భయంకరమైన నేరాలకు జీవిత ఖైదు అంటే, అది సహజ మరణం వరకు ఉంటుందని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది. అసలు కోర్టు ఆదేశాల్లోనే శిక్షాకాలంలో మినహాయింపు (Remission) ఇవ్వకూడదని తేల్చి చెప్పిన కేసుల్లో, దోషులు ముందస్తు విడుదలకు హక్కు కోరలేరని ఈ తీర్పు తెలిపింది. ఇది పాత తీర్పులకే అనుగుణంగా ఉందని, తీవ్రమైన నేరాలపై న్యాయస్థానాల శిక్షా విధానంలో స్థిరత్వాన్ని కొనసాగిస్తుందని కోర్టు నొక్కి చెప్పింది.
శిక్షాకాలంలో మినహాయింపు (Remission)పై స్పష్టత
భారత సర్వోన్నత న్యాయస్థానం, జీవిత ఖైదు శిక్షల రాజ్యాంగ బద్ధతపై ఒక కీలకమైన, స్పష్టమైన తీర్పును వెలువరించింది. ఇటీవల ఒక కేసులో, జీవిత ఖైదు శిక్షను సహజ మరణం వరకు పొడిగించడాన్ని సవాలు చేస్తూ దాఖలైన పిటిషన్లను న్యాయమూర్తులు జస్టిస్ సంజయ్ కారోల్, జస్టిస్ అగస్టిన్ జార్జ్ మసిహ్ లతో కూడిన బెంచ్ కొట్టివేసింది.
సహజ జీవిత ఖైదు చట్టబద్ధత
మరణశిక్ష విధించని, అత్యంత భయంకరమైన నేరాల విషయంలో, ఒక వ్యక్తిని వారి సహజ మరణం వరకు జీవిత ఖైదులో ఉంచడం చట్టబద్ధమైన పద్ధతేనని కోర్టు పునరుద్ఘాటించింది. ఈ తీర్పు, 2016 లో వచ్చిన యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా వర్సెస్ వి. శ్రీహరి కేసులోని రాజ్యాంగ బెంచ్ తీర్పుపై ఆధారపడింది. దీని ప్రకారం, ఈ విధమైన శిక్షల చట్టబద్ధతపై న్యాయపరమైన ప్రశ్న ఇప్పటికే పరిష్కరించబడిందని, ఈ ఫ్రేమ్వర్క్ను సవాలు చేసే కొత్త పిటిషన్లు న్యాయ ప్రక్రియను దుర్వినియోగం చేయడమేనని బెంచ్ నిర్ధారించింది.
ముందస్తు విడుదలా? అవకాశమే లేదు!
ఈ తీర్పులో అత్యంత కీలకమైన అంశం ఏమిటంటే, దోషులు ముందస్తు విడుదలను ఎలా కోరవచ్చనే దానిపై స్పష్టత ఇవ్వడం. అసలు ట్రయల్ కోర్టు, జీవిత ఖైదు సమయంలో ఎటువంటి మినహాయింపు (Remission) ఇవ్వకూడదని స్పష్టంగా ఆదేశించిన సందర్భాల్లో, దోషులకు ముందస్తు విడుదలకు ఎటువంటి హక్కు ఉండదని తీర్పు నిర్దేశించింది. అటువంటి పరిస్థితుల్లో, దోషులు వారి సహజ మరణం వరకు శిక్షను పూర్తి చేయాల్సిందే.
అయితే, అసలు శిక్షాకాలంలో మినహాయింపును నిషేధించని కేసుల్లో పరిస్థితి భిన్నంగా ఉంటుందని కోర్టు పేర్కొంది. ఈ సందర్భాలలో, క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ (CrPC) లోని సెక్షన్ 432 ప్రకారం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం న్యాయపరమైన మార్గదర్శకాలకు అనుగుణంగా శిక్షా కాలంలో తగ్గింపులను లేదా మినహాయింపులను పరిగణించే అధికారాన్ని కలిగి ఉంటుంది. అంతేకాకుండా, ఈ తీర్పు, ఆర్టికల్ 72 కింద రాష్ట్రపతికి, ఆర్టికల్ 161 కింద గవర్నర్కు ఉండే క్షమాభిక్ష లేదా శిక్షలను తగ్గించే రాజ్యాంగబద్ధమైన అధికారాలకు అడ్డంకి కాదని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.
ఈ నిర్ణయం, క్రిమినల్ న్యాయ వ్యవస్థలో న్యాయపరమైన, కార్యనిర్వాహక అధికారాల పరిధిని మరింత స్పష్టం చేసింది. భవిష్యత్తులో, ముఖ్యంగా అత్యంత తీవ్రమైన నేరాలకు శిక్షలు విధించేటప్పుడు, ట్రయల్ కోర్టులు శిక్షా ఉత్తర్వులను ఎలా రూపొందించాలనే దానిపై ఈ తీర్పు ఒక మార్గదర్శకంగా నిలుస్తుంది. శిక్ష విధించే సమయంలో మినహాయింపులపై స్పష్టమైన ఆంక్షలు ఉంటే, ఆ తీర్పుల తుది నిర్ణయానికి ఈ తీర్పు మరింత బలాన్నిస్తుంది.
