2016లో యమునా నది పరిసరాల్లో జరిగిన కార్యక్రమంలో విధించిన ₹5 కోట్ల జరిమానాను ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్ ఫౌండేషన్కు తిరిగి చెల్లించాలని సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించింది. ఆ కార్యక్రమం వల్ల పర్యావరణానికి నష్టం జరిగినట్లు బలమైన ఆధారాలు లేవని కోర్టు పేర్కొంది. ఈ కేసు ముగిసినా, ఫౌండేషన్ ఇతర ప్రాంతాల్లో భూ వినియోగంపై న్యాయ విచారణను ఎదుర్కొంటోంది.
యమునా తీర వివాదం ముగింపు
భారత సుప్రీంకోర్టు, ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్ ఫౌండేషన్కు ఒక కీలకమైన తీర్పును వెలువరించింది. 2016లో ఢిల్లీలోని యమునా నది పరిసరాల్లో జరిగిన 'వరల్డ్ కల్చర్ ఫెస్టివల్' సందర్భంగా విధించిన ₹5 కోట్ల జరిమానాను ఫౌండేషన్కు తిరిగి చెల్లించాలని ఆదేశించింది.
అసలు వివాదం ఏంటి?
గతంలో నేషనల్ గ్రీన్ ట్రిబ్యునల్ (NGT) ఈ భారీ కార్యక్రమం వల్ల యమునా నది పరివాహక ప్రాంతంలో పర్యావరణానికి తీవ్ర నష్టం వాటిల్లిందని భావించి, ఈ జరిమానాను విధించింది. ఈ కార్యక్రమం ఏర్పాటు, నిర్వహణ వల్ల జరిగిన పర్యావరణ నష్టంపై చాలా సంవత్సరాలుగా న్యాయపరమైన చర్చలు జరుగుతూనే ఉన్నాయి.
సుప్రీంకోర్టు తీర్పు కారణం
అయితే, తాజాగా సుప్రీంకోర్టు తన తీర్పులో.. ఈ కార్యక్రమం వల్ల శాశ్వతమైన పర్యావరణ క్షీణత జరిగిందని నిరూపించడానికి తగిన ఆధారాలు లేవని స్పష్టం చేసింది. పర్యావరణ నష్టం జరిగిందని రుజువు చేయడంలో విఫలమవ్వడంతో, జరిమానాను కొనసాగించడం సమంజసం కాదని సర్వోన్నత న్యాయస్థానం అభిప్రాయపడింది.
ఫౌండేషన్కు ఉపశమనం.. కానీ...
ఈ తీర్పు ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్ ఫౌండేషన్కు ఒక పెద్ద న్యాయపరమైన పోరాటానికి ముగింపు పలికింది. వాలంటీర్లతో నడిచే ఈ సంస్థ, తరచుగా ఇలాంటి ప్రజా కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తూ ఉంటుంది.
అయితే, ఈ ఊరటతో పాటు, ఫౌండేషన్ ఇతర న్యాయపరమైన సవాళ్లను కూడా ఎదుర్కుంటోంది. కర్ణాటక హైకోర్టులో జరుగుతున్న కొన్ని కేసుల్లో, ఫౌండేషన్కు చెందిన అనుబంధ ట్రస్టులు భూమిని అక్రమించుకున్నాయని ఆరోపణలు వస్తున్నాయి.
భవిష్యత్తులో ఈ భూ వినియోగ సమస్యల పరిష్కారంపైనే అందరి దృష్టి ఉంటుందని న్యాయ నిపుణులు భావిస్తున్నారు. ₹5 కోట్ల జరిమానా రీఫండ్ ఒక పెద్ద అడ్డంకి తొలగించినా, ఈ ఇతర భూ వివాదాల్లో సంస్థ ఎలా వ్యవహరిస్తుందో చూడాలి.