సుప్రీం కోర్టులో కీలక విచారణ: రాష్ట్ర పోలీసుల సామర్థ్యంపై ప్రశ్నలు?
సుప్రీం కోర్టులో ఇప్పుడు ఒక కీలకమైన అంశంపై చర్చ జరుగుతోంది. అది ఏంటంటే, అనేక రాష్ట్రాలకు విస్తరించిన భారీ ఆర్థిక మోసాల కేసులను రాష్ట్ర పోలీసు విభాగాలు ఎంతవరకు సమర్థవంతంగా దర్యాప్తు చేయగలవు? ఈ ప్రశ్న, కోయంబత్తూరు కేంద్రంగా పనిచేసిన యూనివర్సల్ ట్రేడింగ్ సొల్యూషన్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ (UTS) అనే సంస్థ చేసినట్లుగా ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న సుమారు ₹1000 కోట్ల డిపాజిట్ స్కామ్ కేసుతో ముందుకు వచ్చింది. ఈ కేసులో బాధితులైన దాదాపు 73,000 మంది డిపాజిటర్లు, తమ జీవితకాల సంపాదన కోల్పోయామని వాదిస్తున్నారు. ప్రస్తుత దర్యాప్తు సంస్థ అయిన తమిళనాడు పోలీసుల ఆర్థిక నేరాల విభాగం (EOW) తమ ఆస్తులను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడంలో విఫలమైందని, కాబట్టి కేసును సీబీఐకి బదిలీ చేయాలని వారు సుప్రీం కోర్టును కోరారు. ఈ పిటిషన్ ను స్వీకరించిన సుప్రీం కోర్టు, కేంద్ర ప్రభుత్వానికి నోటీసులు జారీ చేసి, ఈ jurisdictional (పరిధి)పరమైన అంశాలపై లోతుగా పరిశీలిస్తోంది.
ఆస్తుల రికవరీలో వైఫల్యం: కమిటీలున్నా ప్రయోజనం శూన్యం
UTS డిపాజిటర్ల న్యాయ పోరాటం చాలాకాలంగా కొనసాగుతోంది. 2019 ఆరంభం నాటికే కంపెనీ నగదు చెల్లింపుల్లో విఫలమైందని ఆరోపణలున్నాయి. అప్పటినుంచి అనేక FIRలు నమోదైనప్పటికీ, ఇప్పటికీ చెప్పుకోదగ్గ పురోగతి లేదు. మద్రాస్ హైకోర్టు, ఆస్తుల అమ్మకాలను పర్యవేక్షించడానికి ఒక కమిటీతో సహా పలు కమిటీలను నియమించినా, గత రెండున్నరేళ్లుగా ఎటువంటి ఫలితం రాలేదు. ఒక్క ఆస్తి కూడా వేలం వేయబడలేదు, బాధితుల పూర్తి జాబితా కూడా ఖరారు కాలేదు, నిధులు ఎవరికీ అందజేయబడలేదు. ఈ నిలిచిపోయిన పరిస్థితి, భారీ మోసాల కేసుల్లో ఆస్తులను స్వాధీనం చేసుకోవడం, వాటిని అమ్మడం వంటి ప్రక్రియల్లో ఉన్న వ్యవస్థాగత బలహీనతలను ఎత్తి చూపుతోంది.
రాష్ట్ర పోలీసులు vs సీబీఐ: దర్యాప్తు సామర్థ్యాల పోలిక
ఈ స్కామ్ తమిళనాడుతో పాటు కేరళ, కర్ణాటక, పుదుచ్చేరి, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాలకు విస్తరించిన నేపథ్యంలో, దీనిపై సీబీఐ (Central Bureau of Investigation) వంటి కేంద్ర దర్యాప్తు సంస్థ దర్యాప్తు చేయాలని పిటిషనర్లు వాదిస్తున్నారు. కేరళ హైకోర్టు కూడా ఇదే స్కీమ్ కు సంబంధించిన కేసుల్లో, రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అంగీకారంతో సీబీఐ దర్యాప్తుకు ఆదేశించిన పూర్వ చరిత్ర ఉంది. దీనికి భిన్నంగా, తమిళనాడు పోలీసులే దర్యాప్తు కొనసాగిస్తే, అది చెల్లాచెదురుగా, సమన్వయ లోపంతో సాగే అవకాశం ఉందని పిటిషనర్లు అభిప్రాయపడుతున్నారు. సాధారణంగా, బహుళ రాష్ట్రాల కేసులను విచారించే సామర్థ్యం, వనరులు సీబీఐకి ఎక్కువగా ఉంటాయని భావిస్తారు. అయితే, గతంలో ₹40,000 కోట్ల అనిల్ అంబానీ గ్రూప్ మోసం వంటి కేసుల్లో సీబీఐపై సుప్రీం కోర్టు 'అనవసర ఆలస్యం', 'విధానపరమైన సమస్యలు' అంటూ విమర్శలు గుప్పించిన సందర్భాలు కూడా ఉన్నాయి.
బుడ్స్ యాక్ట్ (BUDS Act) అమలులో సవాళ్లు
ఇలాంటి భారీ మోసాలు, 2019 నాటి బెన్నింగ్ ఆఫ్ అన్రెగ్యులేటెడ్ డిపాజిట్ స్కీమ్స్ యాక్ట్ (BUDS Act) వంటి చట్టాలు ఉన్నప్పటికీ కొనసాగడం, ఆర్థిక వ్యవస్థలోని లోపాలను, అమలులోని బలహీనతలను సూచిస్తోంది. యూనివర్సల్ ట్రేడింగ్ సొల్యూషన్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్, సెబీ (SEBI) వంటి సెక్యూరిటీస్ మార్కెట్ నియంత్రణ సంస్థల ప్రత్యక్ష పరిధిలోకి రాకుండా, 'ఇతర ఆర్థిక మధ్యవర్తిత్వం' (Other financial intermediation) కింద పనిచేసినట్లు తెలుస్తోంది. ప్రజా ధనాన్ని కంపెనీ, దాని మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ జీ. రమేష్, వారి కుటుంబ సభ్యుల ఆస్తుల కొనుగోలుకు మళ్లించారని ఆరోపణలున్నాయి. నగదును ఆస్తులుగా మార్చిన తర్వాత లేదా వివిధ రాష్ట్రాలకు తరలించిన తర్వాత నిధుల రికవరీ చేయడం ఒక పెద్ద సవాలుగా మారుతుంది. గతంలో కూడా EOW, సిబ్బంది కొరత, చేతికి అందే ఆస్తులు లేకపోవడం వంటి కారణాల వల్ల ఆస్తుల రికవరీలో ఆలస్యం చేసిందని విమర్శలున్నాయి. కోర్టు నియమించిన కమిటీ ప్రయత్నాలు కూడా నిలిచిపోవడంతో, బాధితులు మరిన్ని సంవత్సరాలు నష్టపరిహారం కోసం ఎదురుచూడాల్సి రావచ్చని ప్రస్తుత పరిస్థితి సూచిస్తోంది. బహుళ రాష్ట్రాల కేసుల్లో BUDS యాక్ట్ ఎంతవరకు సమర్థవంతంగా పనిచేస్తుందనేది కీలక ప్రశ్నగా మిగిలింది.
భవిష్యత్తుపై ప్రభావం
సుప్రీం కోర్టు తీర్పు, భవిష్యత్తులో పెద్ద, అంతర్రాష్ట్ర ఆర్థిక మోసాల కేసుల దర్యాప్తులో కేంద్ర, రాష్ట్ర దర్యాప్తు సంస్థల అధికార పరిధి, ప్రక్రియలపై స్పష్టతనిస్తుందని భావిస్తున్నారు. ఇది డిపాజిటర్ల రక్షణ, ఆస్తుల రికవరీ ప్రక్రియలను వేగవంతం చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషించనుంది. ఈ తీర్పు దేశవ్యాప్తంగా ఆర్థిక మోసాల బాధితులకు న్యాయం అందించే దిశగా ఎలాంటి మార్పులు తెస్తుందో వేచి చూడాలి.