వందేమాతరం పాడటానికి నిరాకరిస్తే జరిమానా లేదా జైలు శిక్ష విధించే నిబంధనలను సుప్రీంకోర్టు కొట్టివేసింది. 2026 నాటి సవరణను తప్పుబడుతూ, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకే ప్రాధాన్యతనిస్తూ కోర్టు ఈ కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది.
ప్రభుత్వ కార్యక్రమాల్లో వందేమాతరం పాడటానికి నిరాకరించే వ్యక్తులపై ఎలాంటి చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకోవడానికి వీల్లేదని భారత సర్వోన్నత న్యాయస్థానం స్పష్టం చేసింది. 2026లో 'Prevention of Insults to National Honour Act, 1971' కి చేసిన సవరణ ద్వారా, ఆరు చరణాలు తప్పనిసరిగా పాడాలని, లేని పక్షంలో జరిమానా లేదా 3 ఏళ్ల వరకు జైలు శిక్ష విధించే అవకాశం ఉండేది. ఇప్పుడు ఈ నిబంధనలను సుప్రీంకోర్టు పూర్తిగా కొట్టివేసింది.
పిటిషనర్ వాదన ఏంటి?
ఈ పిటిషన్ను టి.ఎం. కృష్ణ దాఖలు చేశారు. వందేమాతరంలోని చివరి నాలుగు చరణాల్లో హిందూ దేవతల ప్రస్తావన ఉండటంతో, అది లౌకిక రాజ్యమైన భారత్లో అందరినీ పాటించమని ఒత్తిడి చేయడం రాజ్యాంగ విరుద్ధమని వాదించారు. సుప్రీంకోర్టు ఈ పాట ప్రాముఖ్యతపై కాకుండా, దానికి అదనంగా జోడించిన శిక్షల రాజ్యాంగబద్ధతపైనే ప్రధానంగా దృష్టి సారించింది.
వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు పెద్దపీట
1987లో జరిగిన ఒక చారిత్రక తీర్పును గుర్తు చేస్తూ, మౌనంగా ఉండే హక్కు ప్రతి పౌరుడికీ ఉందని న్యాయస్థానం గుర్తు చేసింది. ప్రభుత్వ ఆదేశాలు వ్యక్తిగత నమ్మకాలను మించి ఉండకూడదని, మౌనంగా ఉండటం కూడా వారి వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛలో భాగమని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. ఇకపై ప్రభుత్వ కార్యక్రమాల్లో ఎవరైనా వందేమాతరం పాడటానికి ఆసక్తి చూపకపోతే, వారిపై ఎలాంటి కేసులు నమోదు చేయకూడదని ఈ తీర్పు ద్వారా స్పష్టమైన సంకేతాలు వెళ్లాయి.