సుప్రీంకోర్టు కీలక ఆదేశం: NIA చట్టంపై సమీక్ష - కేంద్రానికి నోటీసులు!

NIA చట్టంపై సుప్రీంకోర్టులో విచారణ

దేశంలో జాతీయ భద్రతకు, రాష్ట్రాల అధికార పరిధికి మధ్య సమతుల్యాన్ని నెలకొల్పే ప్రయత్నంలో భాగంగా, 2008 నాటి నేషనల్ ఇన్వెస్టిగేషన్ ఏజెన్సీ (NIA) చట్టం యొక్క రాజ్యాంగ చెల్లుబాటుపై సుప్రీంకోర్టు లోతైన పరిశీలనకు అంగీకరించింది. ఒక NIA కేసులో అరెస్టయిన పిటిషనర్ దాఖలు చేసిన పిటిషన్ ఈ సమీక్షకు దారితీసింది. రాజ్యాంగం ప్రకారం రాష్ట్రాలకే పోలీసింగ్ అధికారాలు దఖలుపడి ఉండగా, NIA చట్టం ద్వారా కేంద్ర ఏజెన్సీకి రాష్ట్రాల పరిధిలోకి చొరబడే అపరిమిత అధికారాలు కల్పించడం రాజ్యాంగ విరుద్ధమని పిటిషనర్ తన వాదనలో పేర్కొన్నారు.

ఫెడరలిజంపై భిన్నాభిప్రాయాలు

రాజ్యాంగంలోని రాష్ట్రాల జాబితాలోని 2వ అంశం (Entry 2 of the State List) ప్రకారం 'పోలీస్' అనేది పూర్తిగా రాష్ట్రాల పరిధిలోకి వచ్చే అంశం. అయితే, NIA చట్టం కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని, రాష్ట్రాల ముందస్తు అనుమతి లేకుండానే అక్కడి దర్యాప్తుల్లో జోక్యం చేసుకునేలా, ఆదేశాలు జారీ చేసేలా అధికారం కల్పిస్తోందని, ఇది రాజ్యాంగ స్ఫూర్తికి విరుద్ధమని విమర్శకులు వాదిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా, చట్టంలోని 6 నుండి 10 సెక్షన్లు NIAకు విస్తృత అధికారాలు కట్టబెడుతూ, ఒక 'జాతీయ పోలీస్'ను సృష్టిస్తున్నాయని, ఇది రాష్ట్రాల హక్కులను కాలరాయడమేనని పిటిషనర్ వాదన. గతంలో ఛత్తీస్‌గఢ్ వంటి రాష్ట్రాలు కూడా ఇదే విధమైన ఆందోళనలను వ్యక్తం చేశాయి. సెంట్రల్ బ్యూరో ఆఫ్ ఇన్వెస్టిగేషన్ (CBI)తో పోలిస్తే, NIA ప్రత్యేకత ఏంటంటే, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల అనుమతి అవసరం లేకుండానే స్వయంగా దర్యాప్తు ప్రారంభించగలగడం.

దర్యాప్తులపై ప్రభావం, గత తీర్పులు

సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తులు విక్రమ్ నాథ్, సందీప్ మెహతా ధర్మాసనం, ఈ కేసు యొక్క జాతీయ ప్రాధాన్యతను గుర్తించింది. ఒకవేళ NIA చట్టంలోని ప్రధాన అధికారాలు చట్టవిరుద్ధమని తేలితే, అది దేశవ్యాప్తంగా జరుగుతున్న కీలక దర్యాప్తులపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుందనే ఆందోళనలను వ్యక్తం చేసింది. ముఖ్యంగా తీవ్రవాదం, వ్యవస్థీకృత నేరాలపై దర్యాప్తుల సామర్థ్యం దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంది. గతంలో, కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు సంబంధించిన అవినీతి కేసుల్లో రాష్ట్ర పోలీసులు CBI అనుమతి లేకుండానే దర్యాప్తు చేయవచ్చని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది. అయితే, ఆ తీర్పులు అధికారాల భాగస్వామ్యాన్ని సమర్థించాయి. కానీ, ప్రస్తుత NIA కేసు రాష్ట్ర పోలీసుల అధికార పరిధిని నేరుగా ప్రశ్నిస్తోంది.

రాజకీయ దుర్వినియోగం ఆరోపణలు, భవిష్యత్ పరిణామాలు

గతంలో CBI, ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ డైరెక్టరేట్ (ED) వంటి కేంద్ర ఏజెన్సీలను రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం దుర్వినియోగం చేస్తున్నారనే ఆరోపణలు కొన్ని రాష్ట్రాల నుంచి వచ్చాయి. దీనివల్ల కేంద్ర-రాష్ట్రాల మధ్య సత్సంబంధాలు దెబ్బతిన్నాయి. NIA చట్టం సవాలును ఎదుర్కొంటే, దాని కార్యకలాపాల్లో తీవ్ర అనిశ్చితి నెలకొనవచ్చు. దర్యాప్తులు ఆలస్యం కావడమే కాకుండా, కేసుల చెల్లుబాటు కూడా ప్రశ్నార్థకం కావచ్చు. ఇది దేశ భద్రతాపరమైన ముప్పులను ఎదుర్కోవడంలో కేంద్రం సామర్థ్యాన్ని బలహీనపరిచి, రాష్ట్రాల చేతుల్లోకి అధికారాలు వెళ్లేలా చేయవచ్చు. పిటిషనర్ తన కేసులో, NIA జోక్యం చేసుకోవడానికి ముందే షెడ్యూల్డ్ నేరాలను రాష్ట్ర పోలీసులు గుర్తించలేదని ఆరోపించడం, ప్రక్రియలో లోపాలను ఎత్తి చూపుతోంది. తుది తీర్పు, కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య అధికారాల సమతుల్యాన్ని, జాతీయ భద్రతా విధానాన్ని గణనీయంగా ప్రభావితం చేయనుంది.

తదుపరి చర్యలు

ఈ కేసులో కేంద్ర ప్రభుత్వం నాలుగు వారాల్లోగా తన స్పందనను దాఖలు చేయాలని సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించింది. ఆ తర్వాత పిటిషనర్‌కు రెప్లై ఇవ్వడానికి రెండు వారాల సమయం ఉంటుంది. తదుపరి విచారణ జూలై 14న జరగనుంది.