యూనిఫాం సివిల్ కోడ్ (UCC): సుప్రీంకోర్టు కీలక ఆదేశం.. చట్టం చేయాలంటూ పార్లమెంట్‌కు సూచన!

కోర్టు తీర్పు.. చట్టసభలదే బాధ్యత

వ్యక్తిగత చట్టాల (Personal Law)లోని అనేక వివాదాలకు, లింగ సమానత్వానికి సంబంధించిన సమస్యలకు ఇకనైనా ఒక పరిష్కారం చూపాలని, యూనిఫాం సివిల్ కోడ్ (UCC) ను తీసుకురావాలని సుప్రీంకోర్టు కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించింది. ఈ విషయంలో న్యాయవ్యవస్థ జోక్యం చేసుకుంటే కొన్ని చట్టపరమైన లోపాలు (Legal Gaps) ఏర్పడే అవకాశం ఉందని, కాబట్టి ఈ దీర్ఘకాలిక సామాజిక సమస్యలను పరిష్కరించే బాధ్యతను చట్టసభలకే (Lawmakers) అప్పగించాలని కోరింది. భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి (CJI) సూర్యకాంత్, జస్టిస్ జాయ్‌మల్యా బాగ్చి, జస్టిస్ ఆర్. మహదేవన్ లతో కూడిన ధర్మాసనం ఈ కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది.

ముస్లిం పర్సనల్ లా పిటిషన్‌పై విచారణ, సమాన హక్కుల చర్చ

ముస్లిం పర్సనల్ లా (షరియత్) అప్లికేషన్ యాక్ట్, 1937 ను సవాలు చేస్తూ దాఖలైన ఒక పిటిషన్‌ను విచారిస్తున్నప్పుడు కోర్టు ఈ వ్యాఖ్యలు చేసింది. ఈ చట్టం వారసత్వ (Succession) విషయాల్లో ముస్లిం మహిళలకు వివక్ష చూపిస్తోందని పిటిషనర్లు వాదించారు. పిటిషనర్ల తరపు న్యాయవాది ప్రశాంత్ భూషణ్, భారతీయ వారసత్వ చట్టం (Indian Succession Act) పురుషులు, స్త్రీలకు సమాన హక్కులు కల్పిస్తుందని, 1937 నాటి చట్టం రాజ్యాంగ విరుద్ధమని తేలితే, దానిని వర్తింపజేయాలని కోరారు. వారసత్వం అనేది ఒక పౌర హక్కు (Civil Right) తప్ప, మతపరమైన ఆచారం (Religious Practice) కాదని ఆయన వాదించారు.

కోర్టు ఆందోళనలు.. చట్టం చేయడమే మార్గం

అయితే, 1937 నాటి చట్టాన్ని తొలగిస్తే, అసలు ఏ చట్టపరమైన నిబంధన వర్తిస్తుందనే దానిపై కోర్టు ఆచరణాత్మక ప్రశ్నలను లేవనెత్తింది. కొన్నిసార్లు కోర్టులు జోక్యం చేసుకుంటే ఊహించని సమస్యలు తలెత్తవచ్చని, కాబట్టి చట్టసభలే దీనికి పరిష్కారం చూపాలని జస్టిస్ బాగ్చి సూచించారు. ఇది కొత్త చర్చ కాదు. 1985 నాటి షా బానో కేసు తర్వాత కూడా, రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 44 (UCCపై ఆదేశిక సూత్రం) ఇప్పటికీ 'నిష్క్రియంగా' (Dead Letter) ఉందని సుప్రీంకోర్టు వ్యాఖ్యానించింది. అప్పటి నుంచి UCC అమలుపై చర్చ జరుగుతూనే ఉంది.

UCC పై దశాబ్దాల చర్చ.. లాభనష్టాలు

భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 44 ప్రకారం, పౌరులందరికీ ఒకే రకమైన పౌర స్మృతి (Uniform Civil Code)ని తీసుకురావాలని కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించింది. దీనివల్ల మతం, కులంతో సంబంధం లేకుండా పెళ్లి, విడాకులు, వారసత్వం, దత్తత వంటి అంశాలలో అందరికీ ఒకే చట్టం వర్తిస్తుంది. ఇది జాతీయ సమైక్యతను, లింగ సమానత్వాన్ని పెంచుతుందని మద్దతుదారులు వాదిస్తున్నారు. అయితే, మైనారిటీల మత స్వాతంత్ర్యం (Article 25) , సాంస్కృతిక హక్కులకు (Article 29) భంగం వాటిల్లుతుందని, మెజారిటీల ఆధిపత్యం పెరుగుతుందని వ్యతిరేకులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. గోవా వంటి కొన్ని రాష్ట్రాల్లో UCC అమలులో ఉంది.

అమలులో సవాళ్లు.. చట్టసభలదే తుది బాధ్యత

UCC అమలులో ఉన్న అతి పెద్ద సవాళ్లు, వివిధ మత సమాజాల నుంచి వస్తున్న తీవ్ర ప్రతిఘటన, దేశంలోని విభిన్న సాంస్కృతిక వైవిధ్యం. ముఖ్యంగా, ముస్లిం పర్సనల్ లా (షరియత్) అప్లికేషన్ యాక్ట్, 1937 లోని కొన్ని నిబంధనలు, లింగ వివక్ష చూపుతున్నాయని, రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 14, 15 లకు విరుద్ధమని విమర్శకులు ఆరోపిస్తున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో, సుప్రీంకోర్టు మళ్ళీ చట్టసభలకే ఈ బాధ్యతను అప్పగించడం, న్యాయపరమైన జోక్యం ద్వారా ఆకస్మిక మార్పులు చేయడం వల్ల దేశ సమైక్యతకు విఘాతం కలగవచ్చని భావిస్తోంది. ఈ యూనిఫాం సివిల్ కోడ్ అమలు అనేది ఒక సుదీర్ఘమైన శాసన ప్రక్రియ అని, దీనికి రాజకీయ ఏకాభిప్రాయం, లోతైన సామాజిక ఆందోళనలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.