SpaceX IPO: రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లకు అరుదైన అవకాశం.. కానీ రిస్క్ ఎంత?

భారీ వాల్యుయేషన్ - ప్రశ్నార్థకమైన లాభాలు

SpaceX తన IPO ద్వారా 75 బిలియన్ డాలర్ల నిధులను సమీకరించనుంది. ఈ IPOలో ఒక్కో షేరు ధర $135 గా నిర్ణయించారు. దీనితో కంపెనీ వాల్యుయేషన్ $1.75 ట్రిలియన్ కి చేరుకుంది. ఇది ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద టెక్ కంపెనీలతో పోటీ పడే స్థాయి. అయినప్పటికీ, 2026 మొదటి త్రైమాసికంలోనే కంపెనీకి $4.28 బిలియన్ల నష్టం వచ్చింది. దీనికి ప్రధాన కారణం కొత్తగా ఏర్పాటు చేసిన AI డివిజన్ లో భారీగా ఖర్చు చేయడమే. ఈ వాల్యుయేషన్ ప్రకారం, కంపెనీ రెవెన్యూ మల్టిపుల్ 90x కంటే ఎక్కువగా ఉంది. Starlink, లాంచ్ సర్వీసెస్, మరియు AI ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ లో ఎటువంటి ఇబ్బందులు లేకుండా సక్సెస్ సాధిస్తేనే ఈ వాల్యుయేషన్ కరెక్ట్ అవుతుంది.

రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లకు అరుదైన అవకాశం

సాధారణంగా IPOలలో రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లకు తక్కువ వాటా దక్కుతుంది. కానీ SpaceX తన IPOలో దాదాపు 30% వాటాను నేరుగా రిటైల్ ఇన్వెస్టర్ల కోసమే కేటాయించింది. Fidelity, Robinhood, Charles Schwab వంటి ప్లాట్‌ఫారమ్‌ల ద్వారా ఇది సాధ్యమవుతుంది. అయితే, ఇంత భారీగా రిటైల్ వాటాను కేటాయించడం, పెద్ద ఫండ్స్ నుంచి ఆశించినంత డిమాండ్ లేకపోవడానికి సంకేతం కావచ్చని కొందరు విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా, ఎలన్ మస్క్ ఇప్పటికీ 85% ఓటింగ్ పవర్‌తో కంపెనీని నియంత్రిస్తున్నారు.

పెట్టుబడిదారులకు రిస్కులు

Starlink వృద్ధి కథనాన్ని పక్కన పెడితే, కంపెనీ ప్రాస్పెక్టస్‌లో అనేక structural risks ఉన్నాయి. xAI ని SpaceX లో విలీనం చేయడం వలన అకౌంటింగ్ సంక్లిష్టత పెరిగింది మరియు భారీగా నగదు నిల్వలు ఖర్చవుతున్నాయి. కంపెనీ వాల్యుయేషన్, Starship మరియు కొత్తగా వస్తున్న ఆర్బిటల్ డేటా సెంటర్ మోడల్స్ విజయంపై ఆధారపడి ఉంది. అంతేకాకుండా, షేర్‌హోల్డర్లకు కంపెనీ వ్యూహాల్లో ఎటువంటి పాత్ర ఉండదు. ఒకవేళ AI, శాటిలైట్ రోడ్‌మ్యాప్‌లో ఏదైనా నియంత్రణపరమైన అడ్డంకులు లేదా సాంకేతిక సమస్యలు ఎదురైతే, స్టాక్ ధర తీవ్రంగా పడిపోయే ప్రమాదం ఉంది. చివరి నిమిషంలో కొని, భయంతో అమ్మేసే రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లు నష్టపోయే అవకాశం ఉంది.

భారతీయ ఇన్వెస్టర్లకు పరిమితులు

భారతదేశం వంటి దేశాల్లోని పెట్టుబడిదారులు ఈ IPOలో నేరుగా పాల్గొనే అవకాశం లేదు. అమెరికాలో జరిగే book-building process కి, భారతదేశంలోని ASBA ప్రక్రియకు తేడా ఉంది. కాబట్టి, $135 ఆఫరింగ్ ధర వద్ద నేరుగా పాల్గొనడం వీలుపడదు. జూన్ 12న లిస్టింగ్ జరిగిన తర్వాత, LRS (Liberalised Remittance Scheme) ద్వారా సెకండరీ మార్కెట్లలో మాత్రమే కొనుగోలు చేయగలరు. అప్పటికే IPO ప్రారంభ ధర కంటే మార్కెట్ ధర బాగా పెరిగిపోతే, ప్రారంభంలో కొనుగోలు చేసి లాభాలు పొందే అవకాశం తగ్గిపోతుంది.