ఇద్దరు పిల్లల కంటే ఎక్కువ ఉన్నవారిని ఎన్నికల్లో పోటీకి అనర్హులుగా ప్రకటించే చట్టాలపై సుప్రీంకోర్టు కీలక ప్రశ్నలు సంధించింది. దేశంలో Total Fertility Rate (TFR) **1.9**కి పడిపోవడంతో, పాత జనాభా నియంత్రణ చట్టాలు ఇకపై చెల్లవని సర్వోన్నత న్యాయస్థానం స్పష్టం చేసింది.
నవంబర్ 4, 2026న సుప్రీంకోర్టు వెలువరించిన తీర్పు దేశంలో జనాభా విధానాలపై కొత్త చర్చకు దారితీసింది. మహారాష్ట్రలో ఇద్దరు పిల్లల కంటే ఎక్కువ ఉన్నారనే కారణంతో సర్పంచ్ పదవి నుంచి తొలగించిన వ్యక్తి కేసును విచారించిన జస్టిస్ పీఎస్ నరసింహ, జస్టిస్ అలోక్ ఆరాధే ధర్మాసనం ఈ కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది.
మారుతున్న జనాభా గణాంకాలు
భారతదేశంలో TFR ప్రస్తుతం 1.9కి చేరుకుంది. ఇది రిప్లేస్‌మెంట్ లెవెల్ అయిన 2.1 కంటే తక్కువ. 2003 నాటి 'జావేద్ వర్సెస్ స్టేట్ ఆఫ్ హర్యానా' కేసులో జనాభా పెరుగుదల భయంతో అప్పట్లో ఈ చట్టాలను సమర్థించారు. కానీ, ప్రస్తుత గణాంకాల ప్రకారం ఆ వాదన కాలం చెల్లిందని కోర్టు తేల్చి చెప్పింది.
రాజ్యాంగబద్ధమైన హక్కులు
రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 21 కల్పించిన వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు, కుటుంబ పరిమాణానికి ముడిపెట్టడం సరికాదని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. ప్రజాప్రతినిధి అర్హతను పిల్లల సంఖ్యతో నిర్ణయించడం ప్రజాస్వామ్య విరుద్ధమని ధర్మాసనం అభిప్రాయపడింది.
భవిష్యత్ పరిణామాలు
ఇప్పుడు దేశం జనాభా నియంత్రణ నుంచి, వృద్ధాప్య జనాభాను ఎలా చూసుకోవాలనే దశకు చేరుకుంది. భవిష్యత్తులో కార్మిక శక్తి తగ్గడం, వృద్ధుల సంఖ్య పెరగడం వంటి సవాళ్లను ఎదుర్కోవాల్సి ఉంటుంది. ఈ నేపథ్యంలో, రెండు పిల్లల నిబంధన రాజ్యాంగబద్ధతను తేల్చడానికి ఈ కేసును పెద్ద ధర్మాసనానికి రిఫర్ చేశారు. ఇది భవిష్యత్తులో దేశవ్యాప్త పాలసీ మార్పులకు నాంది పలికే అవకాశం ఉంది.