గ్రామీణాభివృద్ధిపై ఏర్పాటు చేసిన పార్లమెంటరీ స్టాండింగ్ కమిటీ కీలక పథకాల నిధుల వినియోగంపై ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. DDU-GKY, DAY-NRLM వంటి పథకాలకు కేటాయించిన నిధులు ఇంకా ఖర్చు కాలేదని, దీంతో గ్రామీణ జీవనోపాధి, స్వయం ఉపాధి ప్రాజెక్టులకు ఆటంకం ఏర్పడుతోందని నివేదిక పేర్కొంది. ఈ ప్రభుత్వ పథకాలు సమర్థవంతంగా అమలు కాకపోతే, గ్రామీణ వినియోగంపై ప్రభావం పడి, FMCG, ఆటోమొబైల్, రిటైల్ వంటి రంగాల అమ్మకాలపై ప్రతికూల ప్రభావం పడుతుంది.
గ్రామీణాభివృద్ధి పథకాల అమలు తీరుపై పార్లమెంటరీ స్టాండింగ్ కమిటీ తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. ముఖ్యమైన పథకాలకు కేటాయించిన నిధులు క్షేత్రస్థాయిలో సక్రమంగా చేరడం లేదని, ఇది గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం చూపుతోందని కమిటీ తన 40వ నివేదికలో తెలిపింది. గ్రామీణాభివృద్ధి, పంచాయతీరాజ్ స్టాండింగ్ కమిటీ చైర్మన్ సప్తగిరి శంకర్ ఉలక నేతృత్వంలోని ఈ నివేదికను ఆగస్టు 11, 2026న సమర్పించారు. ప్రభుత్వ బడ్జెట్లో గణనీయమైన భాగం ఈ పథకాలకు ఇంకా ఖర్చు కాలేదని కమిటీ ఎత్తి చూపింది.
ముఖ్యంగా, గ్రామీణ యువతకు శిక్షణ, ఉద్యోగ కల్పన లక్ష్యంగా పనిచేస్తున్న దీన్ దయాల్ ఉపాధ్యాయ గ్రామీణ కౌశల్య యోజన (DDU-GKY), మహిళా సంఘాలను (SHGs) ప్రోత్సహించే దీన్ దయాల్ అంత్యోదయ యోజన-జాతీయ గ్రామీణ జీవనోపాధి మిషన్ (DAY-NRLM), గ్రామీణ స్వయం ఉపాధి శిక్షణా సంస్థలు (RSETIs) - ఈ మూడు కీలక పథకాల పనితీరును కమిటీ సమీక్షించింది.
ఈ పథకాలు కేవలం సంక్షేమ కార్యక్రమాలే కాదు, లక్షలాది కుటుంబాలకు ఆదాయానికి, రుణాలకు ప్రధాన వనరుగా పనిచేస్తాయి. ఈ నిధులు ఖర్చు కాకపోతే, గ్రామీణ ఆదాయం, కొనుగోలు శక్తి వృద్ధి మందగిస్తుంది.
పెట్టుబడిదారులకు ఇది చాలా ముఖ్యం, ఎందుకంటే గ్రామీణ భారత్ అనేక లిస్టెడ్ కంపెనీలకు అతిపెద్ద మార్కెట్. వినియోగ వస్తువుల కంపెనీలు (FMCG), ద్విచక్ర వాహనాలు, ట్రాక్టర్ల తయారీదారులు, మైక్రోఫైనాన్స్ సంస్థలు గ్రామీణ మార్కెట్ పైనే ఎక్కువగా ఆధారపడతాయి. ఉద్యోగ, నైపుణ్యాల అభివృద్ధి కోసం ఉద్దేశించిన ప్రభుత్వ నిధులు పరిపాలనాపరమైన జాప్యాలతో నిలిచిపోతే, అది నేరుగా గ్రామీణ వినియోగదారుల చేతుల్లో డబ్బును ప్రభావితం చేస్తుంది, తద్వారా ఈ కంపెనీల అమ్మకాల వృద్ధిపై ప్రతికూల ప్రభావం పడుతుంది. రాష్ట్ర, జిల్లా స్థాయిల్లోని అడ్డంకులు నిధులను సమర్థవంతంగా తరలించకుండా అడ్డుకుంటున్నాయని కమిటీ పేర్కొంది.
ఈ సమస్యలను పరిష్కరించడానికి, కమిటీ పలు సూచనలు చేసింది. లబ్ధిదారులకు నేరుగా డబ్బు చేరేలా డైరెక్ట్ బెనిఫిట్ ట్రాన్స్ఫర్ (DBT) విధానాన్ని అనుసరించాలని సూచించింది. బడ్జెట్ కేటాయింపులకు, రాష్ట్రాల వాస్తవ వ్యయ సామర్థ్యానికి మధ్య మెరుగైన సమన్వయం ఉండాలని కూడా కోరింది. DAY-NRLM పథకం కోసం, స్వయం సహాయక బృందాలకు రుణ లభ్యతను పెంచాలని, గ్రామీణ మహిళలు 'లఖపతి దీదీ' లక్ష్యాన్ని (సంవత్సరానికి కనీసం ₹1 లక్ష సంపాదించడం) చేరుకోవడానికి రుణ పరిమాణాన్ని పెంచాలని సూచించింది.
DDU-GKY పథకం కోసం, పరిశ్రమలతో మెరుగైన అనుసంధానం అవసరమని నివేదిక నొక్కి చెప్పింది. శిక్షణ పూర్తి చేసిన యువతకు దాదాపు 100% ప్లేస్మెంట్ ట్రాకింగ్, స్థానిక రిక్రూట్మెంట్ డ్రైవ్లు, మెంటార్షిప్ అందించాలని కమిటీ సూచించింది.
పెట్టుబడిదారులు, మార్కెట్ విశ్లేషకులు తరచుగా ప్రభుత్వ గ్రామీణ వ్యయ వేగాన్ని గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ ఆరోగ్యానికి సూచికగా పర్యవేక్షిస్తారు. ఈ పథకాలకు ప్రత్యక్షంగా లిస్ట్ అయిన సంస్థలు లేనప్పటికీ, వాటి అమలు సామర్థ్యం గ్రామీణ డిమాండ్కు ప్రభుత్వ మద్దతుకు కీలక సూచిక. రాబోయే రోజుల్లో, గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ ఈ అన్వేషణలకు ఎలా స్పందిస్తుందో, రాబోయే త్రైమాసికాల్లో జిల్లా స్థాయిలో ఈ నిధుల వినియోగం గణనీయంగా మెరుగుపడుతుందో లేదో చూడాలి.