సుప్రీంకోర్టు ఆగ్రహం: ED రైడ్లో జోక్యంపై కీలక వ్యాఖ్యలు
రాజకీయ కన్సల్టెన్సీ సంస్థ I-PAC కార్యాలయంలో ఎన్ఫోర్స్మెంట్ డైరెక్టరేట్ (ED) సోదాలు జరుగుతున్న సమయంలో పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనర్జీ జోక్యం చేసుకున్నారనే ఆరోపణలపై సుప్రీంకోర్టు తీవ్రంగా స్పందించింది. న్యాయమూర్తులు పి.కె. మిశ్రా, ఎన్.వి. అంజారియా నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం, ముఖ్యమంత్రి చర్యలు "అసాధారణం" అని, ప్రజాస్వామ్య సూత్రాలకు విఘాతం కలిగించేవని ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. ఈ నేపథ్యంలో, ED తన అధికారులపై నమోదైన FIRలను సవాలు చేస్తూ, సీబీఐ (CBI) విచారణ కోరుతూ సుప్రీంకోర్టులో పిటిషన్ దాఖలు చేసింది. ఇది కేంద్ర దర్యాప్తు సంస్థల అధికారాలు, వాటి స్వయంప్రతిపత్తిపై కీలక ప్రశ్నలను లేవనెత్తింది.
ED సోదాల్లో అడ్డంకులు: ఆరోపణలు
జనవరి 8, 2026న, మనీలాండరింగ్ కేసులో భాగంగా ED సోదాలు ప్రారంభించింది. పశ్చిమ బెంగాల్లో పెద్ద ఎత్తున అక్రమ బొగ్గు వ్యాపారం (Illegal Coal Mining Syndicate) చేస్తున్న వ్యాపారవేత్త అనూప్ మజీపై ఈ దర్యాప్తు సాగుతోంది. అయితే, ముఖ్యమంత్రి బెనర్జీ, రాష్ట్ర అధికారులతో కలిసి I-PAC కార్యాలయంలోకి ప్రవేశించి, కీలకమైన డాక్యుమెంట్లు, ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలను స్వాధీనం చేసుకున్నారని ED ఆరోపిస్తోంది. ఈ జోక్యం వల్ల తమ దర్యాప్తునకు తీవ్ర ఆటంకం కలిగిందని, ఈ సిండికేట్ సుమారు ₹50 కోట్ల మేర మనీలాండరింగ్ చేసిందని, ఇందులో I-PAC ప్రమేయం ఉందని ED తెలిపింది.
ఇంతకుముందు కూడా పశ్చిమ బెంగాల్లో కేంద్ర ఏజెన్సీలకు అడ్డంకులు ఎదురయ్యాయని, 2019లో సీబీఐ అధికారులను అడ్డుకున్నారని ED పేర్కొంది. ఈ జోక్యం తన అధికారులను భయపెట్టడానికేనని, దీనిపై సీబీఐ విచారణ జరిపి, రాష్ట్ర పోలీసులు తన అధికారులపై నమోదు చేసిన FIRలను కొట్టివేయాలని ED సుప్రీంకోర్టును కోరింది.
ఫెడరలిజం, ఏజెన్సీ అధికారాలపై న్యాయవాదుల వాదనలు
సుప్రీంకోర్టులో జరిగిన వాదనల్లో, కేంద్ర ప్రభుత్వ శాఖ అయిన EDకి ఆర్టికల్ 32 కింద పిటిషన్ దాఖలు చేసే అధికారం లేదని పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వం, ముఖ్యమంత్రి తరపు న్యాయవాదులు వాదించారు. పౌరుల ప్రాథమిక హక్కులను కాపాడేందుకే ఆర్టికల్ 32 అని, ప్రభుత్వ ఏజెన్సీల కోసం కాదని వారు పేర్కొన్నారు. కేంద్ర, రాష్ట్రాల మధ్య వివాదాలను ఆర్టికల్ 131 కింద పరిష్కరించుకోవాలని లేదా అధికారిక విధులకు ఆటంకం కలిగించడాన్ని భారతీయ న్యాయ సంహిత (Bharatiya Nyaya Sanhita) సెక్షన్ 221 వంటి చట్టాల కింద పరిగణించాలని సూచించారు.
అయితే, ED అధికారులు అధికారికంగా విధులు నిర్వర్తిస్తున్నప్పుడు పౌరులుగా వారి హోదా పోతుందా, రాష్ట్రాల అడ్డంకులను ఎదుర్కోవడానికి కేంద్ర ఏజెన్సీలకు ప్రత్యామ్నాయాలు లేకుండా పోతాయా అని సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం ప్రశ్నించింది. "సామాజిక-రాజకీయ వాస్తవాలను" పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని కోర్టు అంగీకరించినప్పటికీ, ఇలాంటి చర్యలు "అరాచకత్వానికి" దారితీయవచ్చని హెచ్చరించింది.
I-PAC కూడా "చట్టపరమైన సమస్యల" (Legal Issues) కారణంగా పశ్చిమ బెంగాల్లో తన కార్యకలాపాలను తాత్కాలికంగా తగ్గించుకున్నట్లు నివేదికలు వచ్చాయి. అయితే, తృణమూల్ కాంగ్రెస్ (Trinamool Congress) పూర్తిగా కార్యకలాపాలు నిలిపివేయలేదని, సిబ్బందికి మద్దతు కొనసాగుతుందని తెలిపింది.
ఏజెన్సీల స్వయంప్రతిపత్తిపై పరీక్ష
రాష్ట్రాలు దర్యాప్తులను అడ్డుకోగలిగితే, కేంద్ర ఏజెన్సీలు గణనీయమైన ప్రమాదాలను ఎదుర్కొంటాయి. EDకి సుప్రీంకోర్టులో పిటిషన్ వేసే హక్కును ప్రశ్నించే వాదనలు, ఫెడరలిజాన్ని అడ్డంకులు సృష్టించడానికి ఉపయోగించుకోవడానికి దారితీయవచ్చు. ఇది దేశవ్యాప్తంగా దర్యాప్తు వ్యవస్థలో విచ్ఛిన్నానికి దారితీయవచ్చు. ముఖ్యమంత్రి స్వయంగా దర్యాప్తులో జోక్యం చేసుకోవడం అత్యంత అసాధారణమని, దీనిని విస్మరించలేమని సుప్రీంకోర్టు గుర్తించడం ఈ ప్రమాదాన్ని సూచిస్తుంది. PMLA, FEMA వంటి చట్టాల కింద EDకి ఉన్న విస్తృత అధికారాలు, బొగ్గు కుంభకోణంలో ₹482 కోట్లకు పైగా ఆస్తులను స్వాధీనం చేసుకోవడం వంటివి, రాష్ట్రాలు జోక్యం చేసుకోగలిగితే బలహీనపడవచ్చు.
భవిష్యత్ పరిణామాలు
ED పిటిషన్పై సుప్రీంకోర్టు పరిశీలన, కేంద్ర దర్యాప్తు శక్తుల పరిమితులను, రాష్ట్రాల జోక్యాన్ని ఎదుర్కొనే కేంద్ర ఏజెన్సీలకు అందుబాటులో ఉన్న పరిష్కారాలను స్పష్టం చేయనుంది. ఈ తీర్పు, కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలను, ED వంటి సంస్థల కార్యకలాపాల సామర్థ్యాన్ని తీర్చిదిద్దే అవకాశం ఉంది. ఈ కేసులోని సంక్లిష్టత, రాజ్యాంగపరమైన ప్రశ్నలు, దేశవ్యాప్తంగా దర్యాప్తు సంస్థలు పనిచేసే తీరును పునర్నిర్వచించే చారిత్రాత్మక తీర్పుకు దారితీయవచ్చని భావిస్తున్నారు.
