గడిచిన పదేళ్లలో దేశంలో FCRA-రిజిస్టర్డ్ NGOల సంఖ్య సగానికి తగ్గి 14,466కు పడిపోయాయి. అయితే, నిబంధనలు కఠినతరం చేసినప్పటికీ 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో విదేశీ నిధుల ప్రవాహం **₹22,974 కోట్ల** స్థాయికి చేరింది. ప్రస్తుతం ఈ సంస్థల ఆస్తులపై ప్రభుత్వ నియంత్రణ పెంచేందుకు కొత్త చట్టంపై కసరత్తు జరుగుతోంది.
కఠిన నిబంధనల ప్రభావం
గత దశాబ్ద కాలంగా విదేశీ విరాళాల నియంత్రణ చట్టం (FCRA)లో భారీ మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. పార్లమెంట్ జాయింట్ కమిటీకి సమర్పించిన నివేదిక ప్రకారం, గతంలో 29,022 గా ఉన్న యాక్టివ్ NGOల సంఖ్య ప్రస్తుతం 14,466 కి పడిపోయింది. సుమారు 91% సంస్థల లైసెన్సులు రద్దు కావడానికి కారణం.. అవి సరైన సమయంలో వార్షిక రిటర్న్స్ ఫైల్ చేయకపోవడమే.
పెరిగిన విదేశీ నిధుల ప్రవాహం
సంస్థల సంఖ్య తగ్గినప్పటికీ, నిధుల మొత్తం మాత్రం పెరగడం విశేషం. 2015-16 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ₹17,832 కోట్లుగా ఉన్న విదేశీ నిధులు, 2024-25 నాటికి ₹22,974 కోట్లకు చేరాయి. ఇందులో అత్యధికంగా అమెరికా నుంచి ₹12,113 కోట్లు రాగా, యూకే, జర్మనీ దేశాలు తర్వాతి స్థానాల్లో ఉన్నాయి. ఈ నిధులు ప్రధానంగా సామాజిక సేవ, విద్య రంగాలకు ₹20,000 కోట్లకు పైగా కేటాయించబడ్డాయి.
నిరుపయోగంగా నిధులు!
గణాంకాల ప్రకారం, సుమారు ₹35,968 కోట్ల నిధులు ఇప్పటికీ ఖర్చు చేయకుండా నిరుపయోగంగా ఉన్నాయి. ఇందులో చాలా వరకు ఫిక్స్డ్ డిపాజిట్లలో ఉన్నాయి. నిధుల వినియోగ సామర్థ్యంపై ఇది పలు ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతోంది.
కొత్త చట్టంపై ఉత్కంఠ
ప్రభుత్వం ఇప్పుడు కొత్త అమెండ్మెంట్ బిల్లును పరిశీలిస్తోంది. దీని ప్రకారం, లైసెన్స్ రద్దు అయిన లేదా కార్యకలాపాలు నిలిపివేసిన NGOల ఆస్తులను జప్తు చేసే అధికారం ప్రభుత్వానికి దక్కనుంది. అయితే, దీనిపై ప్రతిపక్షాల నుంచి తీవ్ర అభ్యంతరాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. వింటర్ సెషన్ లోపు కమిటీ తన తుది నివేదికను సమర్పించనుంది. దీనిపై ఆధారపడే రాబోయే కాలంలో NGOల ఆపరేషనల్ నిబంధనలు మరియు కంప్లయన్స్ ఖర్చులు నిర్ణయించబడతాయి.