వెస్ట్ బెంగాల్ లో ఓటర్ల జాబితా నుంచి పేర్లు తొలగించిన వ్యవహారం, అప్పీళ్ల ఆలస్యంపై సుప్రీంకోర్టు తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. దీనిపై ఎన్నికల సంఘం (Election Commission), రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి నోటీసులు జారీ చేసింది. సుమారు **34 లక్షల** అప్పీళ్లు ఇంకా పెండింగ్ లో ఉండటం, వాటిని పరిష్కరించకుండానే సంక్షేమ పథకాలు నిలిపివేయడంపై కోర్టు ఆరా తీసింది.
కోర్టులో అసలు ఏం జరిగింది?
భారత సుప్రీంకోర్టు, వెస్ట్ బెంగాల్ లో ఎన్నికల రివిజన్ ప్రక్రియపై న్యాయ పరిశీలన ప్రారంభించింది. ముఖ్యంగా, ఓటర్ల జాబితా నుంచి పేర్లు తీసివేసిన తర్వాత వచ్చిన అప్పీళ్లను ఎలా నిర్వహిస్తున్నారు, దీనివల్ల అక్కడి ప్రజల సంక్షేమ పథకాలకు (Welfare Services) ఎలాంటి ఇబ్బందులు కలుగుతున్నాయి అనే దానిపై కోర్టు దృష్టి సారించింది.
ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్య కాంత్ నేతృత్వంలోని బెంచ్, ఎన్నికల సంఘం (ECI), వెస్ట్ బెంగాల్ చీఫ్ ఎలక్టోరల్ ఆఫీసర్, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నుండి దీనిపై వివరణ కోరింది. స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్ ఆఫ్ ఎలక్టోరల్ రోల్స్ కు సంబంధించి దాఖలైన పబ్లిక్ ఇంట్రెస్ట్ లిటిగేషన్ (PIL) నేపథ్యంలో ఈ నోటీసులు జారీ అయ్యాయి.
అప్పీళ్ల ప్రక్రియలో భారీ జాప్యం
పిటిషనర్ తరపు న్యాయవాదులు కోర్టుకు తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, ఓటర్ల జాబితా నుంచి పేర్ల తొలగింపునకు వ్యతిరేకంగా దాఖలైన సుమారు 34 లక్షల అప్పీళ్లలో, కేవలం 38,000 అప్పీళ్లను మాత్రమే ప్రాసెస్ చేశారు. ఈ భారీ బ్యాక్లాగ్ (Backlog), ప్రస్తుతం ఉన్న అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ వ్యవస్థలో తీవ్ర జాప్యం జరుగుతోందని స్పష్టం చేస్తోంది. అప్పీళ్ల కోసం ఉపయోగించే స్టాండర్డ్ ఆపరేటింగ్ ప్రొసీజర్ (SOP) ను బహిరంగపరచాలని, జవాబుదారీతనం కోసం కేసు డేటాను విడుదల చేయాలని పిటిషన్ కోరుతోంది.
కేసులు విచారణకు వచ్చినప్పుడు, దాదాపు 70% అప్పీళ్లు ఆమోదించబడ్డాయని గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. ఈ అధిక ఆమోద రేటును బట్టి, మిగిలిన లక్షల కేసులను త్వరగా పరిష్కరించడానికి స్పష్టమైన కనీస డాక్యుమెంటరీ థ్రెషోల్డ్ (Minimum Documentary Threshold) ను సెట్ చేయాలని వాదనలు వినిపిస్తున్నాయి.
సంక్షేమ పథకాలపై ప్రభావం
కోర్టు ముందుకొచ్చిన ప్రధాన ఆందోళనలలో ఒకటి, ఓటర్ల జాబితా నుంచి పేర్లు తొలగించబడిన వ్యక్తులకు రేషన్, పెన్షన్ వంటి అత్యవసర ప్రభుత్వ సేవలను నిరాకరించే అవకాశం. వారి పౌరసత్వ స్థితి (Citizenship Status) ఇంకా తేలకపోయినా, లేదా అప్పీళ్లు పెండింగ్లో ఉన్నప్పటికీ, ఈ ప్రయోజనాలను నిలిపివేయడంపై కోర్టు తీవ్ర అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేసింది.
విచారణ సందర్భంగా, పౌరసత్వాన్ని నిర్ణయించే అధికారం ఎన్నికల సంఘానికి కాదని, అది హోం మినిస్ట్రీ పరిధిలోకి వస్తుందని జస్టిస్ జాయ్మల్య బాగ్చి స్పష్టం చేశారు. ఓటరు జాబితా నుంచి పేరు తొలగింపు అంటే ఒక వ్యక్తి పౌరసత్వాన్ని కోల్పోయినట్లు కాదని కోర్టు నొక్కి చెప్పింది. ట్రిబ్యునల్ పనితీరులో ప్రామాణిక విధానం లేకపోవడం, అప్లోడ్ కాని ఆర్డర్ల నివేదికలు పారదర్శకతకు ఆటంకం కలిగిస్తున్నాయని, కాబట్టి సంక్షేమ సేవలను ఎన్నికల స్థితితో ముడిపెట్టకూడదని పిటిషనర్ తరపు న్యాయవాది వాదించారు.
ప్రస్తుతం, ఈ విధానపరమైన లోపాలపై సంబంధిత అధికారుల నుండి వివరణ కోరింది కోర్టు. ఈసీ, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఈ నోటీసులకు ఎలా స్పందిస్తాయి, ఆ పెండింగ్ అప్పీళ్లను క్లియర్ చేయడానికి సమర్థవంతమైన ప్రక్రియను అమలు చేస్తాయా అనే దానిపైనే బాధితుల తదుపరి చర్యలు ఆధారపడి ఉంటాయి.