మీరు ITR ఫైల్ చేసిన తర్వాత 30 రోజుల్లోగా ఈ-వెరిఫికేషన్ పూర్తి చేయాలి. లేదంటే మీ ITR చెల్లదు. సెక్షన్ 143(1) నోటీసులు, ఫారం 26AS, AIS లో తప్పులుంటే పెనాల్టీలు, రీఫండ్ ఆలస్యం అవుతాయి.
మీరు ఆదాయపు పన్ను పోర్టల్లో ITR సబ్మిట్ చేసినంత మాత్రాన మీ పని అయిపోయినట్లు కాదు. ఆ తర్వాత చాలా కీలకమైన దశలున్నాయి. ఆదాయపు పన్ను శాఖ నిబంధనల ప్రకారం, దాఖలు చేసిన ప్రతి ITRను సబ్మిట్ చేసిన 30 రోజుల్లోగా తప్పనిసరిగా ఈ-వెరిఫై చేయాలి. ఈ గడువులోగా వెరిఫై చేయకపోతే, మీ ITRను అసలు ఫైల్ చేయలేదనే భావిస్తారు. దీనివల్ల అసలు ఫైలింగ్ తేదీని కోల్పోయే ప్రమాదం ఉంది. అంతేకాదు, ఆలస్యంగా రీఫండ్ వస్తే దానిపై వచ్చే వడ్డీని కూడా కోల్పోవాల్సి వస్తుంది, పెనాల్టీలు కూడా పడొచ్చు.
సెక్షన్ 143(1) నోటీసుల ప్రాముఖ్యత
మీరు ITRను ఈ-వెరిఫై చేసిన తర్వాత, అది సెంట్రలైజ్డ్ ప్రాసెసింగ్ సెంటర్ (CPC) వద్ద ప్రాసెసింగ్ దశలోకి వెళ్తుంది. ఆ తర్వాత, ఆదాయపు పన్ను శాఖ మీకు సెక్షన్ 143(1) ప్రకారం ఒక నోటీసును పంపుతుంది. ఇది మీరు ITRలో పేర్కొన్న వివరాలకు, పన్ను శాఖ వద్ద ఉన్న రికార్డులకు మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసాలను అధికారికంగా తెలియజేస్తుంది. దీని ద్వారా మీరు ఏవైనా తప్పులను గుర్తించవచ్చు. ఉదాహరణకు, ఫారం 26AS లో చూపిన TDS వివరాలు, మీరు ITRలో క్లెయిమ్ చేసిన వివరాలతో సరిపోలకపోవడం, లేదా వార్షిక సమాచార నివేదిక (AIS) లో ఉన్న వడ్డీ ఆదాయం, ఆర్థిక లావాదేవీల వివరాలలో తప్పులు ఉండటం వంటివి.
డివిడెండ్ ఆదాయాన్ని రిపోర్ట్ చేయకపోవడం, సెక్షన్ 87A తగ్గింపును తప్పుగా క్లెయిమ్ చేయడం, లేదా ఇంటి అద్దె అలవెన్స్ (HRA) మినహాయింపు కోసం యజమాని పాన్ వివరాలు ఇవ్వకపోవడం వంటి సాధారణ పొరపాట్ల వల్ల ఈ వ్యత్యాసాలు తలెత్తుతాయి. ఈ నోటీసు తర్వాత డిమాండ్ నోటీసు వస్తే, మీరు 30 రోజుల్లోగా ఆ మొత్తాన్ని చెల్లించాలి లేదా పన్ను శాఖ లెక్కల్లో తప్పుందని మీరు భావిస్తే, సెక్షన్ 154 కింద రెక్టిఫికేషన్ ప్రక్రియను ప్రారంభించాలి. ఈ రెక్టిఫికేషన్ కోసం సుమారు నాలుగు సంవత్సరాల వరకు సమయం ఉంటుంది.
లోపభూయిష్ట రిటర్న్స్, రీఫండ్ల నిర్వహణ
మరో ముఖ్యమైన రిస్క్ ఏంటంటే 'లోపభూయిష్ట రిటర్న్' (Defective Return) అంటూ సెక్షన్ 139(9) కింద నోటీసు రావడం. ఫైలింగ్ అసంపూర్తిగా లేదా సరిగ్గా లేదని పన్ను శాఖ భావించినప్పుడు ఇలా జరుగుతుంది. ఈ నోటీసు అందిన తేదీ నుంచి కేవలం 15 రోజుల వ్యవధిలోనే మీరు స్పందించి, తప్పులను సరిదిద్దాలి. ఈ గడువులోగా స్పందించకపోతే, మీ ITR ఫైల్ చేసినట్లే పరిగణించబడదు. దీనివల్ల ఆలస్య రుసుములు, మరిన్ని పరిశీలనలు ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుంది.
కంప్లైన్స్తో పాటు, ITR ఫైలింగ్ తర్వాత రీఫండ్ల నిర్వహణ కూడా చాలా ముఖ్యం. పన్ను శాఖ రీఫండ్లను ప్రధానంగా PAN, ఆధార్తో లింక్ చేయబడిన, ప్రీ-వాలిడేటెడ్ బ్యాంక్ ఖాతాల ద్వారా ప్రాసెస్ చేస్తుంది. మీ బ్యాంక్ ఖాతా ప్రీ-వాలిడేట్ కాకపోయినా లేదా వివరాలలో తేడా ఉన్నా, రీఫండ్ చెల్లింపు విఫలం కావచ్చు. ఇలాంటి సందర్భాల్లో 'రీఫండ్ రీఇష్యూ' ప్రక్రియ అవసరమవుతుంది. దీనికోసం ఈ-ఫైలింగ్ పోర్టల్లో మీ రిటర్న్ స్టేటస్ను ఎప్పటికప్పుడు ట్రాక్ చేయడం వల్ల, ఇలాంటి సమస్యలను ముందుగానే గుర్తించి, వడ్డీ నష్టం లేదా ప్రాసెసింగ్ ఆలస్యాలు పెరగకముందే మీ ఖాతా వివరాలను అప్డేట్ చేసుకోవచ్చు.