2026 దీపావళి సందర్భంగా Delhi-NCRలో బాణసంచా వాడకంపై సుప్రీంకోర్టు ఆంక్షలు విధించింది. నవంబర్ 7, 8 తేదీలలో నిర్ణీత సమయాల్లో కేవలం గ్రీన్ క్రాకర్స్‌ను మాత్రమే వాడాలని స్పష్టం చేసింది. ఈ కొత్త నిబంధనలతో వ్యాపారులకు మరియు పరిశ్రమలకు compliance భారం పెరగనుంది.
2026 దీపావళి వేడుకల కోసం నేషనల్ క్యాపిటల్ రీజియన్ (NCR) పరిధిలో బాణసంచా వినియోగంపై సుప్రీంకోర్టు కఠినమైన ఆంక్షలు విధించింది. ఇకపై కేవలం CSIR-NEERI మరియు PESO ధృవీకరించిన గ్రీన్ క్రాకర్స్ మాత్రమే అందుబాటులో ఉండాలి. పటాకులు కాల్చడానికి నవంబర్ 7, 8 తేదీల్లో కేవలం ఉదయం 6-7 గంటల మధ్య, సాయంత్రం 8-10 గంటల మధ్య మాత్రమే అనుమతి ఉంటుంది. నవంబర్ 9 నుంచి బాణసంచా అమ్మకాలపై, వాడకంపై పూర్తి నిషేధం అమలులోకి వస్తుంది.
నిబంధనలు ఇలా ఉన్నాయి:
- QR కోడ్ తప్పనిసరి: ప్రతి ప్యాకెట్‌పై బ్యాచ్ వివరాలు, లైసెన్స్ ధృవీకరించేలా ప్రత్యేక QR కోడ్ ఉండాలి.
- కెమికల్స్ నిషేధం: బేరియం ఆధారిత రసాయనాలు, అలాగే 'లాడీల' (joined firecrackers) వినియోగంపై పూర్తిగా నిషేధం.
- బఫర్ జోన్: హాస్పిటల్స్, విద్యా సంస్థలు, మరియు నిశ్శబ్ద ప్రాంతాల చుట్టూ 300 మీటర్ల వరకు బాణసంచా కాల్చకూడదు.
పరిశ్రమపై ప్రభావం:
భారతదేశంలో ఈ బాణసంచా రంగం ఎక్కువగా అసంఘటిత (unorganized) చిన్న తరహా పరిశ్రమలదే. ప్రభుత్వ నిబంధనల వల్ల తయారీ వ్యయం 15% వరకు పెరిగింది. వ్యాపారులు స్థానిక అధికారుల వద్ద సెక్యూరిటీ డిపాజిట్లు ఉంచాల్సి ఉండగా, నిబంధనలు అతిక్రమిస్తే ఆ సొమ్మును జప్తు చేసే అవకాశం ఉంది.
నేషనల్ గ్రీన్ ట్రిబ్యునల్ (NGT) కూడా ఒడిశాలోని ఒక ఫ్యాక్టరీ ప్రమాదం నేపథ్యంలో భద్రతా ప్రమాణాలపై కఠినంగా వ్యవహరిస్తోంది. భవిష్యత్తులో ఈ రంగం మరింత పారదర్శకమైన, పర్యావరణ అనుకూల తయారీ పద్ధతులను అవలంబించక తప్పని పరిస్థితి నెలకొంది. దీపావళి తర్వాత Central Pollution Control Board ఇచ్చే ఎయిర్ క్వాలిటీ రిపోర్టు ఆధారంగా భవిష్యత్తులో మరిన్ని కఠిన నిర్ణయాలు తీసుకునే అవకాశం ఉంది.