సుప్రీంకోర్టు లైవ్స్ట్రీమ్ చేసిన కోర్టు విచారణల రికార్డింగ్లను ఎలా మేనేజ్ చేయాలో, యాక్సెస్ చేయాలో చెప్పడానికి ఒక కొత్త ప్రోటోకాల్ను సిద్ధం చేస్తోంది. దీని ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.. న్యాయ ప్రక్రియలో పారదర్శకత (Open Justice) కొనసాగిస్తూనే, ఆ వీడియోలను వాణిజ్య అవసరాలకు వాడుకోవడం లేదా ఎడిట్ చేయడాన్ని అరికట్టడం.
లైవ్స్ట్రీమ్ వీడియోల దుర్వినియోగంపై ఆందోళన
భారత సుప్రీంకోర్టు, లైవ్స్ట్రీమ్ చేసిన న్యాయస్థాన విచారణల రికార్డింగ్లను ఎలా భద్రపరచాలి, షేర్ చేయాలి అనేదానిపై ఒక సమగ్రమైన ప్రోటోకాల్ను రూపొందించే దిశగా అడుగులు వేస్తోంది. ఆడియో-విజువల్ రికార్డులను ఎడిట్ చేయడం, దుర్వినియోగం చేయడం లేదా డిజిటల్ ప్లాట్ఫామ్లలో వాణిజ్యపరంగా వాడుకోవడం వంటి వాటిపై వస్తున్న ఆందోళనల నేపథ్యంలో ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు. చీఫ్ జస్టిస్ సూర్య కాంత్ మాట్లాడుతూ, కోర్టు ఆర్కైవ్లలో అధికారిక వెర్షన్లను హోస్ట్ చేసే సురక్షితమైన వ్యవస్థను కోర్టు ఏర్పాటు చేయాలనుకుంటుందని, సోషల్ మీడియాలో పరిమితులు లేకుండా సర్క్యులేట్ చేయడానికి అనుమతించబోమని స్పష్టం చేశారు.
బహిరంగ న్యాయం Vs డిజిటల్ భద్రత
ఈ నిర్ణయం, కార్యకర్తలు అంజలి భరద్వాజ్, అమృతా జోహ్రీ దాఖలు చేసిన పిటిషన్కు ప్రతిస్పందనగా వచ్చింది. వారు గతంలో లైవ్స్ట్రీమ్ చేసిన కోర్టు వీడియోలను సర్క్యులేట్ చేయడంపై విధించిన కఠినమైన నిషేధాన్ని సవాలు చేశారు. న్యాయవాదులు ప్రశాంత్ భూషణ్, చెర్రీల్ డిసౌజా వాదన ప్రకారం, ఈ పూర్తి నిషేధం బహిరంగ న్యాయం సూత్రాన్ని బలహీనపరుస్తుంది, ఇది ప్రజా జవాబుదారీతనానికి అత్యవసరం. న్యాయమూర్తులు, న్యాయవాదులు, వాదులు ఆన్లైన్ ట్రోలింగ్, ప్రతిష్టకు భంగం కలిగించే ప్రమాదం ఉందని, ఇది క్రమబద్ధీకరించబడకపోతే న్యాయవ్యవస్థపై ప్రజల నమ్మకాన్ని దెబ్బతీస్తుందని కోర్టు ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది.
భాగస్వాముల అభిప్రాయాలు, తదుపరి చర్యలు
ఈ ప్రోటోకాల్ సమతుల్యంగా, ఆచరణాత్మకంగా ఉండేలా చూడటానికి, సుప్రీంకోర్టు అసలు పిటిషనర్లు, వివిధ హైకోర్టులు, బార్ అసోసియేషన్ల నుండి సూచనలను ఆహ్వానించింది. ముఖ్యంగా, మెటా, వాట్సాప్ వంటి ప్రధాన డిజిటల్ ప్లాట్ఫారమ్లు కూడా ఈ రికార్డింగ్లను భద్రతా ప్రమాణాలను ఉల్లంఘించకుండా ఎలా హోస్ట్ చేయాలనే దానిపై తమ అభిప్రాయాలను అందించడానికి అంగీకరించాయి. దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న హైకోర్టులు ఇప్పటికే తమ ప్రస్తుత పద్ధతులు, అభిప్రాయాలను వివరిస్తూ అఫిడవిట్లను సమర్పించాయి.
ఈ ప్రక్రియను ఒక నాన్-అడ్వర్సరియల్ (ప్రతివాద రహిత) అభ్యాసంగా పరిగణిస్తున్నారు. ప్రజాప్రయోజనాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని, న్యాయ ప్రక్రియ సమగ్రతను కాపాడుతూ ఒక వ్యవస్థను రూపొందించడంపై కోర్టు దృష్టి సారించింది. తుది ప్రోటోకాల్ కోర్టు రికార్డింగ్లను ఎలా తిరిగి ఉపయోగించుకోవచ్చు, ఉదహరించవచ్చు లేదా పంచుకోవచ్చు అనే దానిపై స్పష్టమైన నిబంధనలను నిర్వచించే అవకాశం ఉంది. న్యాయ పరిశోధకులు, మీడియా సంస్థలు, సాధారణ ప్రజలకు, కోర్టు ఆర్కైవ్ల అనుమతించబడిన ఉపయోగం, డాక్యుమెంటేషన్ లేదా సమాచార ప్రయోజనాల కోసం ఈ రికార్డింగ్లను యాక్సెస్ చేయగల షరతులపై రాబోయే మార్గదర్శకాలు స్పష్టతనిస్తాయి.