మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం 'ముఖ్యమంత్రి माझी लाडकी बहिण योजना' (Mukhyamantri Majhi Ladki Bahin Yojana) నుంచి భారీగా లబ్ధిదారులను తొలగించింది. మొదట **2.48 కోట్ల** మంది ఉండగా, ఇప్పుడు **1.65 కోట్లకు** తగ్గింది. అంటే దాదాపు **92.10 లక్షల** మందిని తొలగించారు. దీని వెనుక కఠినమైన అర్హత నిబంధనలే కారణమని ప్రభుత్వం చెబుతోంది. ఈ పథకం వార్షిక ఖర్చు సుమారు **₹46,000 కోట్లు** కావడం వల్ల, ఈ మార్పు రాష్ట్ర ఆర్థిక ఆరోగ్యానికి కీలకంగా మారింది.
అసలు ఎందుకు తగ్గింపు?
రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఈ పథకంలో భారీ ఎత్తున లబ్ధిదారులను తగ్గించడానికి కారణం కఠినమైన అర్హత తనిఖీలే అని స్పష్టం చేసింది. నెలకు ₹1,500 అందించే ఈ స్కీమ్, నిజమైన అర్హులకు మాత్రమే చేరాలనే ఉద్దేశ్యంతో ఈ చర్య తీసుకున్నట్లు అధికారులు తెలిపారు. ప్రధానంగా ఈ-కేవైసీ (e-KYC) పూర్తి చేసుకోనివారు, కుటుంబ వార్షిక ఆదాయం ₹2.5 లక్షలకు మించినవారు, 65 ఏళ్లు దాటినవారు, ఒకే కుటుంబంలో ఎక్కువ మంది లబ్ధిదారులు ఉన్నవారు, ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు, వారి కుటుంబ సభ్యులను ఈ పథకం నుంచి తొలగించారు.
అయితే, ప్రతిపక్షాలు మాత్రం ఎన్నికల తర్వాత ప్రభుత్వం ఈ నిర్ణయం తీసుకోవడంపై విమర్శలు గుప్పిస్తున్నాయి. ఎన్నికల ప్రచారంలో భాగంగా ప్రారంభించిన ఈ పథకం నుంచి ఓట్లు సాధించిన తర్వాత లబ్ధిని తగ్గించడం సరికాదని కాంగ్రెస్ నాయకుడు విజయ్ వాడెట్టివార్ ఆరోపించారు.
ఆర్థికంగా ఏం తేడా?
ఈ 'లడ్కి బహిన్' పథకం కోసం రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఏటా దాదాపు ₹46,000 కోట్లు ఖర్చు చేస్తోంది. ఇది రాష్ట్ర బడ్జెట్పై గణనీయమైన భారాన్ని మోపుతుంది. లబ్ధిదారుల సంఖ్యను తగ్గించడం ద్వారా, ప్రభుత్వం ఖర్చులను అదుపులో ఉంచుకుని, పథకం ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని కాపాడే ప్రయత్నం చేస్తోందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
అయితే, డిజిటల్ వెరిఫికేషన్ ప్రక్రియ గ్రామీణ ప్రాంతాల వారికి, సాంకేతికతపై అవగాహన లేని వారికి ఇబ్బందికరంగా మారింది. అర్హత ఉన్నప్పటికీ, సరైన డాక్యుమెంటేషన్ లేకపోవడం లేదా టెక్నికల్ సమస్యల వల్ల కొందరు లబ్ధిదారులు పథకం నుంచి తొలగిపోయే ప్రమాదం ఉందని ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
భవిష్యత్తులో ఏం చూడాలి?
రాబోయే రోజుల్లో లబ్ధిదారుల సంఖ్య స్థిరంగా ఉంటుందా లేదా అనేది కీలకం. అలాగే, పథకానికి నిధుల కేటాయింపు, ఇతర అభివృద్ధి కార్యక్రమాలపై దాని ప్రభావం ఎలా ఉంటుందో చూడాలి. రాష్ట్ర ఆర్థిక లోటు, నెలవారీ నగదు బదిలీల్లో స్థిరత్వం, ప్రభుత్వం వెరిఫికేషన్ ప్రక్రియపై ఎలాంటి స్పందన ఇస్తుందనేది రాష్ట్ర ఆర్థిక ఆరోగ్యాన్ని అంచనా వేయడానికి ముఖ్యం.