జేమ్స్ మర్డోక్, ఎలాన్ మస్క్ SpaceXలో పెట్టిన **$120 మిలియన్** పెట్టుబడి ఇప్పుడు దాదాపు **$7.5 బిలియన్** విలువకు చేరిందని కోర్టు ఫైలింగ్స్ వెల్లడించాయి. టెస్లా CEO పరిహారంపై జరిగిన లీగల్ వ్యవహారాల్లో ఈ విషయం బయటపడింది. ప్రైవేట్ ఏరోస్పేస్ కంపెనీ విలువ అనూహ్యంగా పెరగడం దీనికి కారణం.
పెట్టుబడి కథ ఏంటంటే?
టెస్లా CEO ఎలాన్ మస్క్ పరిహారంపై జరిగిన హై-ప్రొఫైల్ లీగల్ కేసులో భాగంగా, జేమ్స్ మర్డోక్ SpaceXలో పెట్టిన పెట్టుబడి ఎంత భారీగా పెరిగిందో తాజాగా వెలుగులోకి వచ్చింది. 2019-2020 మధ్య మర్డోక్ తన ఇన్వెస్ట్మెంట్ వెహికల్ 'లూపా సిస్టమ్స్' ద్వారా, వ్యక్తిగతంగా సుమారు $120 మిలియన్లు SpaceXలో పెట్టుబడిగా పెట్టారు. ఇప్పుడు ఈ పెట్టుబడి విలువ $6.6 బిలియన్ల నుంచి $7.5 బిలియన్ల మధ్య ఉంటుందని అంచనా.
మూడు దశల్లో పెట్టుబడులు
ఈ పెట్టుబడి మూడు విడతలుగా జరిగింది. 2019లో $50 మిలియన్లు, 2020లో మరో $50 మిలియన్లు లూపా సిస్టమ్స్ ద్వారా, అలాగే 2019లోనే $20 మిలియన్లు జేమ్స్ మర్డోక్ వ్యక్తిగతంగా పెట్టారని ఫైలింగ్స్ చెబుతున్నాయి. SpaceX రాకెట్ ప్రయోగాలను పెంచడం, స్టార్లింక్ శాటిలైట్ ఇంటర్నెట్ సర్వీస్ను విస్తరించడంతో కంపెనీ విలువ విపరీతంగా పెరిగింది.
ప్రైవేట్ కంపెనీ విలువ అంచనా
SpaceX ఒక ప్రైవేట్ కంపెనీ కావడంతో, పబ్లిక్ మార్కెట్లలో దీని షేర్లు ట్రేడ్ అవ్వవు. దీంతో, దీని అసలు విలువను అంచనా వేయడం పెట్టుబడిదారులకు కష్టతరం. ఫైలింగ్స్లో పేర్కొన్న విలువలు పిచ్బుక్ (PitchBook) వంటి థర్డ్-పార్టీ అంచనాలపై ఆధారపడి ఉన్నాయి. కంపెనీ స్టాక్ స్ప్లిట్స్, ఫండింగ్ రౌండ్స్ వంటి అంశాలను ఈ అంచనాలు పరిగణనలోకి తీసుకుంటాయి. ప్రైవేట్ కంపెనీ కావడంతో, ఈ వాటా లిక్విడిటీ (అమ్మే అవకాశం) పబ్లిక్ కంపెనీల కంటే తక్కువగా ఉంటుంది.
పెట్టుబడిదారులకు పాఠం
ఈ సంఘటన, టెక్నాలజీ, ఏరోస్పేస్ రంగాల్లోని స్టార్టప్లలో తొలిదశలో పెట్టుబడులు పెట్టడం ద్వారా ఎంత భారీ లాభాలు ఆర్జించవచ్చో తెలియజేస్తుంది. అయితే, ఇలాంటి పెట్టుబడుల్లో పారదర్శకత లోపించడం, షేర్లను సులభంగా అమ్మలేకపోవడం, ఏరోస్పేస్ రంగంలో ఉండే రిస్కులు (సాంకేతిక లోపాలు, నియంత్రణపరమైన అడ్డంకులు) వంటివి కూడా ఎక్కువే. SpaceX ఎదుగుదలను గమనించేవారు, దాని రాకెట్ ప్రయోగాల సంఖ్య, స్టార్లింక్ విభాగం పనితీరును కీలక సూచికలుగా పరిగణిస్తున్నారు.