మణిపూర్లో ఘర్షణలు కొత్త మలుపు తిరుగుతున్నాయి. గతంలో మీటీ-కుకీ వర్గాల మధ్య ఉన్న గొడవలు ఇప్పుడు కుకీ-నాగా వర్గాల మధ్యకు విస్తరించడంతో రాష్ట్ర ఆర్థిక పరిస్థితి ప్రమాదంలో పడింది. 2023 నుండి ఇప్పటివరకు రాష్ట్రానికి సుమారు ₹1,200 కోట్ల జీఎస్టీ (GST) ఆదాయం కోల్పోయినట్లు అధికారిక లెక్కలు చెబుతున్నాయి.
మణిపూర్లో భద్రతా పరిస్థితి రోజురోజుకూ క్లిష్టంగా మారుతోంది. అక్టోబర్ 2026లో కామ్జాంగ్, కాంగ్పోక్పి, ఉఖ్రుల్ జిల్లాల్లో కుకీ మరియు నాగా వర్గాల మధ్య జరిగిన తాజా ఘర్షణలు ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. ఇది గతంలో ఉన్న రెండు వర్గాల పోరాటం కాకుండా, ఇప్పుడు మూడు వర్గాల మధ్య వివాదంగా మారడం శాంతి స్థాపనకు పెద్ద సవాలుగా మారింది.
ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావం
ముఖ్యమంత్రి యుమ్నం ఖేమ్చంద్ సింగ్ వెల్లడించిన గణాంకాల ప్రకారం, 2023 మే నుండి రాష్ట్ర ఆర్థిక వృద్ధి తీవ్రంగా దెబ్బతింది. కేవలం జీఎస్టీ ఆదాయంలోనే ₹1,200 కోట్ల నష్టం వాటిల్లింది. దీనికి తోడు ప్రతిరోజూ జరిగే బంద్లు, హైవే దిగ్బంధనాల వల్ల రోజుకు ₹20 కోట్ల నుండి ₹25 కోట్ల వరకు వాణిజ్య నష్టం జరుగుతోంది.
రంగాలవారీగా నష్టం
రవాణా సౌకర్యాలు నిలిచిపోవడంతో వ్యవసాయం, మత్స్య, జౌళి మరియు పర్యాటక రంగాలపై కోలుకోలేని దెబ్బ పడింది. ముఖ్యంగా చిన్న తరహా పరిశ్రమలు (Micro-industries) మూతపడే స్థితికి చేరుకున్నాయి. అత్యవసర వస్తువుల సరఫరా సైతం గందరగోళంగా మారింది.
ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో శాంతి భద్రతలను పునరుద్ధరించడం ద్వారానే ఆర్థిక కోలుకోవడం సాధ్యమవుతుంది. హైవేలు, రవాణా మార్గాల స్థిరీకరణ మరియు బంద్ల తగ్గింపు ఈ ప్రాంత ఆర్థిక భవిష్యత్తును నిర్ణయించే కీలక అంశాలుగా మారాయి.
