కొన్ని కంపెనీలు తమ అమ్మకాలను (Sales) పెంచి చూపించుకోవడానికి, అప్పులను (Debt) ఆదాయంగా (Revenue) మార్చి చూపిస్తున్నాయి. ఈ పద్ధతి నిజమైన అప్పుల భారాన్ని దాచి, కంపెనీ వృద్ధి చెందుతున్నట్లు భ్రమ కల్పిస్తుంది. అసలు ఆదాయానికి, చేతికి వస్తున్న నగదుకు (Cash Flow) మధ్య తేడాను గమనించి, అకౌంటింగ్ నాణ్యత సమస్యలను గుర్తించడం ముఖ్యం.
అమ్మకాల పేరుతో అప్పుల మాయాజాలం!
కొన్ని కంపెనీలు తమ లక్ష్యాలను చేరుకోవడం కోసం, నిజమైన అమ్మకాలకు, ఆర్థిక ఒప్పందాలకు మధ్య గీతను చెరిపేసే అకౌంటింగ్ పద్ధతులను వాడుతున్నాయి. సాధారణంగా ఒక అమ్మకం అంటే వస్తువుల యాజమాన్యాన్ని పూర్తిగా బదిలీ చేయడం. కానీ కొన్ని లావాదేవీల్లో, అమ్మిన వస్తువులను కొద్ది రోజులకే తిరిగి కొనుగోలు చేసేలా ఒప్పందం ఉంటుంది. దీంతో, ఇది ఆదాయంగా (Revenue) కనిపిస్తుంది కానీ, నిజానికి అప్పు (Loan) లాంటిదే.
కొనుగోలు-తిరిగి కొనుగోలు ఒప్పందాలు (Buy-Back Arrangements)
ఇందులో ఒక పద్ధతి ఏమిటంటే.. కంపెనీ తన వద్ద ఉన్న ఆస్తిని (ఉదాహరణకు వాహనాలు, యంత్రాలు) ఒక పార్టీకి అమ్మి, ముందుగా నిర్ణయించిన ధరకు తిరిగి కొనుగోలు చేసే ఒప్పందం చేసుకోవడం. కంపెనీ పుస్తకాల్లో దీన్ని ఆదాయంగా చూపిస్తారు. అయితే, ఆస్తి తిరిగి అమ్మేవారి దగ్గరకే వస్తుంది కాబట్టి, ఇది నిజమైన అమ్మకం కాదు, కేవలం హామీతో కూడిన ఆర్థిక లావాదేవీ (Secured Financing Deal) మాత్రమే. ఇలాంటి ఒప్పందాలు కంపెనీ అప్పులను, దాని పనితీరును ఎక్కువగా చూపించి, అది నిజంగా కంటే వేగంగా వృద్ధి చెందుతోందనే అపోహను పెట్టుబడిదారుల్లో కలిగిస్తాయి.
ఆదాయ గుర్తింపులో హెచ్చరిక సంకేతాలు (Red Flags)
ఒక కంపెనీ ఆదాయం నాణ్యతను అంచనా వేసేటప్పుడు పెట్టుబడిదారులు కొన్ని హెచ్చరిక సంకేతాలను గమనించాలి. అమ్మకాలు పెరుగుతున్నా, కార్యకలాపాల ద్వారా వచ్చే నగదు ప్రవాహం (Operating Cash Flow) నిలిచిపోవడం లేదా తగ్గడం ఒక స్పష్టమైన సూచన. దీని అర్థం, కంపెనీ కాగితంపై ఆదాయాన్ని నమోదు చేస్తున్నప్పటికీ, వాస్తవ నగదు ఆశించినంతగా రావడం లేదని.
ఇంకో ఆందోళనకరమైన విషయం ఏమిటంటే.. రావలసిన ఖాతాల (Accounts Receivable) పెరుగుదల. ఆదాయం కంటే రావలసిన మొత్తం వేగంగా పెరిగితే, కంపెనీ డబ్బులు వసూలు చేయడంలో ఇబ్బంది పడుతోందని లేదా దూకుడుగా బిల్లింగ్ చేస్తోందని అర్థం చేసుకోవచ్చు. అంతేకాకుండా, సరుకు నిల్వల్లో (Inventory) తగ్గుదల లేకుండా, సంవత్సరాంతంలో అమ్మకాలు అకస్మాత్తుగా పెరగడం కూడా.. బిల్లింగ్ అయినా, సరుకు కస్టమర్ చేతికి చేరలేదని లేదా అంగీకరించలేదని సూచించవచ్చు.
ఆడిటర్ నివేదికలను క్షుణ్ణంగా పరిశీలించండి
ఆడిటర్లు తరచుగా వార్షిక నివేదికలోని 'కీ ఆడిట్ మ్యాటర్' (Key Audit Matter) విభాగంలో ఈ నష్టాలను హైలైట్ చేస్తారు. పెట్టుబడిదారులు అకౌంటింగ్ విధానాలపై, ముఖ్యంగా 'బిల్-అండ్-హోల్డ్' అమ్మకాలు (వస్తువులు బిల్ చేసినా, అమ్మేవారి వద్దనే ఉండటం) లేదా 'కాంట్రాక్ట్ లయబిలిటీస్' వంటి పదాలపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ వహించాలి. ఇవి ఇంకా అందించని సేవల కోసం, లేదా కస్టమర్కు ఇంకా సపోర్ట్ అందించాల్సిన లైసెన్స్ల కోసం ఆదాయాన్ని ముందుగానే గుర్తించడాన్ని సూచిస్తాయి. దీర్ఘకాలిక సేవల కోసం అడ్వాన్స్ ఫీజులను ప్రస్తుత ఆదాయంగా చూపించడం వల్ల, భవిష్యత్ ఆర్థిక ఆరోగ్యానికి నష్టం వాటిల్లి, ప్రస్తుత లాభాలు కృత్రిమంగా పెరుగుతాయి. ఫైనాన్షియల్ స్టేట్మెంట్లలోని నోట్స్ను గమనించడం ద్వారా, నివేదించబడిన వృద్ధి స్థిరమైన వ్యాపార కార్యకలాపాలపై ఆధారపడి ఉందా లేదా అకౌంటింగ్ సర్దుబాట్లపై ఆధారపడి ఉందా అనే దానిపై స్పష్టమైన అవగాహన వస్తుంది.
