ఆధార్‌తో ఓటరు ఐడీ.. సుప్రీంకోర్టు నోటీసులు: కేంద్రం, ఈసీఐకి కీలక ఆదేశాలు

ఓటరు నమోదు (Voter Registration) ప్రక్రియలో ఆధార్‌ను ఉపయోగించడాన్ని సవాలు చేస్తూ దాఖలైన పిటిషన్‌పై సుప్రీంకోర్టు కీలక స్పందన ఇచ్చింది. కేంద్ర ప్రభుత్వం, భారత ఎన్నికల సంఘం (ECI)లకు నోటీసులు జారీ చేసింది. ఆధార్‌ చట్టం ప్రకారం, ఆధార్‌ కేవలం గుర్తింపు కార్డు (Identity Proof)గా మాత్రమే పరిగణించాలని, కానీ వయస్సు, నివాస ధ్రువీకరణకు వాడటం చట్టవిరుద్ధమని పిటిషనర్లు వాదిస్తున్నారు. ఈ వ్యవహారం ఎన్నికల జాబితా (Electoral Rolls) సమగ్రతపై దృష్టి సారిస్తోంది.

అసలేం జరిగింది?

ఓటరు నమోదు ప్రక్రియలో ఆధార్‌ కార్డును వయస్సు, నివాస ధ్రువీకరణకు ఉపయోగించడాన్ని ప్రశ్నిస్తూ దాఖలైన పిటిషన్‌పై సుప్రీంకోర్టు స్పందించింది. కేంద్ర ప్రభుత్వం, భారత ఎన్నికల సంఘం (ECI)లకు నోటీసులు జారీ చేసి, తదుపరి విచారణకు సిద్ధం కావాలని ఆదేశించింది. న్యాయవాది అశ్విని ఉపాధ్యాయ్ ఈ పిటిషన్‌ను దాఖలు చేశారు. ఫారం-6 వంటి ఓటరు నమోదు దరఖాస్తుల్లో ఆధార్‌ను వయస్సు, నివాస ధ్రువీకరణ పత్రంగా చేర్చడాన్ని ఈ పిటిషన్ ప్రధానంగా ప్రశ్నిస్తోంది.

పిటిషనర్ల ప్రధాన వాదన ఏంటి?

ఆధార్‌ చట్టం, 2016లోని సెక్షన్ 9 ప్రకారం, ఆధార్‌ కేవలం గుర్తింపు రుజువు (Proof of Identity) మాత్రమేనని, పౌరసత్వం, నివాసం లేదా డొమిసైల్‌కు రుజువు కాదని పిటిషనర్లు వాదిస్తున్నారు. ఈ వాదనకు బలం చేకూరుస్తూ, ఆగస్టు 2023లో యూనిక్ ఐడెంటిఫికేషన్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (UIDAI) కూడా ఆధార్‌ పరిధిని స్పష్టం చేసింది. అయితే, పాఠశాలల్లో అడ్మిషన్లు, ఆస్తి లావాదేవీలు, జనన ధ్రువీకరణ పత్రాల జారీ వంటి అనేక ఇతర ప్రయోజనాల కోసం ఆధార్‌ను విరివిగా ఉపయోగిస్తూ, దాని అసలు ఉద్దేశ్యాన్ని పక్కన పెడుతున్నారని, ఇది దుర్వినియోగానికి దారితీస్తుందని పిటిషన్‌లో పేర్కొన్నారు.

ఎన్నికల సమగ్రతపై ఆందోళనలు

ఆధార్‌ నమోదు ప్రక్రియ, కనీసం 182 రోజులు భారతదేశంలో నివసించిన వారికి అందుబాటులో ఉంటుందని, ఇందులో విదేశీయులు కూడా ఉండవచ్చని పిటిషన్ ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తోంది. సరళమైన డాక్యుమెంటేషన్ అవసరాలతో, భారతీయ పౌరులు కానివారు కూడా ఆధార్ కార్డులను పొంది, వాటిని ఉపయోగించి ఓటరు గుర్తింపు కార్డులను పొందగల ప్రమాదం ఉందని ఆరోపించారు.

దీని ప్రాముఖ్యత ఏంటి?

పరిపాలన, ఎన్నికల ప్రక్రియలకు సంబంధించిన ప్రాథమిక పత్రాలపై ఈ కేసు ప్రభావం చూపుతుంది. కేవలం గుర్తింపు రుజువుగా రూపొందించబడిన ఆధార్‌ను, పౌరసత్వం లేదా నివాసాన్ని నిరూపించడానికి అనుచితంగా ఉపయోగిస్తున్నారా అనేదే ఇక్కడ ప్రధాన ప్రశ్న. కోర్టు పిటిషనర్ల వాదనలతో ఏకీభవిస్తే, ప్రభుత్వ డేటాబేస్‌లు, ఓటరు జాబితాలలో ఆధార్‌ను ఎలా ఏకీకృతం చేయాలనే దానిపై కఠినమైన మార్గదర్శకాలు జారీ అయ్యే అవకాశం ఉంది.

ఇన్వెస్టర్లు, ప్రజలు ఏం గమనించాలి?

డాక్యుమెంటేషన్ పాలసీలో ఎలాంటి మార్పులు రానున్నాయో తెలుసుకోవడానికి ఈ కేసు తదుపరి పరిణామాలు కీలకం. కేంద్ర ప్రభుత్వం, ఎన్నికల సంఘం నుంచి వచ్చే స్పందన, ప్రస్తుత పరిపాలనా విధానాలపై స్పష్టతనిస్తుంది. ఆ తర్వాత సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చే తీర్పు, ఎన్నికల ప్రక్రియల్లో గుర్తింపు, నివాసం, పౌరసత్వ రుజువులను వేరుచేసే దిశగా అడుగులు పడతాయా లేదా అనేదానిపై ప్రభావం చూపుతుంది.