భారత్‌లో స్కూళ్లపై విద్యార్థుల ఆందోళన: మౌలిక సదుపాయాల కల్పనపై ప్రభుత్వాలకు సూచన!

భారతదేశంలోని కనీసం 10 రాష్ట్రాల్లో 25కు పైగా జిల్లాల్లో విద్యార్థులు, తల్లిదండ్రులు ప్రభుత్వ పాఠశాలల దుస్థితిపై తీవ్ర అసంతృప్తితో ఆందోళనలు చేస్తున్నారు. ఈ నిరసనల్లో ప్రధానంగా తాగునీరు, విద్యుత్, సరైన పారిశుధ్య సౌకర్యాలు, తగినంత మంది ఉపాధ్యాయులు లేకపోవడం వంటి సమస్యలు ప్రధానంగా వినిపిస్తున్నాయి. విద్య హక్కు (RTE) చట్టం ప్రకారం తప్పనిసరి చేయబడిన మౌలిక సదుపాయాల ప్రమాణాలను అందుకోవడంలో ఎదురవుతున్న సవాళ్లకు ఈ ఆందోళనలు అద్దం పడుతున్నాయి.\n\nకేంద్ర విద్యా మంత్రిత్వ శాఖ విడుదల చేసిన 'యూనిఫైడ్ డిస్ట్రిక్ట్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్ ఫర్ ఎడ్యుకేషన్ ప్లస్' (UDISE+) అధికారిక డేటా ప్రకారం, దేశవ్యాప్తంగా సగటులో మెరుగుదల ఉన్నప్పటికీ, వివిధ ప్రాంతాలలో మౌలిక సదుపాయాల కొరత ఇంకా కొనసాగుతోంది. ఉదాహరణకు, పాఠశాలల్లో విద్యుద్దీకరణ జాతీయ సగటు 93.5% ఉన్నప్పటికీ, అనేక ఉత్తర, మధ్య రాష్ట్రాల్లో ఈ శాతం తక్కువగా ఉంది. ఇటీవల జరిగిన క్షేత్రస్థాయి సోషల్ ఆడిట్లలో ఈ వ్యత్యాసం మరింత స్పష్టమైంది. హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లోని షిమ్లాలో 444 పాఠశాలలపై నిర్వహించిన ఒక సోషల్ ఆడిట్‌లో 81% పాఠశాలల్లో స్వచ్ఛమైన తాగునీరు లేదని, 43% పాఠశాలల్లో అవసరమైన భద్రతా నిబంధనలు లేవని తేలింది.\n\nప్రస్తుతం విద్యా వ్యవస్థపై వస్తున్న ఒత్తిడికి మరో కారణం, 2018-19 మరియు 2025-26 విద్యా సంవత్సరాల మధ్య సుమారు 84,000 ప్రభుత్వ, ప్రభుత్వ సహాయం పొందే పాఠశాలలు మూతపడటం. పాఠశాలల ఏకీకరణ లేదా తక్కువ నమోదు సంఖ్యల వంటి కారణాల వల్ల మూతబడిన ఈ పాఠశాలల భారం మిగిలిన పాఠశాలలపై పడుతోంది, దీనితో ఆ పాఠశాలల్లో విద్యార్థుల సంఖ్య పెరిగి, మౌలిక సదుపాయాలపై ఒత్తిడి పెరుగుతోంది.\n\nపెరుగుతున్న అసంతృప్తి, సదుపాయాల కొరతను గుర్తించి, కొన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు పరిపాలనాపరమైన చర్యలు తీసుకోవడం ప్రారంభించాయి. ఉదాహరణకు, ఉత్తరప్రదేశ్ విద్యా శాఖ, సుమారు 40,000 పాఠశాలల కోసం ఆగస్టు 20, 2026న 14 అంశాల సమ్మతి తనిఖీ జాబితాను విడుదల చేసింది. నీరు, విద్యుత్, పారిశుద్ధ్యం వంటి అంశాలపై తక్షణ మెరుగుదలలపై ఈ చొరవ దృష్టి సారించింది, ఇది పాఠశాల పరిస్థితులపై దగ్గరి పర్యవేక్షణకు దారితీసింది.\n\nఈ లోపాల వల్ల ఏర్పడే విస్తృత ఆర్థిక ప్రభావం గణనీయంగా ఉంటుంది, ఎందుకంటే ప్రభుత్వ విద్య భవిష్యత్ శ్రామిక శక్తి అభివృద్ధికి పునాది. పరిశీలకులు, విధానకర్తలకు, భవిష్యత్తులో రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు మౌలిక సదుపాయాల నిర్వహణ కోసం బడ్జెట్ కేటాయింపులను పెంచుతాయా, మరియు కొత్త సమ్మతి తనిఖీ జాబితాలు ఎంత సమర్థవంతంగా అమలు చేయబడతాయా అనేది కీలకమైన పరిశీలనలు. కొనసాగుతున్న 'స్కూల్ థిక్ కరో' (School Thik Karo) ప్రచారం ఈ మౌలిక సదుపాయాల లోపాలపై దృష్టిని కొనసాగిస్తోంది, ప్రజా విద్యా ఫలితాలను ట్రాక్ చేసేవారికి సౌకర్యాల అప్‌గ్రేడ్‌ల వేగం ఒక ప్రధాన ఆసక్తికర అంశంగా మారింది.