నాగాలాండ్లో శాంతి, సామాజిక సామరస్యానికి ప్రతీకగా నిలిచిన నికేతు ఇరాలూ 91 ఏళ్ల వయసులో కన్నుమూశారు. అహింస, సయోధ్య పట్ల ఆయనకున్న నిబద్ధత ఈశాన్య ప్రాంతంలో స్థిరత్వాన్ని పెంపొందించడంలో కీలక పాత్ర పోషించింది, ఇది ప్రాంతీయ అభివృద్ధికి ఎంతో ముఖ్యమైన అంశం.
ఈశాన్య భారతదేశంలో అత్యంత గౌరవనీయులైన వ్యక్తులలో ఒకరైన, నాగాలాండ్లో శాంతి స్థాపనకు మార్గదర్శకుడిగా నిలిచిన నికేతు ఇరాలూ గారు ఆగస్టు 18, 2026న 91 ఏళ్ల వయసులో తుదిశ్వాస విడిచారు. సంక్లిష్టమైన సామాజిక, రాజకీయ పరివర్తనలను ఎదుర్కొన్న ఈ ప్రాంతంలో ఆరు దశాబ్దాల పాటు వారధి నిర్మాణానికి, సంఘర్షణ పరిష్కారానికి అంకితమైన వారి ప్రయాణానికి ఇది ముగింపు.
1935లో ఖోనోమాలో జన్మించిన శ్రీ ఇరాలూ, నాగాలాండ్ సమాజంలో అంతర్గత, బాహ్య శాంతి అన్వేషణకు పర్యాయపదంగా మారారు. నాగాల తిరుగుబాటుకు మార్గదర్శకుడైన అంగమి జపు ఫిజోకు బంధువైనప్పటికీ, శ్రీ ఇరాలూ నైతిక నాయకత్వం, సంభాషణ, సయోధ్యపై దృష్టి సారించిన మార్గాన్ని ఎంచుకున్నారు. ఫోరమ్ ఫర్ నాగ రీకన్సిలియేషన్ (FNR)లో కీలక సభ్యుడిగా, ట్రస్ట్-బిల్డింగ్పై దృష్టి సారించే 'ఇనిషియేటివ్స్ ఆఫ్ చేంజ్' (గతంలో మోరల్ రీ-ఆర్మమెంట్)లో దీర్ఘకాల సభ్యుడిగా పనిచేశారు.
వారి కృషి కేవలం రాజకీయ శాంతి ప్రక్రియలకే పరిమితం కాలేదు. 1980లు, 1990లలో, స్థానిక యువతలో డ్రగ్ దుర్వినియోగం పెరగడాన్ని పరిష్కరించడానికి నాగ మదర్స్ అసోసియేషన్తో కలిసి పనిచేశారు. 'కెరున్యు కి' లేదా 'ఇంటికి వినే ఇల్లు'గా పిలువబడే వారి నివాసంలో సలహాల కోసం సురక్షితమైన స్థలాలను సృష్టించడం ద్వారా, వివిధ నేపథ్యాల నుండి వచ్చిన వ్యక్తులు నిర్మాణాత్మక సంభాషణలో పాల్గొనడానికి ఒక వేదికను అందించారు. నాగాలాండ్ ముఖ్యమంత్రి నెయిఫియు రియోతో సహా రాష్ట్ర నాయకులు, ఆయన జ్ఞానాన్ని, రాష్ట్ర పురోగతికి ఆయన చేసిన కృషిని బహిరంగంగా అంగీకరించారు.
పరిశీలకుల దృష్టికోణం నుండి, నికేతు ఇరాలూ జీవితం ఈశాన్య ప్రాంతంలో స్థిరత్వం యొక్క ప్రాముఖ్యతకు నిదర్శనం. విస్తృత భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు, ఈ ప్రాంతం అభివృద్ధి దాని దీర్ఘకాలిక శాంతి, భద్రతతో ముడిపడి ఉంది. శ్రీ ఇరాలూ మరణం ఈ ప్రాంత సామాజిక నిర్మాణానికి తీరని లోటు అయినప్పటికీ, ఆయన పెంపొందించిన శాంతి ప్రక్రియలు ఆర్థిక వృద్ధి, ప్రాంతీయ అనుసంధానానికి అవసరమైన స్థిరత్వానికి మూలస్తంభంగా కొనసాగుతున్నాయి. శ్రీ ఇరాలూ ఒక ప్రజా నాయకుడు, శాంతి కార్యకర్త కావడంతో, ఈ సంఘటనలో ఎలాంటి కార్పొరేట్ సంస్థ, స్టాక్ మార్కెట్ కదలికలు లేదా ఆర్థిక ఫైలింగ్లు లేవు. ఆయన జీవిత ప్రభావం ఆయన సేవ చేసిన ప్రాంతం యొక్క శాశ్వత స్థిరత్వంలో మిగిలిపోయింది.