హిమాలయాల్లో గ్లేసియల్ రిస్క్: మౌలిక సదుపాయాలపై పెను ప్రభావం!

హిమాలయ పర్వత ప్రాంతాల్లో గ్లేసియల్ లేక్స్ (మంచు సరస్సులు) వేగంగా విస్తరించడం పట్ల శాస్త్రవేత్తలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. కాశ్మీర్ యూనివర్సిటీలోని జియో ఇన్ఫర్మేటిక్స్ విభాగం హెడ్ ఇర్ఫాన్ రషీద్ నేతృత్వంలో జరిగిన అధ్యయనం ప్రకారం, 1992 నుండి 2024 మధ్య కాలంలో ఈ సరస్సులు 26% మేర విస్తరించాయి. వాతావరణ మార్పుల కారణంగా మంచు గడ్డలు కరిగి ఇలాంటి ముప్పులు పెరగడం ప్రాంతీయ అభివృద్ధికి సవాలుగా మారింది.

మౌలిక సదుపాయాలకు ముప్పు (Infrastructure Vulnerability)

ఈ సరస్సుల విస్తరణ వల్ల వరదల ముప్పు (GLOF - Glacial Lake Outburst Floods) పెరిగింది. జేలం బేసిన్ పరిధిలో సుమారు 15 ప్రధాన వంతెనలు, కీలకమైన నివాస ప్రాంతాలు మరియు హైడ్రోపవర్ ప్లాంట్లు ప్రస్తుతం ప్రమాదకర జోన్లలో ఉన్నాయి. క్లైమేట్ డేటాను పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా చేపట్టే ఇంజనీరింగ్ పనుల వల్ల భవిష్యత్తులో ఆస్తుల భద్రతకు పెద్ద ప్రమాదం పొంచి ఉంది.

ఆర్థిక మరియు ఇన్సూరెన్స్ ప్రభావం

పెరుగుతున్న పర్యావరణ ముప్పు ఇన్సూరెన్స్ రంగంపై నేరుగా ప్రభావం చూపుతోంది. ఈ ప్రాంతాల్లోని మౌలిక సదుపాయాల బీమా (Insurability) కష్టతరం కావడమే కాకుండా, ఇన్సూరెన్స్ ప్రీమియంలు భారీగా పెరిగే అవకాశం ఉంది. రిస్క్-ఇన్ఫార్మ్డ్ ప్లానింగ్ లేకపోవడం వల్ల ప్రాజెక్టుల వ్యయం పెరగడమే కాకుండా, ఆస్తుల విలువ తగ్గిపోయే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

భవిష్యత్తు కార్యాచరణ

United States Geological Survey మరియు European Space Agency అందించిన శాటిలైట్ డేటా ప్రకారం, ఇకపై ప్రాజెక్టుల అనుమతులు ఇచ్చేటప్పుడు 'రిస్క్ మ్యాపింగ్' తప్పనిసరి కావాలి. రియాక్టివ్ ప్లానింగ్ నుండి ప్రెడిక్టివ్ ప్లానింగ్ వైపు మారడం ద్వారా మాత్రమే మౌలిక సదుపాయాలను కాపాడుకోగలమని ఈ అధ్యయనం స్పష్టం చేస్తోంది. ఇన్వెస్టర్లు మరియు విధానకర్తలు ఇకపై ఎకో-సెన్సిటివ్ జోన్లలో ప్రాజెక్టులను చేపట్టే ముందు క్లైమేట్ రిస్క్ అసెస్‌మెంట్‌ను ఒక ప్రధాన భాగంగా పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది.