లో అమలు చేస్తున్న ఇలాంటి పథకాలతో పోలిస్తే, ఈ పథకం ప్రత్యక్ష ఆదాయ మద్దతుగా నిలుస్తోంది. ఆరోగ్యం, విద్య వంటి అంశాలపై ఆధారపడి ఇచ్చే షరతులతో కూడిన నగదు బదిలీ పథకాలకు ఇది భిన్నమైనది. మెరుగైన ఆదాయ-వ్యయ నిష్పత్తి ఉన్న రాష్ట్రాలు, తమ పథకాలకు నిధులు సమకూర్చుకోవడానికి ఎక్సైజ్ సుంకాలు, ఇంధన సర్ఛార్జీలు పెంచాల్సి వచ్చింది. ఇప్పటికే 'లక్ష్మీర్ భండార్' పథకం అమలు చేస్తున్న పశ్చిమ బెంగాల్, ఇప్పుడు ఈ కొత్త పథకాన్ని ప్రవేశపెట్టడం ద్వారా ఆర్థికంగా దూకుడుగా వ్యవహరిస్తున్నట్లు కనిపిస్తోంది. ద్రవ్యోల్బణాన్ని అరికట్టడానికి ప్రస్తుత బడ్జెట్ కేటాయింపుల్లో మార్పులు చేయాల్సి రావొచ్చు.
నిర్మాణపరమైన నష్టాలు (Structural Risks)
రాష్ట్ర అప్పులు, వాటిపై వడ్డీ చెల్లింపుల భారంపై తీవ్ర ఆందోళన నెలకొంది. పన్నుల ఆదాయం, పథకాలకు కావాల్సిన నిధులకు అనుగుణంగా పెరగకపోతే, రాష్ట్రం కేంద్ర ప్రభుత్వ గ్రాంట్లపై లేదా మరిన్ని అప్పులపై ఆధారపడాల్సి వస్తుంది. ఇది రాష్ట్ర క్రెడిట్ రేటింగ్ను ప్రభావితం చేయవచ్చు. అంతేకాకుండా, ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు, పెన్షనర్లకు ఈ పథకం వర్తించకపోవడం, మధ్య-ఆదాయ వర్గాల వారికి స్పష్టమైన నిర్వచనం లేకపోవడం వంటి అంశాలు సామాజిక భద్రతా వాతావరణాన్ని మరింత క్లిష్టతరం చేస్తున్నాయి. 'జనకల్యాణ్ శిబిర్'ల ద్వారా మాన్యువల్ వెరిఫికేషన్ ప్రక్రియ, డిజిటల్ ఆధార్-లింక్డ్ బదిలీలకు ఆటంకం కలిగిస్తూ, అమలు ఖర్చులను పెంచే ప్రమాదం ఉంది.
భవిష్యత్ అంచనాలు
ఈ పథకం ప్రజల కొనుగోలు శక్తిపై, స్థానిక నగదు ప్రవాహంపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుందో వేచి చూడాలి. అయితే, రాష్ట్ర పన్నుల స్థావరాన్ని విస్తరించడం లేదా ప్రైవేట్ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడం వంటి చర్యలు తీసుకోకపోతే, ఈ పథకం దీర్ఘకాలంలో కేంద్ర ప్రభుత్వ పన్నుల కేటాయింపుల్లోని అస్థిరతపై ఆధారపడి ఉంటుంది. రాబోయే త్రైమాసిక బడ్జెట్ సమీక్షల్లో, రాష్ట్రం రుణ ఏకీకరణపై దృష్టి సారిస్తుందా లేక మరిన్ని విస్తరణాత్మక ఖర్చులకు మొగ్గు చూపుతుందా అనేది చూడాలి.
