పర్యావరణ అనుమతులు: సుప్రీం కోర్టు కీలక తీర్పు.. ఇకపై ముందస్తు అనుమతులే తప్పనిసరి!

ప్రాజెక్టులకు ఇక కఠిన నిబంధనలు

భారతదేశ సుప్రీంకోర్టు ఒక ముఖ్యమైన తీర్పును వెలువరించింది. 2021లో ప్రభుత్వం జారీ చేసిన ఒక మెమోరాండంను కోర్టు కొట్టివేసింది. ఈ మెమోరాండం ప్రకారం, కంపెనీలు నిర్మాణాలు ప్రారంభించిన తర్వాత కూడా పర్యావరణ అనుమతులు (ECs) పొందడానికి అవకాశం ఉండేది. అయితే, ఈ కొత్త తీర్పుతో 'ముందస్తు అనుమతి' (Prior Approval) నిబంధనను పునరుద్ధరించింది. అంటే, కంపెనీలు తమ ప్రాజెక్టులకు భూమి పూజ చేయడానికి ముందే అన్ని పర్యావరణ అనుమతులు పొందడం తప్పనిసరి.

కార్పొరేట్ రంగానికి మార్పులు

ఈ తీర్పు భారత కార్పొరేట్ రంగానికి, ముఖ్యంగా మౌలిక సదుపాయాలు (Infrastructure), మైనింగ్, తయారీ రంగాలకు (Manufacturing) పెద్ద మార్పును తెచ్చిపెట్టింది. అనేకసార్లు అనుమతులు ఆలస్యం కావడం వల్ల, గతంలో కొందరు తమ పనులు అక్రమంగా ప్రారంభించి, తర్వాత వాటిని రెగ్యులరైజ్ చేసుకునేవారు. ఇప్పుడు కోర్టు ఈ పద్ధతిని అంగీకరించలేదు. వ్యాపార సంస్థలు ఇకపై కచ్చితమైన టైమ్‌లైన్స్‌తో అనుగుణంగా వ్యవహరించాలి. ముందస్తు అనుమతి లేకుండా పనులు ప్రారంభిస్తే చట్టపరమైన ఇబ్బందులు తప్పవని హెచ్చరించింది.

భవిష్యత్తులో అనుమతులు

కోర్టు తన తీర్పులో, కొన్ని ప్రత్యేక సందర్భాలలో, ప్రజా ప్రయోజనాల దృష్ట్యా వెనుకటి తేదీ నుండి అనుమతులు ఇచ్చే యంత్రాంగాన్ని ఏర్పాటు చేయాల్సిన అవసరాన్ని గుర్తించింది. అయితే, ఈ మినహాయింపులు కేవలం కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వుల (Executive Office Memoranda) ద్వారా ఇవ్వలేమని స్పష్టం చేసింది. ప్రభుత్వం భవిష్యత్తులో ఇలాంటి వెసులుబాట్లు కల్పించాలనుకుంటే, శాసనపరమైన నోటిఫికేషన్ (Statutory Notification) ద్వారానే చేయాలని సూచించింది. ఇది శాసనపరమైన ప్రక్రియ కాబట్టి, మరింత కఠినమైన పరిశీలనకు లోనవుతుంది.

వర్తించే విధానం

ఈ తీర్పు భవిష్యత్తు ప్రాజెక్టులకు వర్తిస్తుందని, 2021 మెమోరాండం ప్రకారం ఇప్పటికే అనుమతులు పొందిన ప్రాజెక్టులకు ఎటువంటి ఆటంకం ఉండదని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 142 ప్రకారం, అత్యంత అసాధారణ పరిస్థితుల్లో, అవసరమని భావిస్తే, తానే స్వయంగా పోస్ట్-ఫాక్టో (Post-facto) అనుమతులు మంజూరు చేసే అధికారం తనకు ఉందని సుప్రీంకోర్టు పేర్కొంది. పెట్టుబడిదారులకు (Investors) ఈ తీర్పుతో పాత ప్రాజెక్టులపై అనిశ్చితి తొలగిపోయింది, కానీ కొత్త ప్రాజెక్టులకు అనుమతుల ప్రక్రియ కఠినతరం అయ్యింది.

పర్యావరణ, అటవీ, వాతావరణ మార్పుల మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Environment, Forest and Climate Change) ఈ తీర్పుకు అనుగుణంగా తమ అనుమతి ప్రక్రియలను ఎలా మారుస్తుందో చూడాలి. పెట్టుబడిదారులు, కొత్త మార్గదర్శకాలు లేదా నోటిఫికేషన్ల కోసం ఎదురు చూడాలి.