ఔషధ నియంత్రణకు సంబంధించి సుప్రీంకోర్టు కీలక తీర్పు వెలువరించింది. Drugs and Cosmetics Act లోని చాప్టర్ IV కింద రాష్ట్రాలకే పూర్తి అధికారాలు ఉంటాయని స్పష్టం చేస్తూ, కేంద్రం వేసిన పిటిషన్ను కొట్టివేసింది. దీనివల్ల ఇకపై రాష్ట్ర స్థాయిలోనే డ్రగ్ ఇన్స్పెక్టర్ల పర్యవేక్షణ బలోపేతం కానుంది.
ఔషధాల తయారీ మరియు పంపిణీకి సంబంధించిన ఎన్ఫోర్స్మెంట్ అధికారాలపై సుప్రీంకోర్టు స్పష్టమైన తీర్పునిచ్చింది. హిమాచల్ ప్రదేశ్ హైకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పును సమర్థిస్తూ, కేంద్ర ప్రభుత్వం దాఖలు చేసిన సవాలును అత్యున్నత న్యాయస్థానం తిరస్కరించింది. దీనితో Drugs and Cosmetics Act, 1940 లోని చాప్టర్ IV ప్రకారం తయారీదారులపై చర్యలు తీసుకునే హక్కు ప్రధానంగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వ నియంత్రణ సంస్థలకే చెందుతుందని తేలిపోయింది.
అధికార పరిధి (Regulatory Jurisdiction)
ఈ తీర్పు ద్వారా సెంట్రల్ డ్రగ్స్ స్టాండర్డ్ కంట్రోల్ ఆర్గనైజేషన్ (CDSCO) ఇన్స్పెక్టర్ల స్వతంత్ర అధికారాలపై పరిమితులు ఏర్పడ్డాయి. అయితే, ఇది కేవలం తయారీ మరియు పంపిణీకి సంబంధించిన ఎన్ఫోర్స్మెంట్కు మాత్రమే పరిమితం. క్లినికల్ ట్రయల్స్, కొత్త డ్రగ్స్ ఆమోదం, టీకాలు, వ్యాక్సిన్ల దిగుమతి వంటి కీలకమైన విషయాల్లో కేంద్ర సంస్థలకు ఉండే అధికారాల్లో ఎలాంటి మార్పు ఉండదు.
వివాదం ఎక్కడ మొదలైంది?
జలంధర్లోని ఒక ఆసుపత్రిలో 'Salus Pharmaceuticals'కు చెందిన మందుల శాంపిల్స్ను CDSCO ఇన్స్పెక్టర్ సేకరించడంపై వివాదం మొదలైంది. దీనిపై సదరు కంపెనీ అభ్యంతరం వ్యక్తం చేస్తూ, ఎన్ఫోర్స్మెంట్ అధికారాలు రాష్ట్ర స్థాయి అధికారులకే పరిమితమని కోర్టును ఆశ్రయించింది. హైకోర్టు ఇచ్చిన ఈ తీర్పును ఇప్పుడు సుప్రీంకోర్టు కూడా సమర్థించడం గమనార్హం.
ఫార్మా పరిశ్రమపై ప్రభావం
ఈ తీర్పు ఫార్మా కంపెనీలకు నిబంధనల పరంగా ఒక కీలక మలుపు. ఇకపై ఇన్వెస్టిగేషన్ లేదా లీగల్ ప్రొసీడింగ్స్ విషయంలో ఏ సంస్థ (కేంద్రమా లేక రాష్ట్రమా?) బాధ్యత వహిస్తుందనే దానిపై క్లారిటీ వచ్చింది. దీనివల్ల భవిష్యత్తులో నియంత్రణ సంస్థల మధ్య సమన్వయం పెరిగి, అనవసరమైన ప్రొసీజరల్ ఇబ్బందులు తగ్గే అవకాశం ఉంది.