ప్రముఖ సెలబ్రిటీలు ఇక కేవలం బ్రాండ్ అంబాసిడర్లుగా కాకుండా, తాము ప్రమోట్ చేసే కంపెనీల్లో వాటాలు (Equity) తీసుకుంటున్నారు. ఈ మార్పుతో ఇన్వెస్టర్లు కంపెనీలను విశ్లేషించే విధానం మారుతుంది. కేవలం బ్రాండ్ పాపులారిటీనే కాకుండా, 'కీ-పర్సన్ డిపెండెన్సీ' వంటి రిస్కులను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
అసలేం జరుగుతోంది?
భారతీయ మార్కెట్లో ఒక కొత్త ట్రెండ్ మొదలైంది. సెలబ్రిటీలు, తాము ప్రమోట్ చేసే బ్రాండ్లకు డబ్బులు తీసుకుని యాడ్స్ లో కనిపించే రోజులు పోయాయి. ఇప్పుడు, వారు నేరుగా ఆ కంపెనీల్లో వాటాలు (Equity Stakes) తీసుకోవడం మొదలుపెట్టారు. అంటే, కేవలం బ్రాండ్ అంబాసిడర్లుగా కాకుండా, ఆయా వ్యాపారాల్లో సహ-యజమానులుగా మారుతున్నారు.
ఇందుకు తాజా ఉదాహరణ ఆలియా భట్ స్థాపించిన పిల్లలు, తల్లుల దుస్తుల బ్రాండ్ 'Ed-a-Mamma'. రిలయన్స్ రిటైల్ వెంచర్స్ లిమిటెడ్ తో కలిసి మెజారిటీ వాటా కోసం జాయింట్ వెంచర్ లోకి దిగింది. సెలబ్రిటీలు తమకున్న ప్రభావాన్ని కేవలం డబ్బు కోసం అమ్మేయకుండా, దానిని ఒక పెట్టుబడిగా (Capital Asset) మార్చుకుని, వాణిజ్య సామ్రాజ్యాలను నిర్మించుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు.
ఇన్వెస్టర్లకు ఇది ఎందుకు ముఖ్యం?
ఈ మార్పు వ్యాపారాల నిర్వహణ తీరును పూర్తిగా మార్చేస్తుంది. గతంలో, సెలబ్రిటీ ఎండార్స్మెంట్ డీల్స్ అనేవి కంపెనీ ఖర్చుల జాబితాలో (Expense Item) ఉండేవి. తాత్కాలికంగా బ్రాండ్ గుర్తింపు పెంచడమే వాటి లక్ష్యం. కానీ, ఈక్విటీతో కూడిన భాగస్వామ్యాలు (Equity-backed ventures) మాత్రం, సెలబ్రిటీకి, కంపెనీ అభివృద్ధికి మధ్య దీర్ఘకాలిక అనుబంధాన్ని సృష్టిస్తాయి.
ఒక సెలబ్రిటీకి కంపెనీలో వాటా ఉంటే, వారి లక్ష్యాలు కూడా కంపెనీ దీర్ఘకాలిక విజయంతో ముడిపడి ఉంటాయి. దీనివల్ల కస్టమర్లను ఆకర్షించే ఖర్చు (Customer Acquisition Cost) తగ్గే అవకాశం ఉంది. ఎందుకంటే, సెలబ్రిటీ వ్యక్తిగత బ్రాండ్ ఒక సహజమైన, నమ్మకమైన మార్కెటింగ్ ఛానల్ లా పనిచేస్తుంది. సెలబ్రిటీ యాజమాన్యంతో నడిచే వ్యాపారాలు, కస్టమర్ల నుంచి ఎక్కువ నమ్మకాన్ని, విధేయతను పొందుతాయని ఇన్వెస్టర్లు గుర్తించవచ్చు.
'కీ-పర్సన్' రిస్క్ అంటే ఏంటి?
ఈక్విటీ భాగస్వామ్యం బలంగా కనిపించినా, ఇది ఒక పెద్ద వ్యాపారపరమైన రిస్క్ ను కూడా తెచ్చిపెడుతుంది. అదే 'కీ-పర్సన్ రిస్క్' (Key Person Risk). ఒక బ్రాండ్ విలువ పూర్తిగా ఒకే వ్యక్తి ఇమేజ్ పై ఆధారపడితే, ఆ కంపెనీ ఆ వ్యక్తి వ్యక్తిగత ప్రతిష్టపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
ప్రస్తుత రోజుల్లో బహిరంగ నిఘా ఎక్కువగా ఉండటంతో, సెలబ్రిటీ వ్యవస్థాపకుడికి సంబంధించిన ఏదైనా వివాదం బ్రాండ్ అమ్మకాలు, మార్కెట్ అవగాహనపై తక్షణమే, తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది. ప్రొఫెషనల్ మేనేజ్ మెంట్ టీమ్ ను మార్చవచ్చు. కానీ, సెలబ్రిటీ వ్యవస్థాపకుడు తరచుగా బ్రాండ్ గుర్తింపుకు కేంద్రంగా ఉంటారు. ఆ గుర్తింపు దెబ్బతింటే, వ్యాపారమే తీవ్ర ఒత్తిడికి లోనయ్యే ప్రమాదం ఉంది. బ్రాండ్ విలువ దాని ఉత్పత్తి నాణ్యత వల్ల వస్తోందా లేక కేవలం దానితో ముడిపడిన ముఖం వల్ల వస్తోందా అని ఇన్వెస్టర్లు ఆలోచించాలి.
ఇన్వెస్టర్లు ఏం గమనించాలి?
సెలబ్రిటీ ఈక్విటీ ఉన్న స్టాక్ ను గానీ, ప్రైవేట్ కంపెనీని గానీ విశ్లేషించేటప్పుడు, కేవలం స్టార్ పవర్ ను దాటి చూడాలి:
- వ్యాపార పునాది బలం: బ్రాండ్ తన ఉత్పత్తి, పంపిణీ, ఆర్థిక అంశాల వల్ల వృద్ధి చెందుతోందా, లేక కేవలం సెలబ్రిటీ ప్రచారాల వల్లే మనుగడ సాగిస్తోందా?
- యాజమాన్య లోతు: రోజువారీ కార్యకలాపాలను నడిపించడానికి ప్రొఫెషనల్ మేనేజ్ మెంట్ టీమ్ ఉందా, లేక వ్యూహాత్మక నిర్ణయాల కోసం సెలబ్రిటీపైనే ఎక్కువగా ఆధారపడుతున్నారా?
- పాలన, పారదర్శకత: ఇటీవల వచ్చిన నియంత్రణ చర్చల ప్రకారం, కంపెనీలు సెలబ్రిటీ ప్రభావాన్ని ఎలా వాడుకుంటున్నాయో అనేది నిశితంగా పరిశీలించబడుతోంది. సెలబ్రిటీ ప్రమేయం వల్ల బ్రాండ్ విలువ ఎంత, వాస్తవ, పునరావృతమయ్యే ఆదాయం (Recurring Revenue) ఎంత అనేది పారదర్శకంగా వెల్లడవుతుందో లేదో ఇన్వెస్టర్లు తనిఖీ చేయాలి.
- వైవిధ్యీకరణ: సెలబ్రిటీ ప్రభావం తగ్గినప్పుడు లేదా వారు తమ వాటాను ఉపసంహరించుకోవాలని నిర్ణయించుకున్నప్పుడు, బ్రాండ్ తట్టుకోగల సామర్థ్యం ఉందా?
