Assam మరియు Arunachal Pradesh రాష్ట్రాలు తమ మధ్య ఉన్న సరిహద్దు వివాదాలను పరిష్కరించేందుకు కీలక నిర్ణయం తీసుకున్నాయి. మొత్తం **33** వివాదాస్పద గ్రామాలను గుర్తించి, వాటిని క్రమబద్ధీకరించడం ద్వారా శాశ్వత పరిష్కారం వైపు వేగంగా అడుగులు వేస్తున్నాయి. 2022 నాటి 'నంసాయ్ డిక్లరేషన్' (Namsai Declaration) స్ఫూర్తితో చేపట్టిన ఈ ప్రక్రియ, ఈశాన్య భారతంలో మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులకు స్థిరమైన వాతావరణాన్ని కల్పిస్తుంది.
సమస్య పరిష్కారానికి కొత్త వ్యూహం
ఈ రెండు రాష్ట్రాల మధ్య దశాబ్దాలుగా నలుగుతున్న సరిహద్దు సమస్యలను పరిష్కరించేందుకు ఉన్నత స్థాయి ప్రతినిధులు ఒక స్పష్టమైన రోడ్‌మ్యాప్‌ను రూపొందించారు. వివాదాస్పదంగా ఉన్న 33 గ్రామాలను మూడు వర్గాలుగా విభజించి పరిష్కార ప్రక్రియను సరళతరం చేశారు. ఇందులో 9 గ్రామాలకు తక్షణమే సరిహద్దు పిల్లర్లను ఏర్పాటు చేయనున్నారు. మరో 22 గ్రామాలకు సంబంధించి జిల్లా అధికార యంత్రాంగమే నేరుగా చర్చలు జరిపి పరిష్కరిస్తుంది. మిగిలిన 2 సంక్లిష్టమైన కేసులను మాత్రం స్థానిక చర్చల ద్వారా పరిష్కరించాలని నిర్ణయించారు. ఈ ప్రక్రియను పర్యవేక్షించేందుకు Survey of India కు 2 నెలల గడువు ఇచ్చారు.
నంసాయ్ డిక్లరేషన్ పునాది
2022లో జరిగిన నంసాయ్ డిక్లరేషన్ ద్వారా గతంలో ఉన్న 123 వివాదాస్పద గ్రామాలను 86 కి తగ్గించారు. 1951 నాటి గోపీనాథ్ బోర్డోలోయ్ కమిటీ సిఫార్సుల వల్ల ఏర్పడిన భూభాగ మార్పులు, అప్పట్లో కొంత గందరగోళానికి దారితీశాయి. ఇప్పుడు ఆ పాత సమస్యలను పరిష్కరిస్తూనే, కొత్తగా ఆక్రమణలు జరగకుండా నిరోధించేందుకు రెండు రాష్ట్రాలు అంగీకారానికి వచ్చాయి.
ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం
సరిహద్దుల్లో స్థిరత్వం ఏర్పడటం అనేది ఈశాన్య ప్రాంత ఆర్థిక అభివృద్ధికి చాలా కీలకం. ముఖ్యంగా NHPC నిర్వహిస్తున్న 2000 MW సామర్థ్యం గల 'సుబన్సిరి లోయర్ హైడ్రో ఎలక్ట్రిక్ ప్రాజెక్ట్' వంటి భారీ ప్రాజెక్టుల అమలుకు ఇది ఎంతో ముఖ్యం. సరిహద్దు సమస్యలు పరిష్కారం కావడం వల్ల పనులు ఆగిపోయే ప్రమాదం తప్పుతుంది, దీనివల్ల ఇన్వెస్టర్లలో కూడా భరోసా పెరుగుతుంది. అయితే, క్షేత్రస్థాయిలో భూమి యాజమాన్య హక్కుల వంటి చిక్కుముడులు ఇంకా ఉన్నందున, 2026 చివరి నాటికి జరగబోయే సమీక్ష ఈ ప్రక్రియలో కీలకం కానుంది.