ఆదాయపు పన్ను రిటర్న్స్ (ITR) గడువును కోల్పోయిన పన్ను చెల్లింపుదారులకు శుభవార్త. సెక్షన్ 119(2)(b) కింద CBDT కండోనేషన్ (ఆలస్యానికి క్షమాభిక్ష) ప్రక్రియ ద్వారా TDS రీఫండ్ క్లెయిమ్ చేసుకోవచ్చు. అప్డేటెడ్ ITR (U-ITR) మార్గం రీఫండ్ లను అనుమతించనప్పటికీ, నిజమైన కష్టాల్లో ఉన్నవారికి CBDT ఉపశమనం కల్పిస్తోంది. అనుకోని పరిస్థితుల వల్ల ఆలస్యమైన వారికి ఈ మార్గం ద్వారా తమ డబ్బును తిరిగి పొందవచ్చు.
ఏం జరిగింది?
చాలా మంది పన్ను చెల్లింపుదారులు అసలు ఆదాయపు పన్ను రిటర్న్స్ (ITR) గడువులోగా ఫైల్ చేయలేనప్పుడు, తమకు రావాల్సిన టాక్స్ డిడక్టెడ్ ఎట్ సోర్స్ (TDS) రీఫండ్ కూడా పోయిందని భావిస్తుంటారు. అయితే, ఆదాయపు పన్ను చట్టంలో దీనికోసం ప్రత్యేక నిబంధనలున్నాయి. ఐటీఆర్ ఫైలింగ్ లో ఆలస్యం జరిగిన వారికి, సెక్షన్ 139(8A) ప్రకారం అప్డేటెడ్ ITR (U-ITR) ఫైల్ చేసే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, దాని ద్వారా రీఫండ్ క్లెయిమ్ చేయడానికి వీలు లేదు. గడువు ముగిసిన తర్వాత TDS మొత్తాన్ని తిరిగి పొందాలంటే, సెక్షన్ 119(2)(b) కింద ఉన్న కండోనేషన్ ఆఫ్ డిలే (ఆలస్యానికి క్షమాభిక్ష) ప్రక్రియను తప్పనిసరిగా ఉపయోగించాలి.
అప్డేటెడ్ ITR ఎందుకు పనికిరాదు?
గతంలో జరిగిన తప్పులను సరిదిద్దుకోవడానికి ప్రవేశపెట్టిన అప్డేటెడ్ ITR (U-ITR) నిబంధనల్లో, ఆర్థిక లావాదేవీల క్లెయిమ్ లకు సంబంధించి కఠినమైన పరిమితులున్నాయి. సెక్షన్ 139(8A) ప్రకారం, పన్ను చెల్లింపుదారులు గత నాలుగేళ్ల వరకు ITR ఫైల్ చేయగలరు. కానీ, ఈ సెక్షన్ లో ఎలాంటి రీఫండ్ క్లెయిమ్ లను అనుమతించరు. కాబట్టి, TDS మొత్తాన్ని తిరిగి పొందాలనుకునే వారు U-ITR మార్గాన్ని ఆశ్రయించలేరు. ఈ మార్గం ద్వారా రీఫండ్ రాదు, ఇది TDS రీఫండ్ పొందాలనుకునే వారికి నిష్ఫలమైనది.
కండోనేషన్ మార్గం అంటే ఏంటి?
ఆదాయపు పన్ను చట్టంలోని సెక్షన్ 119(2)(b), ఆలస్యంగా ఫైల్ చేసిన రిటర్న్స్ కు క్షమాభిక్ష ప్రసాదించే అధికారాన్ని సెంట్రల్ బోర్డ్ ఆఫ్ డైరెక్ట్ టాక్సెస్ (CBDT) కు కల్పిస్తుంది. నిజమైన కష్టాలు లేదా తమ నియంత్రణకు మించిన పరిస్థితుల వల్ల గడువులోగా ITR ఫైల్ చేయలేని పన్ను చెల్లింపుదారులకు ఈ నిబంధన ఒక భద్రతా వలయంలా పనిచేస్తుంది. అక్టోబర్ 1, 2024 నాటి CBDT సర్క్యులర్ ప్రకారం, సంబంధిత అసెస్మెంట్ సంవత్సరానికి ఐదేళ్ల వరకు ఆలస్యమైన ITR లకు కండోనేషన్ కోసం దరఖాస్తు చేసుకోవడానికి పన్ను చెల్లింపుదారులకు అనుమతి ఉంది. ఈ సర్క్యులర్ ఉపశమన యంత్రాంగానికి నియంత్రణపరమైన ఆధారాన్ని అందిస్తుంది.
అప్లికేషన్ మరియు ఆమోద ప్రక్రియ
రీఫండ్ ను తిరిగి పొందడానికి, పన్ను చెల్లింపుదారుడు ఆలస్యం క్షమాభిక్ష కోసం ఒక దరఖాస్తును సమర్పించాలి. ఇది ఆటోమేటిక్ ప్రక్రియ కాదు; ఈ అప్లికేషన్ ను సంబంధిత ఆదాయపు పన్ను అధికారికి ఫైల్ చేయాలి. అసెస్సింగ్ ఆఫీసర్, ITR ను సకాలంలో ఫైల్ చేయలేకపోవడానికి గల నిజమైన కష్టాలు లేదా చెల్లుబాటు అయ్యే, తప్పించుకోలేని పరిస్థితుల ఆధారాలను పరిశీలించి అభ్యర్థనను మూల్యాంకనం చేస్తారు.
దరఖాస్తు ఆమోదించబడితే, ఆలస్యాన్ని క్షమించినట్లుగా పన్ను చెల్లింపుదారుడికి ఒక ఆర్డర్ వస్తుంది. ఈ ఆర్డర్ చాలా కీలకమైన పత్రం, ఎందుకంటే ఇది కండోనేషన్ ఆర్డర్ ను ప్రస్తావిస్తూ ITR ను ఫైల్ చేయడానికి పన్ను చెల్లింపుదారుడిని అనుమతిస్తుంది. రిటర్న్ ఫైల్ చేయబడి, ప్రాసెస్ చేయబడిన తర్వాత, ఆ నిర్దిష్ట అసెస్మెంట్ సంవత్సరానికి సంబంధించిన TDS రీఫండ్ ను క్లెయిమ్ చేయడానికి పన్ను చెల్లింపుదారుడు అర్హత పొందుతాడు.
రిస్కులు మరియు ఏమి గమనించాలి?
కండోనేషన్ అప్లికేషన్ ఆమోదం అనేది అసెస్సింగ్ ఆఫీసర్ విచక్షణపై ఆధారపడి ఉంటుందని గమనించడం ముఖ్యం. ప్రతి అభ్యర్థన ఆమోదించబడుతుందని హామీ లేదు. అధికారి, ఆ పరిస్థితి నిజంగా 'నిజమైన కష్టాల' కేసుకు అర్హత కలిగి ఉందో లేదో కఠినంగా పరిశీలిస్తారు. ITR ను ఎందుకు సకాలంలో ఫైల్ చేయలేకపోయారో చెప్పడానికి స్పష్టమైన, ధృవీకరించదగిన డాక్యుమెంటేషన్ ను పన్ను చెల్లింపుదారులు కలిగి ఉన్నారని నిర్ధారించుకోవాలి. సమర్పించిన సాక్ష్యాల బలంపైనే ఫలితం ఎక్కువగా ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ పరిస్థితిలో ఉన్న ఏదైనా పన్ను చెల్లింపుదారునికి కీలకమైన అంశం వారి దరఖాస్తు స్థితి మరియు ఆలస్యానికి పేర్కొన్న నిర్దిష్ట కారణాలు, ఎందుకంటే ఇవే అధికారి నిర్ణయానికి ఆధారంగా ఉంటాయి.