ITR Filing 2025-26: ఈ తప్పులు చేస్తే పన్ను శాఖ నోటీసులు ఖాయం!

డేటా ఇంటిగ్రిటీపై పెరుగుతున్న ఫోకస్

ఇకపై ఐటీఆర్ ఫైలింగ్ అనేది కేవలం మీ ఆదాయ వివరాలు సమర్పించుకోవడం మాత్రమే కాదు, ఇది ఒక డేటా రీకన్సిలియేషన్ ప్రక్రియ. ఆదాయపు పన్ను శాఖ, యాన్యువల్ ఇన్ఫర్మేషన్ స్టేట్‌మెంట్ (AIS), ట్యాక్స్ పేయర్ ఇన్ఫర్మేషన్ సమ్మరీ (TIS) వంటి వాటిపై ఎక్కువగా ఆధారపడుతోంది. బ్యాంకులు, స్టాక్ బ్రోకర్లు, ఉద్యోగాలు ఇచ్చే సంస్థల నుంచి వచ్చే ఆటోమేటెడ్ డేటాకు, మీరు ఐటీఆర్ ఫారంలో చూపించే వివరాలకు మధ్య ఏ చిన్న తేడా ఉన్నా, అది వెంటనే ఆల్గారిథమ్స్ ద్వారా ఫ్లాగ్ అవుతుంది. మాన్యువల్ ఎంట్రీల కాలం ముగిసి, ఇప్పుడు డేటా వాలిడేషన్ కాలం నడుస్తోంది. మీరు బ్యాంకుల్లో, స్టాక్ మార్కెట్లలో, ఉద్యోగంలో సంపాదించినదానికి, మీ ఐటీఆర్ ఫారంలో చూపిన లెక్కలకు మధ్య సరిపోలడం చాలా ముఖ్యం.

క్యాపిటల్ గెయిన్స్‌లో గందరగోళం

పెట్టుబడిదారులకు (Investors) అతి పెద్ద సమస్య క్యాపిటల్ గెయిన్స్ (Capital Gains) లెక్కింపులో తప్పులు చేయడం. ముఖ్యంగా, షేర్లను ఎంతకాలం ఉంచుకున్నారు (Holding Period), రూ. 1.25 లక్షల లాంగ్-టర్మ్ ఎగ్జెంప్షన్ (Long-Term Exemption) ఎలా వర్తింపజేయాలి అనే విషయంలో జాగ్రత్త అవసరం. ఈక్విటీ షేర్లు, లిస్ట్ కాని షేర్లు, రియల్ ఎస్టేట్ వంటి వాటికి వేర్వేరు రూల్స్ ఉండటంతో, ఈ వర్గీకరణ (Classification) ఒక పెద్ద సవాలుగా మారింది. చాలామంది బ్రోకర్లు ఇచ్చే కన్సాలిడేటెడ్ ట్యాక్స్ స్టేట్‌మెంట్లపైనే ఆధారపడతారు. కానీ, క్యారీ ఫార్వర్డ్ లాస్ (Carry Forward Losses) ఎలా లెక్కించాలి, కొన్ని ఆస్తులకు గ్రాండ్‌ఫాదరింగ్ (Grandfathering) ఎలా వర్తిస్తుంది వంటి విషయాలను గమనించరు. ఇలాంటి తప్పులే పన్ను శాఖ నుంచి విచారణలకు దారితీస్తాయి.

సరైన పన్ను విధానం ఎంచుకోవడం

కొత్త పన్ను విధానం (New Personal Tax Regime - NPTR) సరళమైనదని చెబుతున్నప్పటికీ, అందరికీ అదే ఉత్తమమైనది కాకపోవచ్చు. కొత్త పన్ను విధానం (NPTR) లేదా పాత పన్ను విధానం (Old Personal Tax Regime - OPTR) లో ఏది ఎంచుకోవాలనేది ఒక లెక్క ప్రకారం తేల్చుకోవాలి. గృహ రుణ వడ్డీ, కొన్ని పెట్టుబడులపై పన్ను మినహాయింపులు (Deductions) ఎక్కువగా ఉన్నవారు, పాత పన్ను విధానంలోనే తక్కువ పన్ను రేటును పొందవచ్చు. చాలామంది ఉద్యోగులు, వారి కంపెనీలు సూచించిన డిఫాల్ట్ పన్ను విధానాన్ని గుడ్డిగా అనుసరిస్తారు. కానీ, ఇది మీ బయటి పెట్టుబడులను లేదా ఇతర ఆదాయ మార్గాలను పరిగణనలోకి తీసుకోకపోవచ్చు.

విదేశీ ఆస్తుల రిపోర్టింగ్‌లో రిస్క్

విదేశీ ఆస్తులకు (Foreign Assets) సంబంధించిన నిబంధనలు ఇప్పుడు చాలా కీలకమయ్యాయి. పన్ను శాఖ, అంతర్జాతీయ సమాచార మార్పిడి (Global Information Exchange) ఒప్పందాల ద్వారా, వెల్లడించని విదేశీ ఆస్తులను గుర్తిస్తోంది. విదేశీ బ్యాంకు ఖాతాలు లేదా ఆస్తుల వివరాలను దాచిపెట్టడం వల్ల, బ్లాక్ మనీ యాక్ట్ (Black Money Act) కింద తీవ్రమైన జరిమానాలు పడే అవకాశం ఉంది. ఇవి సాధారణ ఐటీఆర్ తప్పులకు విధించే పెనాల్టీల కంటే చాలా తీవ్రంగా ఉంటాయి. కరెన్సీ మార్పిడిలో లేదా విదేశీ షేర్ల డివిడెండ్ల విషయంలో చిన్న తేడాలు కూడా, మీరు సక్రమంగా పన్ను కట్టలేదనే అభిప్రాయాన్ని కలిగించవచ్చు.

చివరి అడ్డంకి: ఇ-వెరిఫికేషన్ (E-Verification)

చాలామంది పన్ను చెల్లింపుదారులు, ఐటీఆర్ ఆన్‌లైన్‌లో సబ్మిట్ చేయడంతోనే పని పూర్తయిపోయిందని భావిస్తారు. కానీ, 30 రోజుల్లోపు ఇ-వెరిఫికేషన్ (E-Verification) చేయకపోతే, మీ రిటర్న్ సాంకేతికంగా అసంపూర్తిగా పరిగణించబడుతుంది. ముఖ్యంగా, రీఫండ్‌లు (Refunds) పొందడానికి ఇది చాలా ముఖ్యం. వెరిఫికేషన్ చేయని రిటర్న్‌లను, ఫైల్ చేయనట్టే భావిస్తారు. దీనివల్ల రీఫండ్ ప్రాసెసింగ్ ఆలస్యం అవ్వడమే కాకుండా, మీరు సకాలంలో పన్ను చెల్లించకపోతే వడ్డీ కూడా విధించవచ్చు. ఆధార్ లింక్డ్ OTP ద్వారా చేసే ఇ-వెరిఫికేషన్ అత్యంత వేగవంతమైన పద్ధతి.