ఎన్నికల కమిషనర్లకు కల్పిస్తున్న లైఫ్ టైమ్ లీగల్ ఇమ్యూనిటీని సవాలు చేస్తూ దాఖలైన పిటిషన్లపై సుప్రీంకోర్టు స్పందించింది. 2023 ఎలక్షన్ కమిషన్ యాక్ట్‌లోని సెక్షన్ 16 రాజ్యాంగబద్ధతను ప్రశ్నిస్తూ కేంద్ర ప్రభుత్వానికి నోటీసులు జారీ చేసింది.
ఎన్నికల సంఘం ఉన్నతాధికారులకు కల్పిస్తున్న చట్టపరమైన రక్షణలపై సుప్రీంకోర్టు తాజాగా దృష్టి సారించింది. చీఫ్ జస్టిస్ సూర్య కాంత్ నేతృత్వంలోని త్రిసభ్య ధర్మాసనం, కేంద్ర ప్రభుత్వం మరియు ఎన్నికల సంఘానికి నోటీసులు పంపింది. ముఖ్యంగా 2023 నాటి 'చీఫ్ ఎలక్షన్ కమిషనర్ అండ్ అదర్ ఎలక్షన్ కమిషనర్స్ యాక్ట్'లోని సెక్షన్ 16 రాజ్యాంగబద్ధతపై ఈ విచారణ జరుగుతోంది.
వివాదం ఏంటి?
ఈ చట్టం ప్రకారం, ఎన్నికల కమిషనర్లు తమ విధుల్లో భాగంగా తీసుకునే నిర్ణయాలకు సంబంధించి జీవితకాలం పాటు సివిల్ మరియు క్రిమినల్ ప్రొసీడింగ్స్ నుంచి మినహాయింపు ఉంటుంది. దీనిపై న్యాయవాది అరుణ్ కుమార్ అగర్వాల్, ఆర్జేడీ ఎంపీ మనోజ్ ఝా దాఖలు చేసిన పిటిషన్లు కీలకంగా మారాయి. ఇటువంటి విశేష అధికారాలు రాజ్యాంగపరమైన జవాబుదారీతనాన్ని దెబ్బతీస్తాయని, న్యాయవ్యవస్థ యొక్క 'జ్యుడిషియల్ రివ్యూ' అధికారాలను పరిమితం చేస్తాయని పిటిషనర్లు వాదిస్తున్నారు.
ఓటర్ల జాబితా పారదర్శకత
కేవలం ఇమ్యూనిటీ మాత్రమే కాకుండా, ఓటర్ల జాబితా సవరణ ప్రక్రియలో ఉన్న లోపాలను కూడా సుప్రీంకోర్టు తీవ్రంగా పరిగణనలోకి తీసుకుంది. అధికారులు పొరపాట్ల వల్ల నిజమైన ఓటర్ల హక్కులు దెబ్బతినకూడదని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. డిలీట్ చేసిన ఓటర్ల జాబితాను స్థానిక భాషల్లో పబ్లిక్ గా ప్రదర్శించాలని ఆదేశించింది.
ఈ కేసు తదుపరి విచారణను సుప్రీంకోర్టు డిసెంబర్ 18, 2026కి వాయిదా వేసింది. దేశ పాలనా వ్యవస్థలో కీలకమైన సంస్థల స్వతంత్రతకు సంబంధించిన అంశం కావడంతో, ఈ తీర్పు రాబోయే రోజుల్లో వ్యవస్థాగత జవాబుదారీతనంపై పెద్ద ప్రభావాన్ని చూపే అవకాశం ఉంది.