దేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానం, సుప్రీంకోర్టులో కేసుల వెల్లువెత్తినాయ్. పెండింగ్ కేసుల సంఖ్య **90,000** మార్కును దాటింది. ప్రభుత్వం కొత్తగా **4** న్యాయమూర్తుల పోస్టులకు ఆమోదం తెలిపినప్పటికీ, కొత్త కేసులు భారీగా వస్తుండటంతో ఈ సమస్య పరిష్కారం కావడం లేదు.
కేసులు ఎందుకు పెరుగుతున్నాయి?
సుప్రీంకోర్టులో పెండింగ్ కేసుల సంఖ్య భయంకరంగా పెరిగిపోతోంది. 2025 చివరి నాటికి 90,000 కేసులను దాటింది. ఇటీవల కేంద్ర కేబినెట్ 34 నుంచి 38కి న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను పెంచడానికి ఆమోదం తెలిపినప్పటికీ, కొత్తగా వస్తున్న కేసుల వేగానికి తగ్గట్టుగా పాత కేసులు పరిష్కారం కావడం లేదు.
గణాంకాలు ఏం చెబుతున్నాయి?
నేషనల్ జ్యుడీషియల్ డేటా గ్రిడ్ ప్రకారం, 2025 జనవరి నుంచి నవంబర్ మధ్య కాలంలోనే సుప్రీంకోర్టులో దాదాపు 10,000 కొత్త కేసులు నమోదయ్యాయి. కోర్టు సామర్థ్యానికి, పనిభారానికి మధ్య సమతుల్యత లోపించిందని ఈ గణాంకాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. దేశ రాజ్యాంగపరమైన విషయాల్లో తుది నిర్ణయం తీసుకోవడంతో పాటు, అప్పీళ్లపై విచారణ జరిపే బాధ్యత కూడా సుప్రీంకోర్టుపైనే ఉంది.
స్పెషల్ లీవ్ పిటిషన్లే కీలకం?
కోర్టుపై పనిభారం పెరగడానికి ముఖ్య కారణం స్పెషల్ లీవ్ పిటిషన్లు (SLP). దేశవ్యాప్తంగా వివిధ కోర్టులు, ట్రిబ్యునల్స్ ఇచ్చిన తీర్పులపై దాఖలయ్యే ఈ అప్పీళ్లే కోర్టు పనిలో 90% పైగా ఉంటున్నాయి. దీంతో కొత్త కేసులు నిత్యం వస్తూనే ఉన్నాయి. అంతేకాకుండా, ప్రతి 10 లక్షల మందికి కేవలం 15 మంది న్యాయమూర్తులు మాత్రమే ఉండటం కూడా సమస్యను మరింత తీవ్రతరం చేస్తోంది. 1987 నాటి లా కమిషన్ 50 మంది న్యాయమూర్తులు ఉండాలని సిఫార్సు చేసినా, ఈ సంఖ్య చాలా తక్కువగా ఉంది.
రీజినల్ బెంచ్ల ఆలోచన
ఈ సమస్యను అధిగమించడానికి, దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో సుప్రీంకోర్టు బెంచ్లను ఏర్పాటు చేయాలనే ప్రతిపాదనలు మళ్లీ తెరపైకి వస్తున్నాయి. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 130 ప్రకారం, రాష్ట్రపతి అనుమతితో సుప్రీంకోర్టు ఢిల్లీ కాకుండా ఇతర ప్రాంతాల్లోనూ సమావేశాలు నిర్వహించవచ్చు. ఇలా 4 ప్రాంతీయ బెంచ్లను ఏర్పాటు చేస్తే, అప్పీళ్ల భారం తగ్గుతుందని, ఢిల్లీ బెంచ్ రాజ్యాంగపరమైన అంశాలపై దృష్టి సారించవచ్చని కొందరు వాదిస్తున్నారు. అయితే, ఇలా బెంచ్లను విభజించడం వల్ల దేశవ్యాప్తంగా న్యాయపరమైన ఏకరూపత దెబ్బతింటుందని, చట్టపరమైన వ్యాఖ్యానాల్లో తేడాలు రావచ్చని మరికొందరు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
భవిష్యత్ పరిణామాలు
భవిష్యత్తులో ప్రభుత్వం న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను పెంచడంపై ఎలాంటి చర్యలు తీసుకుంటుందో చూడాలి. కోర్టు పనితీరులో, నిర్మాణంలో ఏదైనా మార్పులు వస్తాయా, లేదా అప్పీళ్లను నియంత్రించడానికి ఏదైనా విధానపరమైన మార్పులు చేస్తారా అనేది గమనించాల్సిన విషయాలు. న్యాయపరమైన సమస్యల సత్వర పరిష్కారం, దేశ వాణిజ్య, పౌర న్యాయ రంగాల వేగాన్ని కూడా పరోక్షంగా ప్రభావితం చేస్తుంది.