1994లో Infosys తీసుకున్న ESOP (Employee Stock Ownership Plan) నిర్ణయం.. ఆ కంపెనీ ఉద్యోగులందరి జీవితాల్లోనూ ఒక మలుపు. అప్పట్లో సాధారణ ఉద్యోగులు, డ్రైవర్లు, ఎలక్ట్రీషియన్లు కూడా కోటీశ్వరులు అయ్యారు. 1993 IPO, 1999 నాటి Nasdaq లిస్టింగ్ తర్వాత కంపెనీ వృద్ధిలో భాగస్వాములను చేసిన ఈ నిర్ణయం.. భారతదేశంలో ఉద్యోగుల ద్వారా సంపద సృష్టికి ఒక చరిత్రగా నిలిచిపోయింది.
Detailed Coverage
లక్షలు.. కోట్లుగా మారిన స్టాక్స్!
Infosys ఉద్యోగుల సంపద సృష్టి కథ.. భారత కార్పొరేట్ చరిత్రలో ఒక మైలురాయి. ఈరోజుల్లో చాలా కంపెనీలు టాలెంట్ ని ఆకర్షించడానికి స్టాక్ ఆప్షన్స్ ఇస్తుంటాయి. కానీ, 1990ల్లో Infosys మాత్రం ఈ బెనిఫిట్స్ ని తన ఉద్యోగులందరికీ.. అదీ, కంపెనీలో ప్రతి స్థాయిలో ఉన్నవారికి అందించడంలో ముందుంది. 1993లో జరిగిన IPO (Initial Public Offering) లో ఒక్కో షేర్ ధర కేవలం ₹95 మాత్రమే ఉండేది.
మేనేజ్మెంట్ దాటి.. అందరికీ సంపద
Infosys ప్రత్యేకత ఏంటంటే.. ఈ స్టాక్ ఆప్షన్స్ ని కేవలం సీనియర్ ఎగ్జిక్యూటివ్లకు, టెక్నికల్ లీడ్స్కి మాత్రమే పరిమితం చేయలేదు. కంపెనీలో ఉన్న ప్రతి ఒక్క ఉద్యోగికి ESOPs అందాయి. అప్పటి చీఫ్ ఫైనాన్షియల్ ఆఫీసర్ (CFO) T.V. Mohandas Pai చెప్పినట్టు, ఈ స్ట్రాటజీ కంపెనీ అంతర్గత కల్చర్ని పూర్తిగా మార్చేసింది. 1999 మార్చిలో నాస్డాక్ (Nasdaq) లో లిస్ట్ అయిన తొలి భారతీయ కంపెనీగా Infosys చరిత్ర సృష్టించిన నాటికి.. ఒక్కో షేర్ విలువ సుమారు ₹8,100 కి చేరింది.
ఈ అద్భుతమైన వృద్ధితో, దాదాపు 1,800 మంది ఉద్యోగులు డాలర్ మిలియనీర్లుగా మారారు. వీరిలో డ్రైవర్లు, ఎలక్ట్రీషియన్లు వంటి సపోర్ట్ స్టాఫ్ కూడా ఉన్నారు. వీరంతా కంపెనీ ఎదుగుతున్న సమయంలో తమకు కేటాయించిన స్టాక్స్ని అట్టిపెట్టుకున్నారు. ఇది భారతదేశంలో ఒక వినూత్న పరిణామం. కేవలం జీతాల ద్వారానే కాకుండా, దీర్ఘకాలిక ఈక్విటీ హోల్డింగ్ ద్వారా కూడా సంపద సృష్టించవచ్చని నిరూపితమైంది.
వాటాదారుల తత్వం (Stakeholder Philosophy)
ఈ సంపద పంపిణీ వెనుక సహ-వ్యవస్థాపకుడు N.R. Narayana Murthy గారి విజన్ ఉంది. వ్యాపారంలో రోజువారీ కార్యకలాపాలకు తోడ్పడే ఉద్యోగులతో సహా.. అందరి ప్రయోజనాలను సమతుల్యం చేయడమే సుస్థిర విజయానికి మార్గమని ఆయన నమ్మకం. ఉద్యోగుల ప్రోత్సాహకాలను కంపెనీ దీర్ఘకాలిక వాల్యుయేషన్తో అనుసంధానించడం ద్వారా, Infosys తన ప్రారంభ సంవత్సరాల్లో ఉద్యోగుల నిలుపుదల (Retention) మరియు నిబద్ధతను బాగా పెంచుకోగలిగింది.
పెట్టుబడిదారులకు చారిత్రక సందర్భం
నేటి పెట్టుబడిదారులకు, Infosys ఉదాహరణ ఈక్విటీ ఓనర్షిప్ యొక్క దీర్ఘకాలిక సామర్థ్యాన్ని తెలియజేస్తుంది. 1990లలో భారత స్టాక్ మార్కెట్ ప్రస్తుతంతో పోలిస్తే చాలా భిన్నంగా ఉన్నప్పటికీ.. ఒక కంపెనీ వృద్ధి బాట.. ఎంప్లాయీ స్టాక్ ప్లాన్స్ విలువను ఎలా పెంచుతుందో చెప్పడానికి ఈ సంఘటన ఒక అధ్యయనంగా మిగిలిపోయింది.
ఆధునిక భారతీయ కంపెనీలలో ESOP పథకాలను పరిశీలించే పెట్టుబడిదారులు తరచుగా 'డైల్యూషన్' (Dilution) అంశాన్ని గమనిస్తారు. ఎందుకంటే, ఉద్యోగులకు కొత్త షేర్లను జారీ చేయడం వల్ల ప్రస్తుత వాటాదారుల 'ఎర్నింగ్స్ పర్ షేర్' (EPS) తగ్గే అవకాశం ఉంది. అయితే, Infosys కేసులో కంపెనీ వేగవంతమైన వృద్ధి, మార్కెట్ విజయం.. ఈ డైల్యూషన్ ప్రభావాన్ని అధిగమించి, తొలి ఉద్యోగులకు, దీర్ఘకాలిక పబ్లిక్ వాటాదారులకు అపారమైన విలువను సృష్టించిందని తరచుగా ఉదహరిస్తారు. నేటికీ, ఉద్యోగులకు ఈక్విటీ ద్వారా రివార్డ్ ఇవ్వడం, రిటైల్, ఇన్స్టిట్యూషనల్ ఇన్వెస్టర్ల ప్రయోజనాలను కాపాడటం మధ్య కంపెనీలు ఎలా సమతుల్యం చేసుకుంటాయో వాటాదారులు నిరంతరం ట్రాక్ చేస్తున్నారు.