మార్కెట్ చరిత్రలో అతిపెద్ద IPO
SpaceX తన IPO ద్వారా $75 బిలియన్ల నిధులను సేకరించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఈ IPOతో కంపెనీ వాల్యుయేషన్ దాదాపు $1.75 ట్రిలియన్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా. SPCX అనే టిక్కర్ తో ట్రేడింగ్ ప్రారంభం కానుంది. కంపెనీ ముందుగా నిర్ణయించిన $135 షేర్ ధరతో ఈ IPOని తీసుకువస్తోంది. ఈ ధర ప్రకారం చూస్తే, దీని ప్రైస్-టు-సేల్స్ (P/S) రేషియో దాదాపు 90 వద్ద ఉంది. ఇది ప్రస్తుతం అత్యధిక వాల్యుయేషన్ ఉన్న టెక్ కంపెనీల కంటే కూడా ఎక్కువ. SpaceX కు ఆర్బిటల్ లాంచ్ సర్వీసుల్లో దాదాపు గుత్తాధిపత్యం (monopoly) ఉండటం, స్టార్లింక్ శాటిలైట్ ఇంటర్నెట్ సేవలు వేగంగా విస్తరిస్తుండటం దీనికి బలాన్ని చేకూరుస్తున్నాయి. అయితే, ఇంత భారీ వాల్యుయేషన్ వద్ద, మూలధనం ఎక్కువగా అవసరమయ్యే ఏరోస్పేస్ రంగంలో చిన్నపాటి ఆపరేషనల్ తప్పిదాలకు కూడా తావుండదని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
రిటైల్ ఇన్వెస్టర్ల కోసం ప్రత్యేక ఆఫర్
సాధారణంగా IPOలలో రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లకు 5-10% మాత్రమే కేటాయింపులు ఉంటాయి. కానీ SpaceX తన ఆఫర్లో దాదాపు 30% వరకు రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లకే కేటాయించింది. ఫిడిలిటీ, రాబిన్హుడ్, చార్లెస్ ష్వాబ్, సోఫై, ఈ-ట్రేడ్ వంటి ప్లాట్ఫామ్లతో కలిసి ఈ ఆఫర్ ఇస్తోంది. దీనివల్ల రిటైల్ ఇన్వెస్టర్ల నుంచి భారీ డిమాండ్ వస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. అయితే, ఈ ఆఫర్ ఓవర్సబ్స్క్రయిబ్ అయ్యే అవకాశం ఉందని, అందరికీ కేటాయింపులు దక్కకపోవచ్చని బ్రోకరేజీ సంస్థలు సూచిస్తున్నాయి. అంతేకాకుండా, స్వల్పకాలంలో షేర్లను అమ్మి లాభాలు (flipping) చూసుకోవాలనుకునే వారికి ఇది నష్టదాయకం కావచ్చని, దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడిగా మారే అవకాశం ఉందని కంపెనీ సూచిస్తోంది.
రిస్కులు.. హెచ్చరికలు
అందరిలోనూ ఆసక్తి నెలకొన్నప్పటికీ, ఈ IPOలో కొన్ని పెద్ద రిస్కులున్నాయని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. SpaceX 2026 మొదటి క్వార్టర్లో $1.94 బిలియన్ల ఆపరేటింగ్ నష్టాన్ని నమోదు చేసింది. స్టార్షిప్ R&D కోసం భారీగా ఖర్చు చేయడం వల్ల కంపెనీకి స్థిరమైన లాభాలు లేవని తెలుస్తోంది. మార్నింగ్స్టార్ విశ్లేషకులు దీని వాల్యుయేషన్ను $780 బిలియన్లకే పరిమితం చేయవచ్చని అంచనా వేస్తున్నారు. సీఈఓ ఎలాన్ మస్క్ ఇతర వ్యాపార ప్రయోజనాలను కూడా కొనసాగించే అవకాశం ఉండటం, దీనివల్ల కంపెనీలో కాన్ఫ్లిక్ట్స్ ఆఫ్ ఇంటరెస్ట్ తలెత్తవచ్చనే ఆందోళనలు కూడా ఉన్నాయి. రాకెట్ ల్యాబ్ వంటి పోటీదారులతో పోలిస్తే, SpaceX స్టార్లింక్ పై ఎక్కువగా ఆధారపడటం, టెలికాం రంగంలో పోటీ, రెగ్యులేటరీ సమస్యలు దీనికి సవాళ్లుగా మారవచ్చు. అంతేకాకుండా, S&P డౌ జోన్స్ ఇండీసిస్ ప్రకారం, ఈ స్టాక్ ఇండెక్స్లలోకి త్వరగా చేరే అవకాశం లేదు. దీనివల్ల ఇండెక్స్ ఫండ్ల నుండి పెట్టుబడులు వచ్చే అవకాశం ప్రస్తుతానికి లేదు.
భవిష్యత్తు అంచనాలు
జూన్ 12న లిస్టింగ్ జరగనున్న నేపథ్యంలో, మార్కెట్లలో అస్థిరత (volatility) ఉండవచ్చని అంచనా వేస్తున్నారు. కొందరు నిపుణుల ప్రకారం, పరిమిత ఫ్లోట్ (float) వల్ల లిస్టింగ్ రోజు షేర్ ధర పెరిగే అవకాశం ఉంది. అయితే, రాబోయే 180 రోజుల్లో లాక్-ఇన్ పీరియడ్స్ ముగిసిన తర్వాత అమ్మకాల ఒత్తిడి పెరిగే అవకాశం ఉంది. AI, స్టార్లింక్ విభాగాల నుంచి కంపెనీ నిలకడైన లాభాలను ఆర్జించగలిగితేనే ఈ IPO విజయవంతమవుతుందని, కానీ ప్రస్తుతానికి ఇది కేవలం ఊహాగానాలేనని కంపెనీ వర్గాలు చెబుతున్నాయి.
